طالبان وايي چې نړیوال بانک د قراردادي شرکتونو د پورونو پرې کولو لړۍ پیل کړې

د طالبانو د کورنیو چارو وزارت له‌خوا په خپره شوې خبرپاڼه کې راغلي، د د دوی په عملیاتو کې ۱۰ تنه د عامه نظم ګډوډولو، دوه تنه د نامشروع اړیکو، پنځه تنه د تښتونو او دوه تنه د قتل په تور نیول شوي.

خبرپاڼه زیاتوي، نیول شوي کسان د کندز، فاریاب، سرپل، خوست، غزني، سمنګان او بدخشان ولایتونو اوسېدونکي دي.

همدا راز ویل شوي، له دغه ډلې د وسلو د غیرقانوني انتقال په تړاو دوه کسان نیول شوي، یو کس د کندز ولایت له مرکز څخه د ۷میل تفنګچې، ۲ میل کلاشینکوف، ۷شاژورونو او یو شمېر مرمیو سره او بل کس د فاریاب ولایت د خیبر ولسوالۍ څخه د یو میل تفنګچې او ۲۷مرمیو سره نیول شوی.

د کورنیو چارو وزارت ویلي، د پولیسو دا عملیات د قانون پلې کولو، د جرمونو مخنیوي او د خلکو د امنیت د ساتنې په موخه ترسره شوي دي.

د طالبانو امارتي شرکتونو ریاست په یوه خبرپاڼه کې ویلي، د اریانا افغان هوایي شرکت لپاره د نوو الوتکو په پېرلو سره به د توکو د لېږد بهیر چټک او اقتصادي شي.

د اریانا افغان هوايي شرکت رییس بخت‌الرحمن شرافت وویل، دغه الوتکې به د بوینګ یا ایربس ډوله وي او قیمتونه یې له ۲۵ تر ۳۵مېلیونه امریکايي ډالرو پورې اټکل شوي دي.

د شرکت مسولین زیاتوي چې د دې نوښت له لارې به د افغانستان د صادراتو، په ځانګړې توګه د مېوو او نورو سوداګریزو توکو نړۍوال بازار ته د لېږد ظرفیت او کیفیت لوړ شي او د لېږد لګښتونه به هم ورسره کم شي.

دا ګام د افغانستان د هوايي ټرانسپورټ سکتور د پراختیا او د سوداګرۍ د اسانتیاوو په برخه کې مهم بلل کېږي.

د شانګهای همکارۍ سازمان د سیمه‌ییزې ترهګرۍ ضد جوړښت د اجرایي کمیټې مشر اولاربک شارشی‌اف ویلي چې نړۍوالو ترهګرو ډلو په افغانستان او سوریه کې خپل فعالیتونه زیات کړي دي.

هغه زیاته کړې چې دې ډلو په منځنۍ اسیا کې د خفته حجراتو (د غېرې فعاله ترهګریزو ډول) په فعالیت د بیا راوستو هڅې روانې کړي دي.

د شانګهای همکارۍ سازمان د سیمه‌ییزې ترهګرۍ ضد جوړښت په یوولسم نړۍوال کنفرانس کې د نوامبر په ۲۰مې او ۲۱مې نېټې د تاشکند په ښار کې ترسره شوه، په‌کې د ملګرو ملتونو، د اروپا د امنیت او همکارۍ سازمان، انټرپول، د CIS د هېوادونو د ترهګرۍ ضد مرکز او د امنیتي تړون سازمان استازو ګډون کړی و.

په غونډه کې ګډونوالو د راډیکال شبکو سره د خلکو د ګډون د مخنیوي، د سایبري امنیت د لوړولو او نورو اړوندو موضوعاتو په اړه خبرې وکړې.

شارشی‌اف په غونډه کې وویل: «د نړۍوالو ترهګریزو سازمانونو مشران له خپلو پروګرامونو لاس نه دی اخیستی، دوی هڅه کوي چې جنګیالي د جعلي اسنادو په مرسته د درېیمو هېوادونو له لارې منځنۍ اسیا ته واستوي، خفته حجرې جوړې کړي، بودیجه راجذب کړي او د نوو ځواکونو د استخدام کمپاینونه پیل کړي».
په دغه کنفرانس کې د CIS د هېوادونو د ترهګرۍ ضد مرکز مشر یوګنی سیسویف هم وویل چې نړۍوالې ترهګریزې ډلې په منځني ختیځ کې د افغانستان له لارې خپل نفوذ زیاتوي او هڅه کوي چې په سیمه کې خپلې کړنې پراخې کړي.

هغه زیاته کړه: «د منځنۍ اسیا د کډوالو په منځ کې د ځواک جذبولو هڅې روانې دي، او دوی د دې لپاره په تاجیکي، قرغیزي، ازبکي او ناڅاپي په قزاقي ژبه فعال انلاین تبلیغات پیل کړي دي».
د تاشکند غونډې ګډونوالو د شانګهای همکارۍ سازمان د غړو هېوادونو لپاره د امنیتي چلنجونو او ګواښونو د مقابلې په موخه د یوه نړیوال مرکز د جوړولو طرحه د څرګند عملي ګام په توګه وبلله.

د طالبانو د احصایې او معلوماتو ادارې مشر عبدالقاهر حاجي ادریس وویل:«موږ د ولسوالیو په کچه د برېښنایي تذکرو لپاره مرکزونه خلاصوو. په کندوز ولایت کې مو اسان خدمت کار بشپړ کړی، هڅه مو داده چې د تذکرو وېش چې تر دې مخکې یوازې په ولایتونو کې روان و، اوس په ولسوالیو کې هم پراخ شي».
نوموړي زیاته کړه چې اوس مهال یوازې د ولایتونو په مرکزونو کې د برېښنایي تذکرو وېش روان دی، خو د هېواد یو شمېر ولسوالۍ له مرکزو لرې پاتې دي او خلکو ته د تذکرو ترلاسه کول ستونزمن وو.

د نوموړي په وینا، د نوي سیستم له لارې به خلک وکولی شي پرته له اوږدو سفرونو، د خپلو ولسوالیو په مرکزونو کې برېښنایي تذکرې ترلاسه کړي. د طالبانو دغه چارواکي همدارنګه ډاډ ورکړ چې هڅه به وشي، څو د خدمتونو کیفیت لوړ کړي او ټولې ولسوالۍ ترې برخمنې شي.

پاکستانۍ ورځپاڼې ډان په نننۍ سرمقاله کې دغې موضوع اشاره کړې او د ملګرو ملتونو د امنیت شورا هغه هغه تاییدي یې راخیستې چې طالبانو د ټي ټي پي ملاتړ کوي.

د ملګرو ملتونو د بندیزونو کمېټې ویلي، په افغانستان کې میشتې سختدریزې ډلې د پاکستان او ټولې سیمې لپاره نوې ستونزې زېږوي.

ډنمارک، چې دا مهال د ملګرو ملتونو د امنیت شورا د بندیزو کمیټې مشري کوي، د TTP ډله د مرکزي او جنوبي اسیا لپاره «جدي ګواښ» بللی، او ویلي یې دي چې دغه ډله د افغان طالبانو له لوري ملاتړ ترلاسه کوي.

د ډنمارک استازي همدارنګه خبرداری ورکړ چې ټي ټي پي ترڅنګ د «داعش-خراسان» فعالیتونه د سیمې لپاره نوی ګواښ لوړوي.

د پاکستان استازي په غونډه کې وویل چې TTP، BLA او نورې توندلارې ډلې د خپلو «کوربه هېوادونو تر سرپرستۍ لاندې وده کوي» او ادعا یې وکړه چې دغه ډلې د پاکستان «اصلي سیمه‌ییز سیال» یا «ناامنۍ رامنځته کوونکي» له ملاتړ څخه برخمنې دي. دا اشاره په غیرمستقیم ډول هند ته کېده.

سرمقاله کې راغلي، افغان طالبان له اوږدې مودې راهیسې د پاکستان امنیتي اندېښنې ردوي، خو د ملګرو ملتونو د بندیزونو د کمیټې څرګندونې د کابل لپاره نادره نړیوال فشار دی.

طالبان وايي چې TTP «د پاکستان ستونزه» ده،خو نړیوالې ټولنې دغه څرګندونې «د نه منلو وړ» بللي دي.

د پاکستان او طالبانو وروستۍ خبرې چې د روانې میاشتې په سر کې په استانبول کې ترسره شوې، بې‌نتیجې پای ته ورسېدې، خو اوربند تر اوسه نه دی مات شوی.

د راپورونو له مخې، اسلام‌اباد تمه لري چې طالبان لږ تر لږه په ډيورنډ کرښه د بریدونو د مخنیوي لپاره عملي اقدام وکړي، که څه هم د TTP پر ضد د سخت اقدام تمه «غیرواقع‌بینانه» ګڼل کېږي، ځکه دواړه ډلې کلونه په ګډه جنګېدلې دي او ایډیالوژیکې نږدې اړیکې لري.