په خوست کې د طالبانو ولایتي ویاند مستغفر ګربز ویلي، چې په دغه ولایت کې د کېلې حاصلاتو تربل هر وخت ډېره وده کړې او بزګران د حاصلاتو په زیاتوالي خوشحاله دي. هغه ویلي، چې د کېلو بوټي په خوست کې ښه وده کوي او پایلې یې د پام وړ ښې دي.
د هغه په وینا؛ که پر وخت او منظمه اوبه لګونه وشي، نو خوست کولای شي په نږدې راتلونکي کې د کېلې د تولید له پلوه پر ځان بسیا شي. همدارنګه په خوست ولایت کې د طالبانو د کرنې، اوبو لګونې او مالدارۍ ریاست ویلي، چې د نوو مېوه لرونکو بوټو د پراختیا او ترویج لپاره خپلې مرستې او ملاتړ ته چمتوالی لري.
د پاکستان او طالبانو ترمنځ د اړیکو ترېنګلتیا سره، سره په جلالاباد کې د پاکستان جنرال قونسل شفیعالله خان د ننګرهار لپاره د طالبانو له والي محمد نعیم اخند سره لیدلي دي. دغه لیدنه څو ساعته وروسته له هغې شوې، چې په پېښور کې په یوه ځانمرګي برید کې درې پولیس ووژل شول.
د پاکستان ډان ورځپاڼې راپور ورکړی، چې دا په وروستیو میاشتو کې پر ډیورنډ کرښه تر نښتو وروسته د طالبانو او پاکستاني چارواکي لومړۍ ناسته وه. محمد نعیم اخوند چې د طالبانو مشر هبتالله اخندزاده نږدې کسانو کې شمېرل کېږي، پخوا د طالبانو د لومړۍ واکمنۍ پر مهال د سرحدونو او د هوایي چلند مرستیال وزیر پاتې شوی او د شل کلنې جګړې پرمهال یې د طالبانو په پوځي جوړښت کې هم مهم رول لاره.
ډان د خپلو سرچینو په حواله لیکي، چې په لیدنه کې پاکستاني ډېپلوماټ د اسلاماباد د امنیتي اندېښنو په اړه د خپل حکومت دریځ تشریح کړی او د ننګرهار والي بیا ویلي، چې د دواړو هېوادونو ترمنځ د ترېنګتیا د کمېدو لپاره هڅې روانې دي.
په ورته وخت کې د طالبانو تر کنټرول لاندې باختر اژانس هم د یادې لیدنې پخلی کړی او لیکي یې دي، چې دواړو لورو د قومي، ژبنیو، دیني او فرهنګي ګډو اړیکو، د سیمې وضعیت او د خلکو د ورځنیو اړتیاوو په اړه خبرې کړې دي.
په وروستیو میاشتو کې د پاکستان او طالبانو اړیکې هغه مهال خړې پړې شوې، چې اسلاماباد د تحریک طالبان پاکستان بریدونه له افغانستان نه تنظیم شوي وبلل. پاکستان وايي، د یادې ډلې بریدونه د افغانستان له خاورې تنظیمېږي؛ خو طالبان بیا دغه ادعا ردوي.
یاده دې وي، چې پر ډيورنډ کرښه تر نښتو وروسته په دوحه او استانبول کې درې پړاوه خبرې ترسره شوې؛ خو بېپایلې پای ته ورسېدې. له دغه ناکامو ناستو وروسته طالبانو له پاکستان سره سوداګري ودروله او پاکستان هم تر اکتوبر وروسته افغانستان ته د تګ لپاره ځمکنۍ لارې تړلې دي.
د افغانستان د پخواني ولسمشر ډاکټر نجیب احمدزي لور هیله نجیب د بلوچستان د اطلاعاتو د پخواني وزیر جان اڅکزي د یوې لیکنې په ځواب کې ویلي، طالبان، مجاهدین، ټيټيپي او داعش ستاسو [پاکستان] ګندهګي ده او په وینا یې د «ګندهګي» د پالنې پایله همدا وي.
هیله نجیب د سې شنبې په سهار وختي (د لیندۍ ۴مه) په خپله اېکس پاڼه ویلي: «ښه ده چې اوس د پاکستان ولس پر دې پوه شوی چې د ترهګرۍ تر شا نظامیان دي.»
هیلې نجیب د دوشنبې په ورځ (د لیندۍ ۳مه) هم په خپله اېکس پاڼه لیکلي و، چې پاکستان له ۱۹۵۰ کال راهیسې د لوېدیځوالو په لارښوونه سخت دريځې ډلې د افغانستان پر خلاف پاللې او له امله یې میلیونونه افغانان کړول شوي دي.
په دې وروستیو کې سعودي عربستان، روسیې، ایران او ترکیې د افغانستان او پاکستان ترمنځ د شخړې د حل لپاره منځګړیتوب ته چمتووالی ښودلی، خو هیلې نجیب ویلي، چې باید دا تل په پام کې ونیول شي چې په تېرو څلورو لسیزو کې د افغانستان په تړاو د یادو هېوادونو پالیسۍ څه وې او همداراز یې څرګنده کړې: «اوس داسې وخت رارسېدلی چې افغانستان باید یو بې پرې هېواد وي او خلک یې د خپلو مشرانو د غوراوي حق ولري او د استعماري روایتونو په لومو کې ونهنښلي.»
نوموړې دغه څرګندونې په داسې حال کې کړې دي، چې د طالبانو او پاکستان ترمنځ د ټيټيپي پر سر لانجه اوس هم دوام لري او دواړه خواوې د یادې ډلې په ملاتړ یو بل تورنوي. د پاکستان حکومت وايي، چې د طالبانو ځینې کړنې د ټيټيپي د فعالیتونو ملاتړ ته لاره هواروي، خو طالبانو بیا دا ادعاوې ردوي او ټینګار کوي، چې دوی د افغانستان د خاورې د هر ډول غېرقانوني فعالیتونو پر وړاندې جدي دي.
د اروپایي ټولنې د کمېسیون مشرې اورسولا وان ډرلاین د ښځو پر وړاندې د تاوتریخوالي د مخنیوي د نړۍوالې ورځې په مناسبت په خپله اېکسپاڼه کې لیکلي، چې د ښځو د خوندیتوب لپاره مبارزه روانه ده.
هغې ویلي، چې اروپا تېر کال د ښځو پر وړاندې د تاوتریخوالي او له کورني تاوتریخوالي سره د مبارزې لپاره خپل لومړنی قانون تصویب کړ، خو دا هڅې لا تراوسه پای ته نه دي رسېدلي.
نوموړې زیاته کړې: «نن شپه اروپا زمونږ د مسوولیت د یادونې لپاره په نارنجي رڼا روښانېږي، څو د دې پیغام یادونه وشي چې هره ښځه باید له وېرې پرته ژوند وکړای شي.»
نوموړې دغه څرګندونې په داسې حال کې کړي، چې د نومبر ۲۵مه د ښځو پر وړاندې د تاوتریخوالي د مخنیوي له نړۍوالې ورځې سره برابره ده او دغه نارنجي کمپاین د ښځو پر وړاندې د تاوتریخوالي د پای ته رسولو نړۍوال سمبول دی.
د پاکستان پولیسو په نیمه شپه شاوخوا ۱ بجه (دوشنبه د لیندۍ ۳مه) د اسلاماباد په ارجنتینا پارک کې پر مېشتو افغان کډوالو چاپه ووهله او سلګونه کسان یې ونیول. افغانستان انټرنشنل-پښتو ته په رارسېدلو ویډيوګانو کې لیدل کېږي، چې د ښځو په ګډون ځينې کسان د پولیسو له لوري وهل ټکول شوي هم دي.
د پاکستان د پلازمینې اسلاماباد په ارجنتینا پارک کې سلګونه داسې افغان کورنیو، خبریالانو او د بشري او ښځو د حقونو فعالانو شپې او ورځې تېرولې، چې د کورونو مالکانو د ویزې د نهلرلو له امله له کرايي کورونو اېستلي و.
افغانستان انټرنشنل-پښتو ته په رالېږل شویو ویډیوګانو کې لیدل کېږي، چې پولیس په ډېره تاوتریخجنه بڼه د افغانانو له لوري جوړې شوې کېږدۍ ورانوي او پهکې مېشتې کورنۍ له یوې مخې نیسي او موټرو ته یې لېږدوي. له دې سربېره پولیسو د ښځو په ګډون ځينې کسان وهلي ډبولي هم دي.
په دغو ویډیو ګانو کې پولیس وايي: «موږ تاسو یوه مناسب ځای ته لېږدو.» خو لا تر اوسه په کره توګه روښانه نهده، چې دغه کورنۍ چېرته لېږدول شوي، خو پولیس هر افغان چې نیسي نو د حاجي کمپ په نوم او یا دې ته ورته مرکزونو ته د بایومتریک لپاره لېږدوي او تر هغې وروسته یې افغانستان ته په زوره شړي.
افغانستان انټرنشنل-پښتو ته په رارسېدلو ویدیوګانو کې لیدل کېږي، چې په دغو نیول شویو کسانو کې له ښځو سربېره ماشومانو او سپينږیري هم شامل دي.
له دې سره سم، د نن ورځې (دوشنبه د لیندۍ ۳مه) په اوږدو کې د اسلاماباد او راولپنډۍ په شاوخوا سیمو کې د پولیسو له لوري ورته چاپې وهل شوي او د خبریالانو او مدني فعالانو په ګډون لسګونه نور کسان هم نیول شوي دي.
د راولپنډۍ د یوه ښارګوټي اوسېدونکو افغانستان انټرنشنل ته ویلي، چې پولیسو نن سهار پر څو بلاکونو چاپه وهلې او د ځینو کورونو د دروازو په ماتولو سره پهکې مېشتې افغان کورنۍ نیولي او افغانستان ته د لېږدونې مرکزونو ته لېږدولي دي.
په پاکستان کې مېشت یو شمېر افغانان د پاکستان له حکومت څخه په کلکه غواړي، چې د نړۍوالو اصولو او قوانینو لهمخې ورسره چلند وکړي او له زورزیاتیو لاس واخلي.
دوی همداراز د ملګرو ملتونو د کډوالو او بشري حقونو سازمانونو څخه غواړي، چې په پاکستان کې د افغان کډوالو پر وړاندې د پولیسو د ناوړه چلند مخنیوی وکړي.
د سوډان د چټک ملاتړ وسلهوالو ځواکونو (اراېساېف) مشر د دوشنبې په ماښام اعلان وکړ، چې د امریکا د ولسمشر ډونالډ ټرمپ د هڅو په غبرګون کې به د ده وسلهوال سمدستي د درې میاشتو لپاره بشري اوربند وکړي. دا اعلان په داسې حال کې شوی، چې جګړې دغه هېواد لوږې او قحطۍ ته ټېل وهلی دی.
د امریکا، متحده عربي اماراتو، مصر او سعودي عربستان هغه هېوادونه چې د "کواډ" په نوم پېژندل کېږي، روانه میاشت یې د درېیو میاشتو اوربند او د سولې د خبرو وړاندیز کړی دی.
اراېساېف وویل، چې دغه وړاندیز مني، خو لږ وروسته یې د پوځ پر سیمو د ډرون بریدونه پیل کړل.
د دوشنبې د ورځې اعلان یو اړخيز اوربند ښکاري. دا اعلان یوه ورځ وروسته له هغه شوی، چې د سوډان د پوځ مشر د "کواډ" وړاندیز رد کړ او متحده عربي امارات یې پر دې تورن کړل، چې ګواکې اراېساېف ته وسلې ورکوي. امارات دغه تورونه رد کړي او ویلي یې دي، چې د جګړې د ختمولو لپاره کار کوي.