د تېرې چهارشنبې په ورځ د تاجکستان د ختلان ولایت په شمسالدین شاهین سیمه کې ۳ چیناييان په یوه هوايي (بې پيلوټه الوتکې) برید کې وژل شوي او یو بل یې ټپي شوی دی.
چین په تاجکستان کې د خپلو دریو وګړو وژل کېدل تایید کړل | افغانستان انټرنشنل پښتو
د طالبانو د بهرنیو چارو وزارت هم د جمعې په ورځ (د لېندۍ ۷مه) د تاجکستان د ختلان ولایت په شمسالدین شاهین سیمه کې د درېیو چینایي وګړو وژنه وغندله او زیاته یې کړه: «د لومړنۍ ارزونې او معلوماتو پر بنسټ په دې کې هغه کړۍ لاس لري، چې په سیمه کې د ګډودۍ، بېثباتۍ او هېوادونو ترمنځ د بېباورۍ رامنځته کولو لپاره هڅې کوي.»
طالبانو په تاجکستان کې د درېیو چینایي وګړو وژنه وغندله | افغانستان انټرنشنل پښتو
دغې پېښې ګڼ غبرګونونه راوپارول او په پاکستان کې د افغانستان پخوانی سفیر عاطف مشعل بیا په تاجکستان کې پر چینایي وګړو وروستی برید تصادفي نهګڼي او وايي: «داسې څرګندې نښې شته چې ځینې بهرنۍ کړۍ هڅه کوي، د بدخشان- واخان په حساسو سیمو کې د بېثباتۍ فضا رامنځته او سیمهییز باور زیانمن کړي.»
د عاطف مشعل په باور، د داسې کړنو له لارې هڅه کېږي چې چین او تاجکستان د افغانستان په اړه په مصنوعي شک او ناسمو برداشتونو کې راګیر کړي او سیمه د بېباورۍ پر لوري سوق کړي او زیاتوي: «بدخشان د افغانستان د جغرافیې او هویت مهم رکن دی او افغانان به هېڅکله اجازه ورنهکړي چې دا سیمه د جیوپولیټیکي لوبو یا د تکفیري افراطیت د انتقال د لارو په توګه وکارول شي.»
د مشعل په باور، د چترال- بدخشان احتمالي دهلېز او هغه تحرکات د پاکستان له لوري د سختدریځو داعیشیانو او ځینو ځانمنسوبو «مقاومت» کړیو د نفوذ لپاره تعقیبېږي او په وینا یې، دغه خوځښتونه د سیمې لپاره د اندېښنې څرګند زنګ دی او چین، منځنۍ اسیا او روسیه هم اغېزمنوي.
هغه زیاتوي: «پاکستانی نظامي رژیم په نوي نړۍوال نظم کې د راولاړېدونکو منطقوي واقعیتونو پرځای لا هم د نفوذ او تهدید زړې نقشې تعقیبوي، چې نه یوازې د دوی پر ظرفیت دروند فشار دی، بلکې د سیمې د زغملو وړ هم نه ښکاري.» او په وینا یې، نوی منطقوي نظم د اتصال، ټرانزیټ او اقتصادي همکاریو پر بنسټ ولاړ دی او د ثبات دوام د همدې اصولو غوښتنه کوي.
نوموړي همداراز څرګنده کړې، چې افغانستان، چین خپل تاریخي او د باور وړ شریک ګڼي او باوري دی چې د سیمې امنیت د متقابل اعتماد، همغږۍ او واقعبینانه همکاریو پایله ده. افغانستان د بېثباتۍ هره هڅه ردوي او د سیمهییزو شریکانو ترمنځ د همغږۍ پیاوړتیا ته ژمن دی او همداراز سیمهيیز ثبات کې خپلې ملي ګټې ویني.