ازادۍ جبهه وایي، د کندوز ښار په ازادۍ سړک کې یې د طالبانو پر یوې پوستې د برید په ترڅ کې ۲ طالبان وژلي او یو بل یې ټپي کړی. اخوا، د مقاومت جبهه بیا وایي چې د تاشقرغان لپاره یې د طالبانو پر امنیه قومندان برید کړی، چې هغه له یوه ساتونکي سره یې ټپي شوی او څو نور ساتونکي یې وژل شوي.
ازادۍ جبهې پر اېکسپاڼه لیکلي، چې دوی دغه برید د شنبې په ماښام شاوخوا ۶:۴۰بجې ترسره کړی دی.
مقاومت جبهې بیا د یوې خبرپاڼې په خپرولو سره ویلي، چې دوی تېره شپه نږدې ۱۲ بجې د تاشقرغان په شیخي تپه کې یاد طالبان په نښه کړي او په وینا یې دغه پېښه کې دوی او د سیمې اوسېدونکو ته زیان نهدی اوښتی.
طالبانو لا تر اوسه د دغو جبهو د دې ادعاوو په تړاو څه نهدي ویلي.
د طالبانو تر واک لاندې د سرې میاشتې ادارې ویلي، چې د ډنمارک د سرې میاشتې مشرې جوهانا له شهابالدین دلاور سره په ناسته کې د کونړ له زلزلهځپلو سره د مرستې ژمنه کړې ده. په دې لیدنه کې له افغانانو سره د بشري مرستو پر کیفیت او اغېزمنتیا هم ټینګار شوی.
د طالبانو یادې ادارې د شنبې په ورځ (د لېندۍ ۸مه) په یوې خبرپاڼه کې ویلي، چې مېرمن جوهانا او ورسره پلاوي د افغانانو سره په بېلابېلو برخو کې د بشري مرستو د زیاتېدو ژمنې کړي.
د طالبانو د سرې میاشتې مشر شهابالدین دلاور د خلکو د ژوند ښه کېدو په برخه کې د مرستو هر کلی کړی.
طالبانو په خبرپاڼه کې د جوهانا له قوله لیکلي: «زموږ اداره د افغانانو سره د مرستې لپاره ژمنه ده او غواړي چې د افغانستان د سرې میاشتې له لارې افغانانو ته لا زیاتې مرستې او خدمات ورسوي.»
د بدخشان اوسېدونکي وایي چې په کشم ولسوالۍ کې ناپېژاندو کسانو د میر فضلالله په نوم د یوې لیسې ودانۍ سوځولې ده. د سیمې خلکو افغانستان انټرنشنل ته ویلي چې دا پېښه تېره شپه رامنځته شوې ده.
تر اوسه ځایي طالب چارواکو د دې پېښې په اړه څه نهدي ویلي او لا روښانه نه ده چې د لیسې د سوځولو مسوولین څوک دي.
یاده لیسه د کشم ښار په مرکز کې، د طالبانو د پولیسو قوماندانۍ ته نږدې موقعیت لري.
هغه ویډیوګانې چې رسنیو ته رسېدلې ښيي چې اور لومړی مړ شوی، خو د ودانۍ زیاتې برخې، ټولګي او نور ساختماني مواد زیانمن شوي دي. د سیمې اوسېدونکو ویلي چې هغوی هڅه کړې څو د مکتب زیات شمېر توکي له سوځېدو وژغوري، خو اور نږدې دوه ساعته بل پاتې و.
په تېرو دوه اوونیو کې په بدخشان ولایت کې څو ورته پېښې ثبت شوې دي، چې پکې د یفتل ولسوالۍ، د ښار بزرگ سیمې او د خواهان بازار اورلګېدنې شاملې دي.
د طالبانو حکومت د کډوالو ستونزو ته د رسېدنې عالي کمېسیون په راپور کې ویل شوي چې یوازې د جمعې په ورځ له بېلابېلو لارو ۴،۱۸۶ افغان کډوال افغانستان ته ستانه شوي، چې دوی ته د بېړنیو اړتیاوو د پوره کولو لپاره نږدې ۸،۱۶۶،۰۰۰ افغانیو نغدي مرستې هم وېشل شوې دي.
د دغه کمېسیون راپور له مخې، په هرات کې د اسلامکلا له لارې ۲۹ کورنۍ چې شمېر یې ۱۰۸ تنه و، ثبت شوې دي. په نیمروز کې د ورېښمو له لارې ۴۷ کورنۍ (۲۰۲ تنه) او همدارنګه ۱،۷۰۷ تنه مساپر هېواد ته داخل شوي دي.
په کندهار کې له سپین بولدک لارې څخه بیا ۲۵۳ کورنۍ (۱،۵۱۸ تنه) کیږي ستانه شوي او نورو ولایتونو ته خوندي لېږدول شوې دي. بل پلو په ننګرهار کې د تورخم له لارې ۱۴۳ کورنۍ (۷۵۸ تنه) ثبت شوې او ۱۶۳ کورنۍ (۸۸۷ تنه) نورو سیمو ته لېږدول شوي دي.
همدارنګه په هلمند کې ۴۲ کورنۍ (۲۶۴ تنه) ثبت شوې او ۷۳ کورنۍ (۵۰۲ تنه) لښکرګاه او ګرمسېر ته انتقال شوي دي.
د کمېسیون د راپور له مخې، ټولو راستنو شویو کسانو ته د ثبت، لېږد، مالي مرستو، لنډمهاله مېشتېدو، د اسلامي نظام د قوانینو، د مهاجرت د اصولو، ښوونې او روزنې او د صبر او زغم په اړه عامه پوهاوی ورکړل شوی، څو د هغوی د بیا استقرار پروسه په اسانۍ او امن سره پرمخ ولاړه شي.
د اوکراين د ولسمشر دفتر مشر اندرې یرماک چې د امريکا په ملاتړ د سولې د خبرو د اوکراينی پلاوي مشري یې کوله، له دندې استعفا کړې ده. دا استعفا هغه مهال وشوه چې د اوکراين د فساد ضد ادارې پلټونکو د هغه کور وپلټه.
د رسنيو د راپورونو له مخې، یرماک د لیندۍ په ۷مه نېټه تاييد کړه چې د هغه اپارتمان پلټل شوی دی او ويې ويل چې له دولتي چارواکو سره پوره همکاري کوي. د اوکراین ولسمشر ولادیمیر زېلنسکي اعلان وکړ چې د شنبې په ورځ به د یرماک د ځای ناستي په اړه پرېکړه وکړي.
د یرماک استعفا په داسې وخت کې کېږي چې د اوکراين د لوړپوړو چارواکو د پراخ فساد په اړه پلټنې روانې دي.
تر دې وړاندې، د لړم په ۲۴مه نېټه فایننشال ټایمز راپور ورکړی و چې د اوکراين قانون پلي کوونکو ځواکونو په کېیف کې لسګونه پلټنې ترسره کړې دي. د دې پلټنو پر مهال هغوی هغه اپارتمان ته هم ورغلي چې د سرو زرو تشناب لري. همدارنګه د نغدو پيسو ډکې بوجۍ او د چارواکو غږیزې ثبتونه چې د پيسو مینځلو په اړه خبرې پهکې کېږي، خپرې شوې دي.
په وروستيو اونیو کې دغو پېښو د خلکو سخت غبرګون راوپاروه او د زېلنسکي حکومت یې له هغه وروسته له تر ټولو ستر فساد جنجال سره مخ کړ چې دی ولسمشر شوی دی. زېلنسکي د جمعې په ورځ په يوه ويډيويي پيغام کې وويل: «روسیه ډېرې هلې ځلې کوي چې اوکراين کومه تېروتنه وکړي. زموږ له لوري هېڅ تېروتنه نه کېږي. زموږ کار روان دی».
یرماک؛ د زېلنسکي د کلونو پخوانی نږدې ملګری
۵۴ کلن یرماک د هغه وخت راهيسې د اوکراین د ولسمشر نږدې ملګری و چې زېلنسکي د ټلوېزيون چلوونکي او ممثل په توګه کار کاوه. هغه د زېلنسکي د ۲۰۱۹ کال په ټاکنيز کمپاين کې مهم رول لوبولی و. یرماک تر اوسه په رسمي ډول په کوم جرم نه دی تورن شوی، خو د جګړې له پېلېدو راهيسې د اوکراين د تر ټولو ستر سياسي کړکېچ په منځ کې، د پارلمان مخالفو غړو او د زېلنسکي د خپلې ډلې ځينو کسانو د هغه د لېرې کولو غوښتنه کړې وه.
د اوکراين د ملي فساد ضد ادارې او د فساد ضد ځانګړې څارنوالۍ ويلي چې دغه پلټنې «قانوني» دي او د قضايي څېړنو په چوکاټ کې ترسره کېږي. د همدې مياشتې په سر کې، دې دوو ادارو د ۱۰۰ مېليونه ډالرو د بډو يو لوی پلټنیز راپور خپور کړ چې د دولتي اټومي انرژۍ په شرکت کې د فساد د تورونو په اړه و. په دې قضيه کې د پخوانيو لوړپوړو چارواکو ترڅنګ د زېلنسکي یو پخوانی سوداګریز شریک هم تورن بلل شوی.
د حکومت د مخالفې ډلې د «اروپايي یووالي ګوند» د جمعې په ورځ په يوه اعلاميه کې د یرماک د لېرې کولو، د سولې له مذاکراتي ډلې د هغه د ایستلو، د نوې ایتلافي حکومت د جوړېدو او له زېلنسکي سره د خبرو غوښتنه کړې وه.
په اعلاميه کې راغلي و: «د سولې مساله او د اوکراينيانو برخليک د هغو سیاستوالو له شخصي کمزوریو او داغمن اعتبار سره چې نهشي تړل کېدای چېپه فساد کې ښکېل دي».
د جګړې پر ډګر د روسيې پرمختګ او د سولې د فشار زیاتوالی
د امريکا له لوري د سولې د هڅونې فشار په داسې وخت کې زيات شوی چې روسي پوځيان د جګړې په څو برخو کې پر مخ ځي. مسکو اعلان کړی چې ځواکونه یې د ختيځ اوکراين د پکروفسک ښار د نيولو هڅه کوي. که دا ښار ونیول شي نو دا به د تېرو دوو کلونو تر ټولو ستره بريا وي.
د پنجشنبې په ورځ، د روسيې ولسمشر ولادیمیر پوتين وويل چې د امريکا ۲۸ مادهیيزه د سولې طرحه چې تېرې اونۍ خپره شوه، د راتلونکو موافقو «بنسټ» کېدای شي. هغه له اوکراين نه وغوښتل چې خپل ځواکونه له هغو ختيځو سيمو وباسي چې د کېیف تر واک لاندې دي، څو مسکو جګړه ودروي.
خو یرماک د دې اوونۍ په اوږدو کې م«اېټلانټیک مجلې» ته ويلي و: «هیڅ څوک دې دا هیله نه کوي چې موږ به له خپل وطن لاس په سر شو».
له فساد سره مبارزه؛ د اروپايي ټولنې غړيتوب ته اړينه هڅه
د فساد پر ضد د پام وړ پرمختګ ښودل د اوکراين د اروپايي ټولنې د غړيتوب د غوښتنې يوه مهمه برخه ده. اوکرايني چارواکي دا غړيتوب د روسيې له اغېزې د وتلو لپاره حياتي بولي. د اروپايي کميسيون وياند د یرماک د استعفا له اعلان مخکې وويل چې بروکسل به «له نږدې د وضعيت څارنه» کوي.
په اوکراين کې دا دواړه فساد ضد ادارې د روسي يرغل له پيل راهیسې خپلې هڅې زياتې کړې دي، خو وايي چې پر هغوی فشار هم ډېر شوی دی.
زېلنسکي تېر کال د لنډې مودې لپاره د دغو ادارو خپلواکي محدود کړه، خو د ولسي اعتراضونو او د نړۍوالو شریکانو د نيوکو وروسته یې دا پرېکړه بېرته لغوه کړه.
د طالبانو د مالیې وزارت وايي، د هرات د اسلامکلا په سرحدي ګمرک کې یې شاوخوا ۱۰۰ټنه قاچاقي او بېکیفیته پټرول او ډیزل د دوی محکمې له پرېکړې وروسته د اړوندو ادارو په حضور کې لهمنځه یوړل شول.
د طالبانو د یاد وزارت د خبرپاڼې له مخې، دغه تېل د قاچاق کوونکو له لوري په بېلابېلو وختونو کې د سوداګریزو موټرو په وسیله په پټه افغانستان ته راوړل شوي وو، چې د ګمرک چارواکو لهخوا یې د نیولو ترڅنګ لابراتواري معاینه ترسره شوې وه.
په خبرپاڼه کې راغلي، د ازموینو پایلو ثابته کړه چې دغه تېل بېکیفیته دي او د کارولو وړتیا نه لري، چې له همدې امله یې د له منځه وړلو پرېکړه وشوه. همدا راز ویل شوي چې د هېواد په ټولو ګمرکونو کې سوداګریز توکي په دقیق ډول معاينه کېږي.
خبرپاڼه زیاتوي: «هیڅ شخص یا ډلې ته اجازه نه ورکول کېږي چې بېکیفیته یا ممنوعه توکي هېواد ته وارد یا له هېواده صادر کړي».
د طالبانو مالیې وزارت ټینګار کړی چې د قاچاق او بېکیفیته موادو پر وړاندې د مبارزې لړۍ به دوام ولري.