• العربية
  • فارسی
  • English
Brand
  • پروګرامونه
  • افغانستان
  • نړۍ
  • ښځې
  • کلتور او ټولنه
  • معلومات او ټېکنالوژي
  • سپورت
  • پروګرامونه
  • افغانستان
  • نړۍ
  • ښځې
  • کلتور او ټولنه
  • معلومات او ټېکنالوژي
  • سپورت
  • پوښ
  • ژبه
    • العربية
    • فارسی
    • English
  • پروګرامونه
  • افغانستان
  • نړۍ
  • ښځې
  • کلتور او ټولنه
  • معلومات او ټېکنالوژي
  • سپورت
د دې وېبپاڼې ټول قانوني حقونه د وولنټ میډیا دي
volant media logo

سیګار: امریکا د روان کال په درېیو لومړیو میاشتو کې افغانستان ته ۱۲۰ مېلیونه ډالر لېږدولي

۱۳ لیندۍ ۱۴۰۴ - ۴ دسمبر ۲۰۲۵، ۰۸:۰۸ GMT+۰

د افغانستان د بیارغونې لپاره د امریکا ځانګړې څارونکې ادارې (سیګار) په خپل تازه راپور کې ویلي، چې امریکا د طالبانو تر بیا واکمنېدو وروسته هم د بشري مرستو لېږد ته دوام ورکړی او یوازې د روان زېږدیز کال په درېیو لومړیو میاشتو کې یې افغانستان ته ۱۲۰ مېلیونه ډالر استولي دي.

په راپور کې چې د چهارشنبې په ورځ د (لېندۍ ۱۲مه) خپور شوی راغلي، متحده ایالاتو د طالبانو تر بیا واکمنېدو وروسته تر اوسه پورې د یادې ډلې تر واک لاندې افغانستان ته د بشري او پرمختیايي مرستو په نوم له ۳.۸۳ میلیارد ډالرو ډېرې مرستې لېږلې دي.

په افغانستان کې د مېلیارډونه ډالرو ضایع کېدل

سیګار وايي، امریکا د ۲۰۰۲کال څخه تر ۲۰۲۱کاله پورې د افغانستان د بیارغونې لپاره ټولټال ۱۴۴.۷ مېلیارده ډالر ځانګړي کړي وو چې له دې ټولې بودجې څخه ۲۶ تر ۲۹ مېلیارده ډالر د ضیاع، درغلۍ او ناوړه‌ګټې ښکار شوي دي.

د سیګار د معلوماتو له مخې؛ دوی ټول ټال ۱٬۳۲۷ قضیې د ضیاع، درغلۍ او ناوړه استفادې ثبت کړې، چې له دې ډلې ۹۳ سلنه یې د ضایع کېدو پېښې جوړوي.

سیګار زیاتوي، چې یاد دفتر د ۲۰۰۹کال څخه د ۲۰۲۵کال تر اګسټ میاشتې پورې نږدې ۹۰۰ ډوله راپورونه، د فعالیت ارزونې، پلټنې، د خبرداریو لیکونه او نور مستند راپورونه خپاره کړي دي. د دغه دفتر د وینا له مخې؛ سیګار په خپل ماموریت کې ۱٬۹۱۱ موارد د کنټرول نیمګړتیاوې هم ثبت کړې دي.

په راپور کې ویل شوي، د سیګار ځانګړو پلټونکو د امریکا او افغانستان د ۱۷۱ کسانو په محکومېدو کې مرسته کړې چې پایله یې د ۱.۷ میلیارد ډالرو په اندازه جرمانې، د شتمنیو نیول، ملکي هوکړې، بېرته ترلاسه شوې پیسې او د امریکا حکومت ته سپما شوې مالي ګټې وې.

ترویج لرونکی

د پاکستان د پوځ ویاند: افغان طالبان زموږ پر وړاندې «زموږ د بچو غوندې» ښکاري
۱

د پاکستان د پوځ ویاند: افغان طالبان زموږ پر وړاندې «زموږ د بچو غوندې» ښکاري

۲
څېړنیز راپور

۱۰۷ زره دُرې؛ د طالبانو د عدلي نظام په چوکاټ کې د بدني سزاوو پراخه لړۍ

۳
ځانګړی

طالبان او ایران د افغانستان دانټرنېټ د کاروونکو د څار لپاره د اپلیکیشن پر جوړولو کار کوي

۴

د افغان کډوالو ستنول؛ اتریش او ازبکستان د افغان کډوالو د ایستلو لپاره تړون لاسلیک کړ

۵

له فضل الرحمان سره د طالب چارواکو اړیکه؛ طالبانو د ملا ادریس پر وژنې ژوره خواخوږي ښودلې

•
•
•

نور کیسې

د اسلام‌اباد په ګډون د پاکستان ۴ښارونو کې افغانانو ته د کورونو پر کرایه ورکولو بندیز ولګېد

۱۳ لیندۍ ۱۴۰۴ - ۴ دسمبر ۲۰۲۵، ۰۶:۴۸ GMT+۰

د پاکستان فدرالي چارواکو ویلي، چې د پلازمېنې اسلام‌اباد په ګډون څلورو ګاونډیو ولسوالیو راولپېنډۍ، اټک، مري او هریپور کې د افغانانو په ګډون پر بې‌اسناده بهرنیو وګړو یوشمېر بندیزونه لګېدلي. دوی وایي، هېڅوک ورته کورونه په کرایه نه‌شي ورکولی، برېښنا او سیم‌کارتونه هم پرې بندېږي.

پنج‌شنبه د (لېندۍ ۱۳مه) د اېسکپرېس ټرېبیون ورځپاڼې د راپور له مخې؛ هغه بهرنيان چې قانوني اسناد ونه لري، نه‌شي کولای کار ترلاسه کړي، کور يا هټۍ په کرايه ونيسي او د دوی د موبایل سيم‌کارتونو بندولو لړۍ هم پيل شوې ده. ځايي ادارو او پوليسو تر اوسه له ۲۵زرو زيات کورونه د کور په کور سروې کې پلټلي دي.

دغه موضوع د چهارشنبې په ورځ د اسلام‌اباد ښاروالۍ دننه «د بې‌اسناده مېشتو بهرنيانو د چارو د ګډې کاري ډلې» په ناسته کې هم څېړل شوې ده. دغه ناسته د پاکستان د پلازمېنې ښاروال محمدعلي رندهاوه او د کمېشنر په مشرۍ جوړه شوې وه. په غونډه کې د اسلام‌اباد د پولیسو قوماندان سيد علي ناصر رضوي، مرستيال کمېشنر عرفان نواز میمن او د ګاونډیو ولسوالیو امنیتي او اداري چارواکو د ویډیو کنفرانس له لارې ګډون وکړ.

چارواکو په ناسته کې وویل، چې د بې‌اسناده بهرنيانو د بېرته ستنولو بهير په بېلابېلو سيمو کې په چټکۍ روان دی او زياتره کسان «په خپله خوښه» پاکستان پرېږدي. چارواکو زیاته کړې، د هغو کورونو او هټیو خاوندانو پر ضد قانوني ګامونه اخيستل شوي چې بې‌اسناده بهرنیو وګړو ته یې ځای ورکړی دی.

ځايي کمېشنر لارښوونه وکړه، چې د بې‌اسناده بهرنيانو د تګ راتګ د مخنيوي لپاره دې جدي تدابير ونيول شي او د برېښنا او نورو اساسي خدماتو بندیز دې ژر تر ژره عملي شي. هغه ټینګار وکړ، چې هېڅ بهرنی باید له معتبرو اسنادو پرته د کار یا استوګنې اجازه ترلاسه نه‌کړي او ټول راټول شوي معلومات دې د کورنيو چارو وزارت له مرکزي دفتر سره شریک کړای شي.

له بلې خوا د اسلام‌اباد د پولیسو سرقوماندان سیدعلي ناصر رضوي وویل، د بې‌اسناده کسانو د غونډو او ډلو د ختمولو لپاره باید پرېکنده ګامونه پورته شي او هغو کسانو سره دې قانوني چلند وشي چې غواړي د جعلي اسنادو له لارې روغتيايي خدمات يا پېژندپاڼه ترلاسه کړي.

د پاکستان د مخابراتو ادارې مسؤولینو هم راپور ورکړ، چې د بې‌اسناده مېشتو کسانو د سيم‌کارتونو بندولو لړۍ روانه ده. د دوی په وينا؛ په اسلام‌اباد کې د کور په کور د معلوماتو ټولولو لړۍ چټکه روانه ده او په‌کې د کورنۍ د غړو پېژندنه، د شناختي کارت شمېرې او نور اړین جزیيات ثبتېږي.

ایران له دغه هېواده اېستل شويو افغان زده‌کوونکو ته د انلاین زده‌کړو لپاره چمتووالی ښوولی

۱۳ لیندۍ ۱۴۰۴ - ۴ دسمبر ۲۰۲۵، ۰۵:۴۵ GMT+۰

د ایران د کورنیو چارو وزارت اعلان کړی، دوی چمتو دي چې د افغانستان دننه هغو افغان زده‌کوونکو ته د زده‌کړو انلاین اسانتیاوې برابرې کړي چې له دغه هېواده اېستل شوي دي. ایراني چارواکي وایي، دغه وړاندیز د یوې نړۍوالې ادارې د مسوول له لوري تود هرکلي سره هم مخ شوی.

د ایران د کورنیو چارو وزارت د بهرنیو وګړو څانګې مشر نادر یاراحمدي څرګنده کړه، دا مهال په یاد هېواد کې د قانوني مېشتو افغانانو شمېر له شپږ مېلیونه او ۱۰۰زرو څخه زیات دی چې یوازې نږدې ۳۳زره کسان په نړۍوالو پنډغالو کې ژوند کوي او نور ټول په ښارونو کې مېشت دي.

هغه زیاته کړه، تېر کال د ایران مېشتو افغانانو له ټولې ټولنې څخه ۱۲سلنه زده‌کوونکي وو چې د ایران د ټول ښوونیز نفوس نږدې ۱۶ سلنه جوړوي. د هغه په وینا؛ د نوو ښوونځیو په جوړېدو او د زده‌کړو په کیفیت کې د ښه‌والي له لارې به شته نیمګړتیاوې له‌منځه ولاړې شي.

د همدې موضوع په تړاو، د ایران د پوهنې وزیر علي‌رضا کاظمي د ملګرو ملتونو د کډوالو عالي کمېشنرۍ له چارواکو سره په ناسته کې وویل، چې ایران د کرونا وبا پر مهال د «شاد» په نوم د لرې واټن یا انلاین زده‌کړو له پروګرامه پراخه تجربه لري.

هغه زیاته کړه: «موږ چمتو یو، چې د درې اړخیزې همکارۍ د هوکړې پر بنسټ ټول افغان زده‌کوونکي د خپلې کورنۍ ښوونیزې شبکې له لارې وروزو او د مجازي ښوونځیو د شورا له اساسنامې سره سم هغوی ته باوري ښوونیز اسناد ورکړو».

له دې وړاندې هم په افغانستان کې د ایران سفیر علي‌رضا بېکدلي او په کابل کې د ایران کلتوري سلاکار سید روح‌الله حسيني د طالبانو د پوهنې وزارت له مشرانو سره په لیدنو کې د ښوونیزو همکاریو پر دوام ټینګار کړی و.

د پاکستان او عراق له زندانونو نږدې ۲۰۰ افغانان خوشې شول

۱۳ لیندۍ ۱۴۰۴ - ۴ دسمبر ۲۰۲۵، ۰۴:۵۳ GMT+۰

د طالبانو د کډوالو او بېرته راستنېدونکو چارو وزارت خبر ورکړی، په روانه اونۍ کې ۱۹۰ افغان کډوال چې د عراق او پاکستان په زندانونو کې بندیان وو؛ له زندانه تر خوشې کېدو وروسته افغانستان ته ستانه شوي دي.

د یاد وزارت د خبرپاڼې له مخې؛ له دې ډلې ۱۷۱ کسان چې د پاکستان په زندانونو کې له تېرو دوو میاشتو راهیسې بندیان وو، د سپین بولدک له لارې افغانستان ته ستانه شوي دي. په خبرپاڼه کې راغلي، ۱۹ نور کسان چې د عراق په زندانونو کې له ۶ تر ۹ میاشتو پورې بندیان وو؛ د نیمروز له لارې افغانستان ته ستانه شوي دي.

په خبرپاڼه کې د دغه کسانو د جرمونو په اړه څه نه‌دي ویل شوي؛ خو په پاکستان کې افغانان تر ډېره په دغه هېواد کې د اوسېدو قانوني اسنادو نه لرلو له امله د پولیسو له‌خوا نیول کېږي.

همدا وړمه اونۍ د پاکستان پولیسو د اسلام‌اباد په «ارجنټاین پارک» کې تر نیمې شپې چاپې وروسته د ښځو او ماشومانو په ګډون ۵۳۹ نیول شوي افغان کډوال افغانستان ته په جبري توګه ستانه کړل. د افغانستان انټرنشنل د راپور له مخې؛ په نیول شویو کسانو کې د بشري حقونو فعالان، خبریالان او د پخواني حکومت کارکوونکي شامل وو.

جمهوري پالو د امریکا د کډوالۍ په تګلارو کې د بدلون غوښتنه کړې

۱۳ لیندۍ ۱۴۰۴ - ۴ دسمبر ۲۰۲۵، ۰۴:۳۸ GMT+۰

په واشنګټن کې د امریکا پر ملي ګارد د یوه افغان کډوال تر برید وروسته د دغه هېواد د استازو جرګې دننه یې د کډوالۍ پر تګلارو ناندرۍ او لانجې ډېرې کړې دي. د جمهوري پالو استازي غوښتنه کوي، چې د امریکا د کډوالۍ نظام باید بیا له سره وڅېړل شي او پراخ بدلونونه په‌کې رامنځته شي.

د وایومېنګ ایالت جمهوري‌ پاله استازې هیریت هېګمن د بایډن د حکومت د کډوالۍ پر تګلارو نیوکه وکړه او ویې ویل: «د افغانستان له پېښې وروسته د بایډن د ادارې پرېکړو د ملي امنیت د یوه احتمالي کړکېچ دروازه پرانیستې ده. اړینه ده، چې له سره څېړنې وکړو چې چا ته د داخلېدو اجازه ورکړو او څوک باید له هېواده وباسو».

د فلورېډا ایالت جمهوري ‌پال استازي رینډي فاین بیا ان د قانوني کډوالۍ په تړاو هم سخت دریځ خپل کړ. د هغه په خبره: «حتا د قانوني کډوالۍ په برخه کې مو داسې کسان منلي، چې له دغه هېواده کرکه لري؛ خو ورته مو د استوګنې، تابعیت یا لیدنې اجازه ورکړې. موږ باید هغوی ټول خپلو هېوادونو ته ستانه کړو».

همدارنګه رېچ مک‌ کورمېک او اسټین سکاټ چې دواړه د جورجیا ایالت جمهوري ‌پال استازي دي، د کره اصلاحاتو غوښتونکي دي. دوی د قانوني کډوالۍ ملاتړ کوي؛ خو ټینګار یې دا دی چې باید هغه کسان د کډوالو په توګه ومنل شي، چې امریکا ته یې ګټه رسېږي.

مک ‌کورمېک وویل: «د کډوالۍ نظام باید هر کال د امریکا له اړتیاوو سره سم جوړ شي؛ ځینې کلونه موږ د ودانیزو چارو، معلوماتي ټېکنالوژۍ، روغتیا او کرنې په برخه کې زیات کاري ځواک ته اړتیا لرو او ځینې کلونه کمه».

سکاټ هم زیاته کړه: «قانوني کډوالي د هېواد لپاره یوه شتمني ده؛ خو بیا چې څوک د امریکا له کلتور سره د برابرېدو توان ولري باید پرې فکر وشي».

د لېندۍ په ۵مه نېټه یو افغان کډوال رحمان‌الله لکڼوال په واشنګټن کې د امریکا د ملي ګارډ پر عسکرو برید وکړ، چې په پایله کې یې یوه ښځینه سرتېرې ووژل شوه او یو بل عسکر ټپي شو. د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ د دغه برید په غبرګون کې اعلان وکړ، چې د افغانستان په ګډون د ۱۹ هېوادونو د هغو وګړو پر راتګ بندیز لګول شوی، چې د امریکا لپاره د «لوړ خطر سیمې» ګڼل کېږي.

ولسمشر ټرمپ ټینګار وکړ: «دغه جنایت موږ ته راپه یادوي، چې زموږ د ملي امنیت تر ټولو ستره دنده دا ده چې پر هغو کسانو بشپړ کنټرول ولرو چې زموږ هېواد ته راځي او دلته پاتې کېږي».

اوچا: په ۲۰۲۶کال کې به تر ۲۱مېلیونه ډېر افغانان د بشري مرستو اړتیا ولري

۱۳ لیندۍ ۱۴۰۴ - ۴ دسمبر ۲۰۲۵، ۰۳:۵۲ GMT+۰

د ملګرو ملتونو د بشري مرستو د همغږۍ دفتر (اوچا) وايي، په راتلونکي ۲۰۲۶کال کې به په افغانستان کې ۲۱.۹ مېلیونه کسان بشري مرستو ته اړتیا ولري. د یاد سازمان په تازه راپور کې راغلي، چې دغه شمېر د افغانستان د نفوس نږدې ۴۵سلنه جوړوي.

د ملګرو ملتونو یاده اداره زیاتوي، که څه هم دغه شمېر د ۲۰۲۵کال پرتله نږدې څلور سلنه راټیټ شوی؛ خو افغانستان لاهم د هغو هېوادونو په کتار کې دی، چې د جګړې له نشتوالي سره، سره د بشري اړتیاوو تر ټولو لوړه کچه کې دی.

اوچا څرګندوي، چې دغه اړتیاوې د ژورو جوړښتي کمزوریو، د خوراکي خونديتوب د خرابېدو او د پرله‌پسې طبیعي افتونو او ټولنیزو ناخوالو پایله ده. دې لړ کې وچکالي، د کډوالو پراخه ستنېدنه، زلزلې، سېلابونه، د ناروغیو خپرېدل او د خوندیتوب له پلوه د ګواښونو زیاتوالی شامل دی.

د اوچا د راپور له مخې؛ په افغانستان کې خوراکي خونديتوب د اندېښنې وړ کچې ته رسېدلی دی.

د راپور له مخې؛ اټکل کېږي چې راتلونکی کال به ۱۷.۴ مېلیونه کسان له سختې خوراکي ناامنۍ سره مخ وي، چې له دې ډلې ۵.۲ مېلیونه په بېړني حالت کې دي.

د یاد سازمان په باور؛ افغانستان کې وچکالي لاهم روانه ده او ۱۲ ولایتونه یې سخت ځپلي دي، چې تر اوسه ۳.۴ مېلیونه وګړي ترې اغېزمن شوي دي. د هوا پېژندنې وړاندوینې ښيي، چې د «لا نینیا» اقلیمي بدلون له امله به د ۲۰۲۶کال په لومړیو میاشتو کې بارانونه له معمول څخه کم او تودوخه له اوسطه لوړه شي.

راپور کې راغلي، پر ښځو او نجونو سخت بندیزونه، د چاودېدونکو توکو پاتې شوني، د جنسیتي تاوتریخوالي پېښې، د ماشومانو کار او د نجونو ژر ودونه له جدي ستونزو څخه دي. د راپور پر بنسټ؛ هره میاشت شاوخوا ۵۰ کسان د چاودېدونکو توکو د پاتې شونو له امله وژل کېږي يا هم ټپيان کېږي.

پر دې سربېره، د کډوالو پراخې ستنېدنې د خلکو وضعیت لا پېچلی کړی. یوازې په ۲۰۲۵کال کې له ایران او پاکستان نه تر ۲.۵۲ مېلیونه ډېر افغانان بېرته خپل هېواد ته ستانه کړای شوي، چې پر کوربه ټولنو، بنسټیزو خدمتونو او د خلکو پر روزګار یې فشارونه ډېر کړي دي.

اوچا وایي، د ۲۰۲۶کال لپاره یې پلان دا دی چې ۱۷.۵ مېلیونه اړمنو کسانو ته مرستې ورسول شي. دغه مرستې به د خوړو، سرپناه، روغتیايي خدمتونو، تغذیې، پاکو اوبو، د حفظ‌الصحې توکو او څو اړخیزو نغدي مرستو په بڼه وي. د دغه پروګرام د پلي کېدو لپاره ۱.۷۲ مېلیارد ډالرو ته اړتیا ده او تمرکز به یې پر هغو سیمو وي، چې د بشري اړتیاوو کچه په‌کې لوړه او د خلکو ژوند له جدي ګواښ سره مخ دی.