د پاکستان د ولسمشر اصف علي زرداري د هغه حکم پر بنسټ چې د هغه دفتر د پنجشنبې په ورځ خپور کړی، عاصم منیر د پوځ له مشرۍ سربېره د دفاعي ځواکونو د مشر په توګه هم ټاکل شوی دی. د دغو دواړو دندو موده پنځه کاله ټاکل شوې ده.
له دې ټاکنې سره هممهاله د پاکستان لومړي وزیر شهباز شریف د دفاعي ځواکونو د مشر په توګه د منیر ټاکنه ستایلې او ویلې یې دي، چې د دفاعي ځواکونو د مشر ټاکنه د عصري او پرمختللو جګړو له شرایطو سره د بشپړې همغږۍ په معنا ده او له دې ګام سره به د هېواد دفاعي چارې لا پیاوړې شي.
شهباز شریف زیاته کړې، چې د عاصم منیر په مشرۍ دوی دښمن ته سخته ماتې ورکړې او د هغه په قیادت کې د حق په معرکه کې لویه بریا ترلاسه شوې ده.
عاصم منیر تر دې مخکې د پوځ د کورنیو او بهرنیو مهمو استخباراتي ادارو (اېمای) او (ایاېسای) مشري کړې، بیا د قول اردو قوماندان شو، وروسته د پوځ مشر و او اوس د پوځ د مشرۍ ترڅنګ د دفاعي ځواکونو مشر هم وټاکل شو.
اراېساېف ویلي، چې په پاکستان کې مېشت افغان خبریالان له سختو ګواښونو سره مخ دي او په روان کال کې له دغه هېواد څخه ۲۰ افغان خبریالان په زور بېرته افغانستان ته شړل شوي. د سازمان په خبره لسګونه نور خبریالان هم د پاکستان حکومت د کډوالو ضد پالیسۍ له امله د شړلو له ګواښ سره مخ دي.
د بې پولې خبریالانو سازمان یا اراېساېف ویلي، چې له دوی سره ثبت ۲۰۰ افغان خبریالان درېیمو هېوادونو ته د تګ په تمه په پاکستان کې شپې او ورځې تېروي، خو په درېیمو هېوادونو کې د مېشتېدو بهیر د بندېدو او یا هم ټکني کېدو له امله د افغان خبریالانو انتظار کلونو ته اوږد شوی او اوس د پاکستان د حکومت لهخوا بېرته افغانستان ته د شړلو له ګواښ سره مخ دي.
د بې پولې خبریالانو سازمان یادو مسایلو ته د اندېښنې په ښودلو سره ویلي، که یاد افغان خبریالان بېرته افغانستان ته ستانه کړای شي، ښايي د طالبانو له خوا له شدید غچ اخېستلو سره مخ شي.
یاد سازمان ویلي:«په تېرو شپږو میاشتو کې د پاکستان له بېلابېلو ښارونو څخه سازمان ته له افغانستان څخه پاکستان ته د راغلو افغان خبریالانو د خپل سرو نیونو، توقیف او د څو ساعتونو په لړ کې افغانستان ته د شړلو راپورونه ډېر شوي دي.»
د بې پولې خبریالانو د سویلي اسیا څانګې مشرې سیلیا مرسیر ویلي، چې په پاکستان کې د افغان خبریالانو وضعیت د زغملو نهدی او د پاکستان حکومت دې نور د افغان خبریالانو له نیولو او ځورونې لاس په سر شي.
مرسیر ویلي: «افغان خبریالان د طالبانو د ظلم له امله پاکستان ته تللي او اوس هلته له خپل سري نیونو او هره ورځ د شړلو له ګواښ سره مخ دي. دا مسلکي کسان د خپل ژوند ژغورلو لپاره له افغانستان څخه وتلي او اوس په پاکستان کې مجرمان ګڼل کېږي.»
اراېساېف په خپل راپور کې په پاکستان د مېشت یوه افغان خبریال له قوله لیکلي: «موږ په دوامداره وېره کې ژوند کوو، نیول کېږو او افغانستان ته ستنول کېږو. ما د ویزې د تمدید لپاره څو غوښتنلیکونه ورکړي، خو ټول رد شوي دي. که ما بېرته افغانستان ته واستوي، ژوند به مې له خطر سره مخ شي او طالبان به پر ما هېڅ رحم ونهکړي.»
له دې سره سم، یوه بل خبریال بیا ویلي، چې په تور بازار کې د یوې ویزې بیه تر ۱۰۰۰ ډالرو رسیږي، په داسې حال کې چې اصلي قیمت یې ۱۵ ډالره دی او همداراز زیاتوي:«د ویزې دغه قیمت د یوې لویې کورنۍ لپاره ملا ماتوونکی دی. د دې ستونزو له امله ډیرې کورنۍ له رواني او اقتصادي ستونزو سره مخ شوې دي.»
د بې پولي خبریالانو سازمان ویلي، چې په پاکستان کې مېشت افغان خبریالان په داسې مهال د جبري اخراج له ګواښ سره مخ دي، چې د طالبانو تر واک لاندې افغانستان کې محدودیتونه په بې ساري ډول ډېر شوي؛ خبریالان د تعقیب، شکنجې او بندي کېدو له ګواښ سره مخ دي.
یاد سازمان له نړۍوالې ټولنې غوښتي، چې ژر تر ژره دې د افغان خبریالانو د خوندیتوب، ژغورنې، ملاتړ او په بیړني ډول د بیا مېشتېدو لپاره عملي ګامونه واخلي.
دغه سازمان زیاته کړې، چې تردې مهاله د پاکستان حکومت د افغان خبریالانو د خوندتوب په اړه د دوی اندېښنو ته ځواب نهدی ورکړی.
د افغانستان لپاره د پاکستان پخوانی ځانګړی استازی اصف درانی وایي، پاکستان له افغانستان سره ځانګړې اړیکې لري او دا اړیکې په کابل کې حکومتونو ته له پام پرته پالل کیږي.نوموړي زیاته کړې: «تجربو ښودلې چې د دواړو هېوادونو ترمنځ روانې شخړې ښايي اوږد مهاله نهوي.»
اصف دراني د پنجشنبې په ورځ (د لیندۍ ۱۳مه) په خپله اېکسپاڼه لیکلي، چې د دواړو هېوادونو ترمنځ به سوداګري او د خلکو تګ راتګ بیا پیل شي.نوموړي ویلي، د ډیورنډ کرښې دواړو غاړو ته یو ولس دی او د حکومتونو ادلون او بدلون پرې اغیز نهکوي.
دراني ټینګار کړی: «دواړو غاړو ته ولسونه یو له بل سره مینه لري، دا اړیکې باید په راتلونکي کې د قوي دلیل لپاره پاتې شي.»
په پاکستان کې د ناامنۍ له زیاتېدو وروسته د کابل او اسلام اباد اړیکې ترینګلې شوې او له شاوخوا دوو میاشتو راهیسې د سوداګرۍ ترڅنګ د خلکو پر مخ هم د تګ راتګ لارې بندې دي.
طالبانو له افغان سوداګرو وغوښتل، چې له پاکستان سره سوداګرۍ پای ته ورسوي او دوی ورته بدیلي لارې پيدا کوي.
پاکستان بیا په خپل هېواد کې د ناامنی د کابو کولو لپاره له افغان طالبانو د مرستې غوښتنه کړې او ټينګار یې کړی، چې افغان طالبان دې د ټيټيپي پر وړاندې سخت دريځ غوره کړي.
خو طالبان بیا دا مسله د پاکستان خپل منځي ستونزه یادوي او د نه مداخلې خبره کوي.
د پاکستان فدرالي چارواکو ویلي، چې د پلازمېنې اسلاماباد په ګډون څلورو ګاونډیو ولسوالیو راولپېنډۍ، اټک، مري او هریپور کې د افغانانو په ګډون پر بېاسناده بهرنیو وګړو یوشمېر بندیزونه لګېدلي. دوی وایي، هېڅوک ورته کورونه په کرایه نهشي ورکولی، برېښنا او سیمکارتونه هم پرې بندېږي.
پنجشنبه د (لېندۍ ۱۳مه) د اېسکپرېس ټرېبیون ورځپاڼې د راپور له مخې؛ هغه بهرنيان چې قانوني اسناد ونه لري، نهشي کولای کار ترلاسه کړي، کور يا هټۍ په کرايه ونيسي او د دوی د موبایل سيمکارتونو بندولو لړۍ هم پيل شوې ده. ځايي ادارو او پوليسو تر اوسه له ۲۵زرو زيات کورونه د کور په کور سروې کې پلټلي دي.
دغه موضوع د چهارشنبې په ورځ د اسلاماباد ښاروالۍ دننه «د بېاسناده مېشتو بهرنيانو د چارو د ګډې کاري ډلې» په ناسته کې هم څېړل شوې ده. دغه ناسته د پاکستان د پلازمېنې ښاروال محمدعلي رندهاوه او د کمېشنر په مشرۍ جوړه شوې وه. په غونډه کې د اسلاماباد د پولیسو قوماندان سيد علي ناصر رضوي، مرستيال کمېشنر عرفان نواز میمن او د ګاونډیو ولسوالیو امنیتي او اداري چارواکو د ویډیو کنفرانس له لارې ګډون وکړ.
چارواکو په ناسته کې وویل، چې د بېاسناده بهرنيانو د بېرته ستنولو بهير په بېلابېلو سيمو کې په چټکۍ روان دی او زياتره کسان «په خپله خوښه» پاکستان پرېږدي. چارواکو زیاته کړې، د هغو کورونو او هټیو خاوندانو پر ضد قانوني ګامونه اخيستل شوي چې بېاسناده بهرنیو وګړو ته یې ځای ورکړی دی.
ځايي کمېشنر لارښوونه وکړه، چې د بېاسناده بهرنيانو د تګ راتګ د مخنيوي لپاره دې جدي تدابير ونيول شي او د برېښنا او نورو اساسي خدماتو بندیز دې ژر تر ژره عملي شي. هغه ټینګار وکړ، چې هېڅ بهرنی باید له معتبرو اسنادو پرته د کار یا استوګنې اجازه ترلاسه نهکړي او ټول راټول شوي معلومات دې د کورنيو چارو وزارت له مرکزي دفتر سره شریک کړای شي.
له بلې خوا د اسلاماباد د پولیسو سرقوماندان سیدعلي ناصر رضوي وویل، د بېاسناده کسانو د غونډو او ډلو د ختمولو لپاره باید پرېکنده ګامونه پورته شي او هغو کسانو سره دې قانوني چلند وشي چې غواړي د جعلي اسنادو له لارې روغتيايي خدمات يا پېژندپاڼه ترلاسه کړي.
د پاکستان د مخابراتو ادارې مسؤولینو هم راپور ورکړ، چې د بېاسناده مېشتو کسانو د سيمکارتونو بندولو لړۍ روانه ده. د دوی په وينا؛ په اسلاماباد کې د کور په کور د معلوماتو ټولولو لړۍ چټکه روانه ده او پهکې د کورنۍ د غړو پېژندنه، د شناختي کارت شمېرې او نور اړین جزیيات ثبتېږي.
د طالبانو د کډوالو او بېرته راستنېدونکو چارو وزارت خبر ورکړی، په روانه اونۍ کې ۱۹۰ افغان کډوال چې د عراق او پاکستان په زندانونو کې بندیان وو؛ له زندانه تر خوشې کېدو وروسته افغانستان ته ستانه شوي دي.
د یاد وزارت د خبرپاڼې له مخې؛ له دې ډلې ۱۷۱ کسان چې د پاکستان په زندانونو کې له تېرو دوو میاشتو راهیسې بندیان وو، د سپین بولدک له لارې افغانستان ته ستانه شوي دي. په خبرپاڼه کې راغلي، ۱۹ نور کسان چې د عراق په زندانونو کې له ۶ تر ۹ میاشتو پورې بندیان وو؛ د نیمروز له لارې افغانستان ته ستانه شوي دي.
په خبرپاڼه کې د دغه کسانو د جرمونو په اړه څه نهدي ویل شوي؛ خو په پاکستان کې افغانان تر ډېره په دغه هېواد کې د اوسېدو قانوني اسنادو نه لرلو له امله د پولیسو لهخوا نیول کېږي.
همدا وړمه اونۍ د پاکستان پولیسو د اسلاماباد په «ارجنټاین پارک» کې تر نیمې شپې چاپې وروسته د ښځو او ماشومانو په ګډون ۵۳۹ نیول شوي افغان کډوال افغانستان ته په جبري توګه ستانه کړل. د افغانستان انټرنشنل د راپور له مخې؛ په نیول شویو کسانو کې د بشري حقونو فعالان، خبریالان او د پخواني حکومت کارکوونکي شامل وو.
د پاکستان د پارلمان پخوانی رییس او د تحریک انصاف ګوند جګپوړی غړی اسد قیصر وايي، د طالبانو او پاکستان ترمنځ د روان کړکېچ له امله د خیبر پښتونخوا اقتصاد زیانمن شوی. هغه ویلي، د دغه کړکېچ له امله په پښتونخوا کې د پانګونې کچه خورا ټېټه شوې او د صنعت برخه یې هم زیانمنه کړې ده.
نوموړي دغه څرګندونې پرون چهارشنبه (د لېندۍ ۱۲مه) په یوې خبري ناسته کې کړې دي.
په یاده ناسته کې د مرکزي بانک مشر ویلي، اوس د دې وخت رارسېدلی چې پاکستان د خپلو پالیسیو پر بدلون له سره غور وکړي. هغه ویلي، که د پاکستان لومړی وزیر د اپوزیسیون خبرې نه اوري؛ نو باید د خپلو خلکو غږ واوري.
دا په داسې حال کې ده، چې پر ډیورنډ کرښه د طالبانو او پاکستاني ځواکونو ترمنځ تر سختو نښتو وروسته د تورخم په ګډون له پاکستان سره د افغانستان ټولې لارې له نږدې دوو میاشتو راهیسې تړلې دي. په خیبرپښتونخوا کې ځایي خلکو او سوداګرو په وار، وار لاریونونه وکړل او د پاکستان له حکومته یې د لارو د بېرته پرانیستلو غوښتنه وکړه؛ خو دغه لارې لاهم تړلې پاتې دي.
د پاکستان او افغانستان د سوداګرۍ او صنایعو ګډې خونې بیا ویلي، چې د دواړو هېوادونو ترمنځ په دوامداره توګه د لارو بندېدو له امله د سوداګرۍ حجم له ۵ میلیارد ډالرو څخه ۱ میلیارد ډالرو ته راټېټ شوی.
تازه د پاکستان د سوداګرۍ وزارت ویلي، چې د بشردوستانه موخو لپاره د تورخم او چمن سوداګریزې لارې پرانېزي. یادې لارې به یوازې د ملګرو ملتونو د بشري مرستو د لېږد لپاره پرانېستل شي.