ابراهیم صدر: کار باید اهل کار ته وسپارل شي

د طالبانو د لوړو زده کړو وزیر د ایران د علومو، تحقیقاتو او ټکنالوژۍ وزیر حسین سیمایي صراف سره د دواړو هیوادونو د علمي او تعلیمي همکارۍ پر پراختیا، د پوهنتونونو ترمنځ د استادانو پر تبادله او په افغانستان کې د ماسټري او دوکتورا پر نویو پروګرامونو خبرې کړې دي.

ندیم د افغانستان د پوهنتونونو د وروستیو پرمختګونو راپور وړاندې کړی او له ایران سره د علمي اړیکو پر پیاوړتیا یې ټینګار کړی دی.

سیمایي صراف د فرهنګي او دیني اشتراکاتو په یادولو سره د هر ډول همکاریو په برخه کې د ایران بشپړ چمتووالی ښودلی، خو ویلي یې دي، چې په دین کې د ښځو او نارینه وو ترمنځ توپیر نشته او ایران د شرعي اصولو په رعایت سره ټولو ته د زده‌کړې زمینه برابرې کړې ده.

هغه ویلي، چې په ایران کې سلګونه زره افغان زده‌کوونکي نجونې او هلکان په ښوونځیو او پوهنتونونو کې زده‌کړې کوي او دوی چمتو دي چې د افغانستان زده‌کوونکو ته له مجازي لارو د زده کړو لارې چارې برابرې کړي.

هغه د نجونو له زده کړو سره د علماوو د مخالفت په اړه وویل چې که مطلق او سخت چلند وشي، خلک ستړي کېږي او ممکن اعتراض وکړي.

د ایراني رسنیو د رپوټونو له مخې، د طالبانو د لوړو زده‌کړو وزیر له علي اکبر ولایتي سره هم کتلي او په کابل پوهنتون کې یې د ایران د اسلامي ازاد پوهنتون د څانګې د پراختیا غوښتنه کړې ده.

نوموړي دغه پراختیا په ځانګړي ډول د طب، تخنیک، الکترونیک او مصنوعي ځیرکتیا په برخو کې غوښتې ده.

اتمر د سې شنبې په ورځ افغانستان انټرنشنل ته په یوه مرکه کې وویل چې په افغانستان کې د ثبات لاره بین الافغاني خبرې اترې دي او له طالبانو یې وغوښتل چې دې کار ته غاړه کېږدي.

اتمر زیاته کړه :«د افغان سیاستوالو، د سیمې او نړۍ هیوادونو ترمنځ یو ګډ فکر رامینځته شوی، او دا اجماع په افغانستان کې د اندیښنو د نه زغملو ټینګار کوي.»

هغه وویل، چې طالبان باید دا اندېښنې حل کړي او د سیاسي خبرو اترو پروسه ومني.

اتمر وویل ، چې د هر نظام مشروعیت د تحمیل یا ازاد کنټرول له لارې نه ترلاسه کیږي، بلکې یوازې د خلکو د حقونو او ازادیو ضمانت کولو له لارې ترلاسه کیږي.

د نوموړي په وینا، د سیاسي احزابو همغږۍ بهیر اعلامیه د بشري حقونو، په ځانګړې توګه د ښځو حقونو او نورو بشري اړتیاوو ته پر درناوي ټینګار کوي او افغان سیاستوالو ژمنه وکړه چې د سیاسي اهدافو د ترلاسه کولو لپاره به په ګډه کار وکړي.

هغه وویل چې سیاسي انتخاب او د افغانانو ترمنځ خبرې اترې غوره دي او حتا هغه کسان چې وسله وال مقاومت یې نه دی رد کړی، په خبرو اترو باور لري.

له اتمر څخه په مرکه کې وپوښتل شول چې ایا د مقاومت جبهې مبارزه به د خبرو اترو لاره تر پوښتنې لاندې نه راولي، هغه وویل چې دا به اغیز ونه کړي، خو پلانونه به د لومړیتوبونو پراساس تنظیم شي.

د اتمر په وینا، افغانان له اوسني وضعیت څخه ناراضه دي، د اوږدې مودې لپاره یې نشي زغملی او سیمه او نړۍ هم له مخ پر ډېرېدو بې ثباتۍ او د کډوالۍ مسالې په اړه اندېښمن دي.

اتمر زیاته کړه، چې په تیرو څلورو کلونو کې سیاسي خوځښتونه د افغانانو ترمنځ د خبرو اترو په اړه خبرې کوي مګر دوی ته لومړیتوب نه دی ورکړل شوی.

هغه وویل چې د طالبانو ناتواني، سیمه ییزې اندېښنې او د افغانانو د روا غوښتنو د حل اړتیا هغه درې اصلي دلیلونه دي چې نوې انرژي رامینځته کوي او د افغانستان له اوسنیو ستونزو څخه د وتلو لپاره یوه اغیزناکه سیاسي پروسه جوړوي.

هغه خبرداری ورکړ، چې وسله والې ترهګریزې شبکې په سیمه کې فعالې دي او ځینې حکومتونه دا شبکې د خپلو موخو لپاره کاروي چې د افغانستان خلکو ته زیان رسوي.

د دې پوښتنې په ځواب کې چې خلک تاسې ته سولېدلې مهره هم وايي، اتمر وویل چې دا مهمه نه ده چې مهره مړه وي یا ژوندۍ خو اصلي پیغام دا دی چې که د افغانستان ستونزه حل نه شي، نو د سیمې او نړۍ ستونزه هم نشي حل کېدای.

د احمد مسعود، عبدالرشید دوستم، محمد اسماعیل خان، محمد حنیف اتمر، محمد یونس قانوني په ګډون یو شمیر سیاسي شخصیتونو نن په یوه انلاین غونډه او اعلامیه کې د ملګرو ملتونو او نړیوالې ټولنې تر څار لاندې د بین الافغاني سولې او خبرو اترو د پیل غوښتنه وکړه.

د طالبانو مخالفې وسله والې ډلې ملي مقاومت جبهې په یوه اعلامیه کې ویلي، چې دغه عملیات د لیندي پر۱۷مه ماښام شاوخوا شپږ بجې په دوو پړاوونو کې ترسره شول.

د یادې جبهې په وینا، لومړی ځای پر ځای شوي ماینونه وچاودول شول او وروسته راکټي بریدونه وشول چې طالبانو ته یې درنده مرګ ژوبله اړولې ده.

یادې جبهې ویلي، چې د طالبانو یاد مرکز د پنجشیر ولایت د دره ولسوالۍ په منجستو کلي کې موقعیت درلود او د دې ډلې یو مهم ځای ګڼل کېده.

یادې جبهې ویلي، چې ددوی ځواکونو او ملکي خلکو ته مرګ ژوبله نه ده اوښتې.

طالبانو تراوسه ددغه برید په اړه هیڅ غبرګون نه دی ښودلی.

د برېټانیايي رسنیو د رپوټونو له مخې، دواړې کم‌عمره نجونې د روغتيايي ټیمونو تر پاملرنې لاندې دي او پولیس لا هم د پېښې ټول اړخونه څېړي.

د بولټون سيمې د پولیسو مشرې هلن کریچلي ويلي: « دا راپور ډېر اندېښمنوونکی دی او زموږ لومړيتوب په داسې سختو شرايطو کې د دې دوو نجونو او د هغوی د کورنیو ملاتړ کول دي».

دا په داسې حال کې ده چې پرون هم په بریتانیا کې دوه کم‌عمره افغان پناه غوښتونکي پر یوې ۱۵ کلنې نجلۍ د جنسي تېري په تور په اوږده بند محکوم شول.

په پناه غوښتونکو پورې د اړوندو جرمونو زياتوالي يو ځل بيا د بريتانيا پر لومړي وزير کي‌ير سټارمر فشار زيات کړی چې د «غيرقانوني» پناه غوښتونکو د ورتګ مخه ونيسي.

د سرچینو په وینا، قطب الدین، چې له سقوط وروسته پاکستان ته اوښتی و، د ژوب د کاکړو اړوند په موړمرغه سیمه کې ناپېژاندو وسله‌والو په خپل کور کې په نښه کړی دی.

نوموړی د پکتیکا د تروې ولسوالۍ اوسېدونکی او د ولسي پاڅون کوونکو قوماندان و.

پاکستاني چارواکو تراوسه د نوموړي د وژل کېدو په اړه څه نه دي ویلي.

د قطب الدین نږدې خپلوان وايي، چې نوموړي دا مهال هیڅ دنده نه درلوده او روښانه نه ده، چې د چا له خوا وژل شوی دی.