پوتین: ملګري ملتونه لا هم د نړیوال توازن د ډاډمنولو یوازینی مېکانېزم دی

د ډسمبر په اتمه نېټه هم یوې زورورې زلزلې چې شدت یې ۷.۵ درجې و، د جاپان شمال ختیځ ولړزاوه او نږدې ۹۰زره کسان یې د تخلیې امر ته اړ کړل. د یادې زلزلې مرکز د ایوموري له سواحلو څخه ۸۰ کیلومتره لرې او ۵۴ کیلومتره په ژورو کې ثبت شوی و.

جاپان د نړۍ له هغو هېوادونو دی، چې ډېرې زلزلې په‌کې کېږي او له نږدې هرو پنځو دقیقو وروسته په‌کې د ځمکې خوځښت ثبتېږي. دغه هېواد د ارام سمندر د «اور د کړۍ» پر کرښه پروت دی او د نړۍ شاوخوا ۲۰ سلنه هغه زلزلې چې شدت یې ۶درجې یا تر دې لوړې وي، په جاپان کې رامنځته کېږي.

د جاپان شمال ختیځ د ۲۰۱۱کال د مارچ په ۱۱مه د دغه هېواد د تاریخ تر ټولو مرګونې زلزلې سره مخ شو؛ هغه مهال د ریښتر په کچه ۹درجې یوه سمندري زلزله سندای ښار ته نږدې رامنځته شوه. دغه زلزله چې د جاپان په ثبت ‌شوي تاریخ کې تر ټولو زوروره ده، د سونامي لویې څپې جوړې کړې چې د سمندر پر اوږدو ساحلو یې پراخه ویجاړي رامنځته کړه او نږدې ۲۰زره کسان یې مړه کړل.

د روسیې ولسمشر ولادیمیر پوتین د روانې میاشتې په لومړیو کې ویلي و، چې هېواد یې له اروپا سره د جګړې اراده نه‌لري؛ خو «که اروپا جګړه وغواړي یا یې پیل کړي؛ نو روسیه هم جګړې ته چمتو ده.»

روټه ویلي: «د ناټو ګډ دفاعي سیسټم پیاوړی دی؛ خو جګړه زموږ د دروازې تر شا ده او ډېری کسان د وضعیت جديت نه احساسوي.» دغه خبرداری د لوېدیځو استخباراتي بنسټونو له وروستیو هغو ارزونو سره سمون لري، چې مسکو یې «د وېرې خپرول» ګڼي.

هغه ټینګار کړی، چې د دفاعي لګښتونو او د وسلو د تولید وړتیا باید «په چټکۍ» سره لوړه شي؛ څو د غړو هېوادونو وسله‌وال ځواکونه «هغه څه ولري، چې زموږ د امنیت د ساتنې لپاره اړین دي.»

هغه د هغو افغانانو یادونه هم وکړه، چې د کابل له سقوط وروسته امریکا ته لېږدول شوي او زیاته یې کړه، چې د ترهګرۍ ضد دفتر د ۸۸ زرو کسانو له ډلې ۲ زره کسان پېژندلي چې له ترهګریزو سازمانونو سره اړیکې لري.

کنت د استازو جرګې د کورني امنیت کمېټې د استماعیه کمېتي غونډې ته وویل: «دغه کسان د داعش او القاعده په څېر له جهادي ډلو سره اړیکې لري. سره له دې، د بایډن حکومت نه یوازې دې کسانو ته د امریکا خاورې ته د ننوتلو اجازه ورکړې، بلکې په ډېرو مواردو کې یې د هغوی له راتګ کې مرسته هم کړې ده. لکه څنګه چې له دې ډلې یوه افغان ترهګر د «تنکس ګیفینګ» (شکر ګذارۍ) د ورځې په درشل کې[واشنګټن ډي‌سي] کې ترهګریز برید وکړ او زموږ د ملي ګارد یوه سرتېرې یې ووژله.»

د رحمان‌الله لکڼوال له‌خوا د ملي ګارد پر سرتېرو ډزې په امریکا کې د افغان پناه‌ غوښتونکو د پراخو نیونو لامل شوی. تر دې وروسته د ټرمپ حکومت هغه افغان کډوال، چې له طالبانو تښتېدلي او امریکا ته لېږدول شوي، د احتمالي ترهګریز ګواښ په توګه ارزولي دي.

کنت زیاته کړه، چې د ترهګرۍ ګواښ بڼه بدله شوې او کېدای شي د ۹/۱۱پېښې په څېر نه وي. د هغه په وینا، لکڼوال په څېر کسان کېدای شي د انفرادي بریدونو له لارې په امریکا کې هدفونه په نښه کړي.

د پاکستان مالیې وزارت د پنجشنبې په ورځ (د لیندۍ ۲۰مه) په یوې خبرپاڼه کې ویلي، محمد اورنګزیب په ریاض کې د سعودي عربستان د مالیې له مرستیال وزیر عبدالمحسن سره په لیدنه کې د ګډو ګټو پر ژمنتیا ټینګار کړی دی.

په خبرپاڼه کې ویل شوي:«دواړو لورو پرېکړه وکړه، چې د دواړو دوستو هېوادونو د مشرتابه او ولسونو د هیلو د پوره کېدو لپاره به په تاکتیکي او ستراتیژیکي کچو کې نږدې همغږي وساتي.»

پاکستان دا مهال له اقتصادي ستونزو سره مخ دی او همداراز دغه هېواد د ټیټ عاید لرونکو هېوادونو له ډلې دی او ډېره تکیه یې پر نړۍوالو مرستو او په ځانګړې توګه پر پورونو ده.

د راپورونو له‌مخې، د پاکستان ټول پور به د ۲۰۲۵ کال تر پایه له ۱۳۴.۹ میلیارده ډالرو څخه هم زیات شي.

د امریکا د کار وزارت د پنجشنبې په ورځ (د لیندۍ ۲۰مه) په خپله اېکس پاڼه لیکلي، چې د بایډن په څلور کلنه دوره کې بې کنټروله کډوالۍ د امریکایانو د ژوند لګښتونه لوړ کړي و.

دغه وزارت زیاته کړې، چې د ولسمشر ډونالډ ټرمپ په هڅو اوس انفلاسیون کمېږي، تنخواوې لوړېږي او ټولې شته او رامنځته کېدونکې دندې اصلي امریکایانو ته رسېږي.

د امریکا دغه وزارت ویلي، چې د پرمختګ لپاره لا هم اوږده لاره ده او په وینا یې، د امریکا د دفاع لپاره به خپلې مبارزې ته دوام ورکوي.

د یوه افغان له‌خوا د امریکا د ملي ګارد پر دوو عسکرو له برید وروسته په دغه هېواد کې د کډوالو په خاص ډول د افغانانو پر وړاندې ستونزې زیاتې شوې.

تېره اونۍ نیویارک پوسټ د امریکا د کورني امنیت وزارت د معلوماتو پر بنسټ راپور ورکړی و، چې له ۲۰۲۱ کال راهیسې ۶۸۶۸ افغان کډوال امریکا ته له ننوتلو وروسته د احتمالي «امنیتي ګواښ» په توګه پېژندل شوي. له دې شمېر څخه تر ۵ زره زیات کسان د «ملي‌ امنیت» له پلوه شکمن پېژندل شوي دي.

په واشنګټن کې تر یادې پېښې وروسته د دغه هېواد د استازو جرګې دننه د کډوالۍ پر تګلارو ناندرۍ او لانجې ډېرې شوې دي. د جمهوري پالو استازي غواړي، چې د امریکا د کډوالۍ نظام باید بیا له سره وڅېړل شي او پراخ بدلونونه په‌‌کې رامنځته شي.