چین د طالبانو د اطلاعاتو او کلتور وزارت پلاوي ته د بېجنګ د سفر بلنه ورکړې ده

د طالبانو د مالیې وزارت د ګمرکونو او عوایدو مرستیال مفتي عبدالمتين سعيد، د لیندۍ پر ۲۴ له یو شمېر هندي پانګوالو سره کتلي دي.

سعيد په دې لیدنه کې ویلي، چې د طالبانو ادارې صنعتکارانو او سوداګرو ته د پام وړ اسانتیاوې برابرې کړې دي او د نورو اسانتیاوو د ایجاد هڅه هم روانه ده.

هغه د افغانستان او هند پر سوداګریزو او د پانګونې اړیکو ټینګار کړی او ددغو اړیکو د لاپراختیا غوښتنه یې کړې ده.

د طالبانو د مالیې وزارت په وینا، سعيد یادونه کړې، چې د طالبانو د ادارې د بیا ځل حاکمیت له پیل راهیسې په هېواد کې سراسري امنیت ټینګ شوی، د پانګوالو شتمني او اموال خوندي دي، او د پانګونې لپاره اړین فرصتونه برابر شوي دي.

یاد وزارت ویلي، هندي پانګوالو ژمنه وکړه، چې په افغانستان کې به د انساني، زراعتي او حيواني درملو د تولید، کرنې، او د معدني منابعو د استخراج په برخو کې د عصري ټکنالوژۍ د کارونې او د افغان کادرونو د ظرفیت لوړولو په برخو کې پانګونه وکړي.

هغوی دغه راز ویلي، چې په کابل کې یې د سترګو د درملنې عصري روغتون په برخه کې پانګونه کړې، چې د بشپړېدو په وروستۍ مرحله کې دی او ډېر ژر به د افغانانو لپاره معياري خدمات وړاندې کړي.

د طالبانو د ټولګټو وزارت نن دوشنبه، د لیندۍ ۲۴مه، وویل، چې د انتقالاتو له ډلې یوه برخه صادرات دي.

په تیره اونۍ کې ۲۰۲ ټنه صادرات شوي، چې لويه برخه یې د انار جوس دي.

یاد وزارت زیاتوي، هر څومره چې د رېل پټلۍ له لارې د صادراتو او انتقالاتو کچه لوړيږي، په همغه کچه کاري فرصتونه برابریږي او عواید لاسته راځي.

د هرات-خواف رېل پټلۍ د ایران د رېل شبکې د افغانستان له لوېدیځ سره نښلوي او د سیمې په ټرانزیټي اړیکو کې مهم رول لري. دا مسیر د ختیځ ـ لوېدیځ د ټرانزیټي دهلېز برخه ده چې د چین، قرغیزستان، تاجکستان، افغانستان، ایران، ترکیې او اروپا ترمنځ اړیکه برابروي.

ایران د طالبانو تر واک لاندې افغانستان له سترو اقتصادي شریکانو څخه دی. د دواړو هېوادونو کلنی سوداګریز حجم نږدې څلور میلیارده ډالره اټکل شوی.

د ملګرو ملتونو د بشري مرستو د همغږۍ دفتر (اوچا) د لیندۍ پر ۱۶ مه وویل، چې په راتلونکي ۲۰۲۶کال کې به په افغانستان کې ۲۱.۹ مېلیونه کسان بشري مرستو ته اړتیا ولري.

د یاد سازمان په تازه راپور کې راغلي، چې دغه شمېر د افغانستان د نفوس نږدې ۴۵سلنه جوړوي.

د ملګرو ملتونو یاده اداره زیاتوي، که څه هم دغه شمېر د ۲۰۲۵کال پرتله نږدې څلور سلنه راټیټ شوی، خو افغانستان لاهم د هغو هېوادونو په کتار کې دی، چې د جګړې له نشتوالي سره، سره د بشري اړتیاوو تر ټولو لوړه کچه کې دی.

اوچا ویلي، چې جرمني تر دې مخکې هم په بېلابېلو برخو کې له افغانانو سره مرستې کړې دي.

اوچا څرګندوي، چې دغه اړتیاوې د غذايي امنیت د کړکېچن کېدو او د پرله‌پسې طبیعي افتونو او ټولنیزو ناخوالو پایله ده. په دې لړ کې وچکالي، د کډوالو پراخه ستنېدنه، زلزلې، سېلابونه او د ناروغیو خپرېدل شامل دي.

د اوچا د راپور له مخې، په افغانستان کې غذايي امنیت د اندېښنې وړ کچې ته رسېدلی دی.

د نړیوال بانک د وروستي «د افغانستان د پرمختګ رپوټ» له مخې، تمه کېږي د افغانستان د ناخالص کورني تولیدوده به په ۲۰۲۵ کال کې ۴،۳ سلنه وي.

دا کچه په ۲۰۲۴ کال کې ۲،۵ سلنه وه. دغه وده تر ډېره د هغو شاوخوا دوه میلیونه راستنېدونکو له تقاضاوو رامنځته شوې چې له ایران او پاکستان څخه راستانه شوي او د خدماتو او صنعت په برخو کې فعالیتونه هڅوي.

د نړیوال بانک رپوټ وايي، د کرنې سکتور هم دوامداره پاتې شوی او له سختې وچکالۍ سره سره غنمو پاموړ حاصل ترلاسه کړی، په داسې حال کې چې د کان کیندنې او رغونې سکتورونه هم د اقتصادي تولید ملاتړ کوي.

رپوټ وايي، سره له دې چې عمومي وده شته، په ۲۰۲۵ کال کې د نفوس چټک زیاتوالی ۸،۶ سلنه اټکل شوی او دې د خلکو پر سړي سر عاید منفي اغیز کړی دی.

رپوټ وايي، د خوړو او اسعارو د بیو د ثبات او ارزښت له امله انفلاسیون په سیمه کې تر ټولو ټیټ پاتې شوی، چې په ۲۰۲۵ کال کې په منځني ډول دوه سلنه دی.

د مالي وضعیت په برخه کې رپوټ وايي، چې پرمختګ شته او په ۲۰۲۵ کال کې به کورني مالیاتي عواید د جي ډي پي یا کورني ناخالص تولید ۱۷،۱سلنې ته ورسېږي.

رپوټ ددې شرایط ټینګ کنټرول او د مالیاتي چارو ښه پلي کول ګڼي، خو وايي، د بهرنیو مرستو کمښت د عمومي مالي چوکاټ اندازه کموي.

رپوټ د افغانستان د بانکولۍ سکتور زیانمن بللی او په دې کې یې د پورونو ځنډېدل او محدود پورونه د لاملونو په توګه په ګوته کړي دي.

په افغانستان کې د نړیوال بانک رییس حداد زېروس په وینا، د افغانستان اقتصاد د ښه کېدو نښې لري، خو لاهم له مالي ستونزو او ننګونو سره لاس او ګریوان دی.

د دغه کمېسیون د راپور له مخې؛ دغه کډوال د کندهار د سپین بولدک، د ننګرهار د تورخم، د هلمند د بهرامچې، د هرات د اسلام‌کلا او د نیمروز د ورېښمو پله له لارې ستانه کړای شوي دي.

په راپور کې راغلي، د دغه کسانو له ډلې ۳۷۷۰ کډوال د تورخم، ۱۳۹۱ کډوال د سپین بولدک له لارې، ۲۸۰ د بهرامچې، ۷۰ د اسلام‌کلا او ۶۹ کډوال د ورېښمو پله له لارې ستانه شوي دي. د یاد کمېسیون په راپور کې راغلي، چې ستنو شویو کډوالو ته اړین خدمات برابر شوي دي.

له تېرو درېیو کلونو راهیسې له ګاونډیو هېوادونو د افغان کډوالو د اېستلو لړۍ چټکه شوې ده. د طالبانو د کډوالو او بېرته راستنېدونکو چارو وزارت تازه خبره ورکړی، چې د یادې ډلې له واکمنېدو راهیسې له پاکستان، ایران او ترکیې هېوادونو ۵۹۷۸۶۳ کورنۍ چې د غړو شمېر یې ۴ مېلیونه او ۲۸۳زرو ته رسېږي او له ۲ مېلیونه ډېر مجردان په جبري ډول او خپله خوښه بېرته افغانستان ته ستانه شوي دي.