د بېلاروس ولسمشر الکساندر لوکاشنکو امریکايي رسنۍ «نیوز میکس» ته وویل، چې که د وینزویلا ولسمشر نیکولاس مادورو له خپلې ولسمشرۍ لاس واخلي او وغواړي بېلاروس ته راشي، نو د دې هېواد «دروازې د هغه لپاره خلاصې دي.»
د بېلاروس ولسمشر چې د روسیې متحد بلل کېږي، د امریکا او وینزویلا ترمنځ د کړکېچونو په اړه وویل: «زه د وینزویلا په اړه د امریکا لېوالتیا وینم. په ډېرو مواردو کې زه د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ درک کوم، ځکه وینزویلا ډېر نږدې ده؛ لکه څنګه چې اوکراین روسیې ته ډېر نږدې دی.»
لوکاشنکو زیاته کړه، چې باور لري «د امریکا ټولې ستونزې، ګټې او غوښتنې له سولهییزو لارو هوارېدلی شي.»
سپینې ماڼۍ اعلان وکړ، چې د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ یو فرمان لاسلیک کړی چې لهمخې یې امریکا ته د پنځو نورو هېوادونو د وګړو ننوتل په بشپړ ډول منع شوي دي. په نویو بندیزونو کې سوریه، بورکینا فاسو، مالي، نایجریا او سوېلي سوډان شامل دي.
سپنې ماڼۍ د سېشنبې په ورځ (د لیندۍ ۲۵مه) په یوه اعلامیه کې ویلي، چې د سفر په دې بندیز کې هغه فلسطینیان هم شامل دي، چې د فلسطین د خپلواکې ادارې پاسپورټونه لري.
د امریکا حکومت ویلي، چې دا اقدام د «امنیت د ساتنې، د کډوالۍ د قوانینو د پلي کېدو او د احتمالي ګواښونو د مخنیوي» لپاره مهم دی.
ټرمپ د غبرګولي په میاشت کې امریکا ته د ۱۲ هېوادونو د وګړو ننوتل په بشپړ ډول منع کړي وو، چې پکې افغانستان، ایران، استوایي ګینه، میانمار، چاډ، د کانګو جمهوریت، اریتریا، لیبیا، سومالیا، سوډان او یمن شامل و.
همدارنګه، هغه په خپل فرمان کې د برونډي، کیوبا، لاوس، سیرالیون، توګو، ترکمنستان او وینزویلا لپاره د ویزې د ورکړې محدودیتونه هم زیات کړي وو.
د امریکا د ولسمشر ډونالډ ټرمپ ادارې په تازه اقدام کې اعلان وکړ، چې امریکا ته د سفر او کډوالۍ محدودیتونه یې پر ۲۰ نورو هېوادونو غځولي دي.
د انګولا، انتیګوا او باربودا، بنین، دومینیکا، ګابون، ګامبیا، د عاج ساحل، ملاوي، موریتانیا، سینیګال، تانزانیا، ټونګو، زامبیا او زیمبابوې هېوادونو وګړي هم د امریکا د ویزې ترلاسه کولو پر مهال له نویو محدودیتونو سره مخ شوي دي.
د ټرمپ نوی فرمان به د ۲۰۲۶ کال د جنورۍ له لومړۍ نېټې نافذ شي.
دا نوی د سفر بندیز فرمان امریکا ته د کډوالۍ د محدودولو د سیاست دوام بلل کېږي. ټرمپ د خپلې ولسمشرۍ په لومړۍ دوره کې هم ورته حکم صادر کړی و، چې لهمخې یې د اوو هغو هېوادونو وګړي چې اکثریت نفوس یې مسلمانان وو، امریکا ته له داخلېدو منع شوي وو.
ټرمپ همدارنګه د جنورۍ په میاشت کې د کډوالو د منلو له مهمو پروګرامونو څخه یو ځنډولی و، چې په عملي ډول یې د هغو افغانانو ملاتړ ودرولو چې له امریکا سره یې همکاري کړې وه او لسګونه زره کسان یې له ناڅرګند برخلیک سره مخامخ پرېښودل.
د امریکا د ولسمشر ډونالډ ټرمپ ادارې اعلان وکړ، چې امریکا ته د سفر او کډوالۍ محدودیتونه یې پر ۲۰ نورو هېوادونو او همداراز د فلسطیني ادارې پر اسناد لرونکو کسانو هم غځولي دي.
د دغو نویو پرېکړو له مخې، پنځه نور هېوادونه او هغه کسان چې د فلسطیني ادارې لهخوا صادر شویو سفري اسنادو باندې سفر کوي، د هغو هېوادونو په نوملړ کې شامل شوي چې امریکا ته د بشپړ سفر بندیز ورباندې لګېدلی دی. سربېره پر دې، پر ۱۵ نورو هېوادونو نوي محدودیتونه هم وضع شوي دي.
د ټرمپ اداره وایي، دا اقدام امریکا ته د ننوتلو د معیارونو د لا سختولو لپاره د روانو هڅو برخه ده، خو منتقدین بیا دا تګلاره ناعادلانه بولي او وایي چې د ګڼو هېوادونو د خلکو د سفر او کډوالۍ مخه نیسي.
د امریکا حکومت زیاته کړې، چې د ملي ګارډ پر دوو سرتېرو د ډزو په تړاو د یوه افغان وګړي تر نیول کېدو وروسته، د سفر محدودیتونو د پراخولو پرېکړه شوې ده.
د یادونې ده، هغه کسان چې لا دمخه د امریکا ویزې لري، دایمي قانوني اوسېدونکي دي یا ځانګړې ویزې لري، لکه ډېپلوماټان او ورزشکاران او همداراز هغه کسان چې امریکا ته یې ننوتل د دغه هېواد په ګټه بلل کېږي، له دې محدودیتونو مستثنا دي.
تر اوسه دا نه ده روښانه شوې، چې دا نوي بندیزونه به څه وخت عملي شي.
د موساد مشر ډېوېډ بارنیا د اسټرالیا د قربانیانو له کورنیو سره د خواخوږۍ پر مهال د ایران د هڅو او د «ترهګرو» سازمانونو لهخوا د یهودانو د نښه کولو یادونه وکړه او زیاته یې کړه، اسراییل به د دغو بریدونو عاملین، د هغوی «ایراني ملاتړي» او جهادي عناصر وپېژني او ورسره به جدي چلند وکړي.
هغه وویل: «د بېګناه کسانو د ترور او زیان رسولو جرمي مفکوره په تېر کې هم او اوس هم د ایران د اوسني حکومت د امنیتي تګلارې بنسټ جوړوي.»
د موساد مشر زیاته کړه، چې د داعش په ګډون جهادي عناصرو او نورو ډلو هم پرېکړه کړې، چې د نړۍ په هر ګوټ کې هر یهودي ته زیان ورسوي.
نوموړي ټينګار وکړ: «زموږ زړونه د اسټرالیا د قربانیانو له کورنیو سره دي.»
د هغه په وینا، د دغو «ترهګریزو» بریدونو موخه د یهودي او اسرايیلي ټولنې د مورال ماتول دي؛ خو دا موخه به پوره نهشي.
د جرمني حکومت د سېشنبې په ورځ ۱۶۰ افغان کډوال په یوه چارټر الوتکه کې له اسلاماباد څخه برلین ته ولېږدول. د جرمني چارواکو په وینا، تمه کېږي چې په راتلونکو اوونیو کې د افغان کډوالو د لېږد لپاره نورې الوتنې هم ترسره شي.
د جرمني د کورنیو چارو وزارت ویلي، چې دغو کسانو د کابل له سقوط وروسته د جرمني حکومت لهخوا د منلو رسمي ژمنه ترلاسه کړې وه.
د پاکستان لهخوا د دغه کډوالو د اېستلو له خبرداري وروسته د جرمني حکومت د هغوی د لېږد بهیر ګړندی کړی دی. اسلاماباد اعلان کړی، چې که د روان میلادي کال تر پای پورې د منلو بهیر بشپړ نهشي، نو کېدای شي دا کسان بېرته افغانستان ته ولېږدول شي.
دا په داسې حال کې ده، چې ټولو هغو افغان کډوالو چې د پخواني سوسیال ډېموکراتیک حکومت د ژمنو لهمخې په پاکستان کې پناه اخیستې وه، جرمني ته نه لېږدول کېږي.
د جرمني د کورنیو چارو وزیر الکسانډر دوبریندټ وویل، چې شاوخوا ۶۰۰ یې له قانوني پلوه د منلو ژمنې نهلري.
دوبریندټ له «اشترن» مجلې او ارټياېل شبکې سره په خبرو کې ټینګار وکړ، چې په پاکستان کې د پاتې شویو افغانانو اکثریت چې د دوی د منلو رسمي ژمنه لري، جرمني ته به ولېږدول شي. د هغه په وینا، «د دې خلکو یوه لویه برخه قانوني ژمنې لري او د جرمني حکومت به دا مکلفیتونه پوره کړي.»
وروسته له هغې چې د «افغانانو د فدرالي منلو پروګرام» یو شمېر غوښتونکو د قانوني شکایت له لارې د ویزې د صادرېدو حکم ترلاسه کړ، د جرمني حکومت یو ځل بیا د دغو کسانو د انتقال بهیر پیل کړ.
د رسمي شمېرو له مخې، دا مهال ۷۶ پخواني محلي کارکوونکي او ۴۶۵ نور افغانان د جرمني د ویزې ترلاسه کولو په تمه دي. د دغو کسانو امنیتي څېړنې لا هم روانې دي.
تر دې وړاندې د جرمني د بهرنیو چارو وزیر یوهان وادیفول اعلان کړی و، چې، تمه لري د روان میلادي کال تر پایه به له پاکستان څخه جرمني ته د افغان کډوالو د انتقال الوتنې پای ته ورسېږي.
هغه په پاکستان کې د انتظار کوونکو افغانانو سختو شرایطو ته په اشارې سره ټینګار کړی، چې د دوسیو ارزونه او د هغوی انتقال د جرمني د حکومت له لومړیتوبونو څخه دي.
د اوکراین ولسمشر ولادیمیر زېلېنسکي او د شاوخوا ۳۵ هېوادونو مشران او استازي به د یوې ناستې پر مهال د «اوکراین لپاره د نړۍوالې دعوې کمېسیون» د جوړېدو پرېکړه په رسمي ډول تایید کړي، خو لا هم د دې بنسټ د مالي سرچینو په اړه پوښتنې شته.
رویټرز خبري اژانس د باخبره سرچینو په حواله راپور ورکړی، چې له ۳۵ څخه زیاتو هېوادونو د دې کمېسیون د جوړېدو ملاتړ اعلان کړی او تمه ده، چې د نن سېشنبې د لیندۍ ۲۵مه د هالنډ په لاهه کې په دې اړه یو کنوانسیون لاسلیک شي.
د اروپا شورا چې د اروپا د وچې د تر ټولو مهمو بشري حقونو بنسټ بلل کېږي، د «نړۍوالو دعوو د کمېسیون» د جوړېدو بهیر اسانه کړی دی. دا بنسټ اوکراینیانو ته دا زمینه برابروي، چې د روسیې فدراسیون د کړنو له امله چې د ۲۰۲۲ کال د فبرورۍ راهیسې د اوکراین جګړه پیل شوې، د رامنځته شویو «زیانونو، تاوانونو او یا صدمو» لپاره د غرامت غوښتنه وکړي.
یاد کمېسیون به هغه دعوې وڅېړي، چې د «زیانونو د ثبت دفتر» کې درج شوې دي؛ دا دفتر مخکې له دې خپل فعالیت پیل کړی او په ۲۰۲۳ کال کې د ایسلنډ په کوربتوب د اروپا د شورا د غونډې پر مهال جوړ شوی و.
ولادیمیر زېلېنسکي له کییف ښار څخه په یوه ویډیویي پیغام کې د غونډې ګډونوالو ته ویلي وو: «له عدالت پرته، دوامداره سوله نشته.»
تر اوسه شاوخوا ۸۰ زره د غرامت غوښتنې په دغه دفتر کې ثبت شوې دي؛ د دې بنسټ مرکزي دفتر د هالنډ په لاهه ښار کې دی.