د طالبانو د کانونو او پټرولیم وزارت وايي، چې تر دې دمه د پنجشېر په بېلابېلو سیمو کې د زمردو ۱۷ سوه کانونه نثبیت شوي دي، چې له دې ډلې ۷ سوه کانونو کې استخراج روان دی. د یاد وزارت ویاند وايي، چې په پنجشېر کې د زمردو ټول کانونه په قانوني ډول استخراج کېږي.
د طالبانو د کانونو او پټرولیم وزارت وایي، چې په پنجشېر ولایت کې د زمردو په کانونو کې شاوخوا ۱۵ زره کسان پر کار بوخت دي.
د دغه وزارت ویاند همایون افغان ملي ټلوېزیون ته ویلي چې له دغو کانونو استخراج شوي زمرد دلیلام د یوه راڼه بهیر له لارې پلورل کېږي او د طالبانو حکومت خپله ټاکل شوې برخه ترې ترلاسه کوي.
د نوموړي په وینا، تر اوسه پورې ۳۳ زره قیراطه زمرد پلورل شوي دي.
خو په ورته وخت کې د کانونو د برخې شنونکي او اقتصادي متخصصان د طالبانو د کانکېندنې پر څرنګوالي جدي نیوکې کوي.
د دغو شنونکو په باور، طالبانو په غیر معیاري او غیر مسلکي ډول د کانونو استخراج ته مخه کړې، چې د چاپېریالي زیانونو، د طبیعي زیرمو د ضایع کېدو او د اوږدمهاله اقتصادي تاوان لامل کېدای شي.
د کانونو د برخې یو شمېر کارپوهان وایي، چې د افغانستان د کانکېندنې ډېری مسلکي او تخنیکي متخصصان له هېواده وتلي او دا چاره د دې لامل شوې، چې استخراج د نړیوالو معیارونو پر ځای د لنډمهاله عوایدو پر بنسټ تنظیم شي. د دوی په وینا، د مسلکي کدرونو نشتوالی د کانونو د خوندي مدیریت او دوامدارې پراختیا مخه نیسي.
شنونکي همدارنګه د شفافیت د کچې په اړه پوښتنې راپورته کوي او وایي، چې د کانونو د قراردادونو بشپړ جزئیات، قانوني چوکاټ، د عوایدو د وېش څرنګوالی او د څار میکانېزمونه لا هم له ابهامه ډک دي.
له بلې خوا، طالبانو په تېرو څلورو کلونو کې د خپل حکومت د عوایدو د زیاتولو لپاره د طبیعي سرچینو پر استخراج او پلور تمرکز کړی دی. خو اقتصادي شنونکي خبرداری ورکوي، چې که د کانکېندنې بهیر د نړیوالو معیارونو، علمي پلان جوړونې او شفافو قراردادونو پر بنسټ تنظیم نه شي، نو دا به نه یوازې د افغانستان طبیعي شتمنۍ له خطر سره مخ کړي، بلکې چاپیریالي او نورې ستونزې به هم ترشا پریږدي.
