طالبان په راتلونکو دوو ورځو کې په ننګرهار کې پر راستنو شویو کډوالو ځمکې وېشي

هنټر بایډن د شان رایان په پوډکاسټ کې وویل: « موږ فعالې او پیاوړې کډوالۍ ته اړتیا لرو، خو موږ داسې کډوال نه غواړو چې په ناقانونه توګه راځي، زموږ سرچینې مصرفوي او د هغو کسانو پر وړاندې لومړیتوب ورکول کېږي چې ریښتیني اتلان دي او لا هم د شلو کلونو جګړو له اغېزو رغېږي».

دا څرګندونې په داسې حال کې دي چې ډونالډ ټرمپ او د هغه پلویان د بایډن حکومت د کډوالۍ پر سیاستونو سختې نیوکې کوي.

د امریکا د کانګرس د بودجې دفتر (CBO) د معلوماتو له مخې، د بایډن د ولسمشرۍ پر مهال هر کال میلیونونه ناقانونه کډوال امریکا ته داخل شوي دي.

هنټر بایډن له افغانستان نه د امریکايي ځواکونو د وتلو بهیر هم ناسم وباله او ویې ویل چې دا کار کېدای شوای په غوره ډول ترسره شوی وای.

هغه زیاته کړه، « کېدای شي پړه پر جنرالانو یا نورو واچول شي، خو زما پلار هم تل پوهېده چې وروستۍ پرېکړه د ولسمشر پر غاړه وي».

امریکايي ځواکونه په ۲۰۲۱ کال کې له افغانستان نه ووتل، چې دا بهیر له ګډوډۍ سره مل و او په ترڅ کې یې ۱۳امریکايي سرتېري ووژل شول.

هانټر بایډن زیاته کړه چې پلار یې د کابل هوايي ډګر په برید کې د مرګونو له امله «سخت خواشینی او مات شوی» و.

هغه په ورته وخت کې د خپل پلار د هغو پلانونو ننګه وکړه، چې د پخوانیو سرتېرو ژوند ته د پاملرنې په اړه یې پلي کول.

د چارواکو په وینا، دغه کسان د بلوچستان ایالت په چاغي سیمه کې نیول شوي دي.

دا هغه سیمه ده چې له شمال څخه له افغانستان او له لوېدیځه له ایران سره ګډه پوله لري.

پاکستاني رسنۍ «۲۴ نیوز» د خپلو سرچینو له قوله راپور ورکړی، چې نیول شوي ډېری کسان د افغانستان د بغلان او هرات ولایتونو اوسېدونکي دي.

په ورته وخت کې پاکستاني رسنیو خبر ورکړی، چې د یکشنبې په ورځ، د لیندۍ په ۳۰مه، د نوکندي په سیمه کې، چې د درې واړو هېوادونو پولې ته نږدې پرته ده، د افغان وګړو یو موټر ترافیکي پېښه کړې، چې په دې پېښه کې ۹ کسان مړه شوي او ۱۱نور ټپیان دي.

د راپورونو له مخې، دغه موټر هم هغه کسان لېږدول، چې غوښتل یې د پاکستان له خاورې په تېرېدو ایران ته داخل شي.

د راپور له مخې، د افغانستان او ایران ترمنځ په لوېدیځو پولو کې د واورې او باران له امله ډېری هغه کسان چې له ښځو او ماشومانو سره ایران ته د غیر قانوني تګ هڅه کوي، د افغانستان له سوېل لوېدیځو لارو استفاده کوي.

یاد وزارت وايي، چې دغه مقدار زمرد د درې میلیونه او ۶۴۴ زره او ۳۱۰ افغانیو په ارزښت پلورل شوي دي.

د طالبانو د کانونو او پټرولیم وزارت په وینا، دغه زمرد د یوې ازادې داوطلبۍ له لارې پر کورنیو سوداګرو پلورل شوي.

د یادولو وړ ده چې طالبانو پر افغانستان له بیا ځلې واکمنېدو وروسته، د هېواد د طبیعي زېرمو د استخراج او د هغو د محصولاتو د پلور لړۍ په پراخه کچه پیل کړې ده.

تر دې وړاندې هم طالبانو له پنجشیر ولایت څخه استخراج شوي ۵زره او ۴۳۵قیراطه زمرد د ۱۸۹زره او ۹۹۰امریکایي ډالرو په ارزښت پلورلي وو.

د طالبانو تر واک لاندې د ملي پراختیا دولتي شرکت ویاند نبي الله ارغندیوال ملي ټلوېزیون ته ویلي، چې په بغلان کې د غورې سیمنټو فابریکې د درېیم فاز د جوړېدو چارې په چټکۍ سره روانې دي او ددې فاز په بشپړېدو سره به د تولید کچه ۵ زره ټنو ته ورسیږي.

دوی زیاتوي چې اوس مهال د سیمنټو فابریکو تولید د بازار ۵ سلنه اړتیا پوره کوي خو که درېیم فاز یې ګټې اخیستنې ته چمتو شي نو د بازار اړتیا به پوره کړي.

د ملي پراختیا شرکت وايي، اوس مهال په کندهار، پروان، جوزجان، هرات او لوګر کې د سیمنټو د کانونو پر ۵ لویو پروژو کار روان دی چې پانګونه یې نژدې ۸ سوه میلیونه ډالرو ته رسیږي.

دغې ادارې ویلي، چې په تخار ولایت کې یې له ۳۵ زره څخه زیاتو اړمنو کورنیو ته د ژوند ژغورنې مرستې برابرې کړې دي.

د خوړو نړیوال پروګرام د معلوماتو له مخې، هرې کورنۍ ته د لومړنیو خوراکي توکو تر څنګ د پنځو کلونو څخه کم عمره ماشومانو لپاره مغذي خواړه هم ورکړل شوي دي.

دغه اداره ټینګار کوي چې په افغانستان کې د ژمي سختو شرایطو ته په کتو، اړمنو کورنیو ته د مرستو رسول د دوی له لومړیتوبونو څخه دي او هڅه کوي د هېواد په لرې پرتو سیمو کې هم اړمنو کسانو ته پر وخت مرسته ورسوي.