ایراني چارواکي وایي په کرمان کې یې په ناقانونه لارو تللي ۷زره بې‌اسناده کډوال نیولي دي

د دغه ریاست له‌خوا په خپره شوې خبرپاڼه کې راغلي، چې د لرغونو اثارو د درې بعدي برېښنايي کولو لړۍ د یاد وزارت د لارښوونو پر بنسټ د ESAO موسسې له لوري پیل شوې ده.

په خبرپاڼه کې راغلي: «دا مهال زموږ په موزیم کې د بېلابېلو تاریخي دورو ۱۴۲۰اثار موجود دي او د دوی ډیجیټل کول به د نندارې وړاندې کولو او علمي څېړنو لپاره د پام وړ اسانتیاوې برابرې کړي.»

خبرپاڼه زیاتوي، د یادې لړۍ موخه یوازې د میراث ساتنه نه؛ بلکې د راتلونکو نسلونو لپاره د افغانستان د فرهنګي شتمنیو لېږد او د نړۍوالو څېړونکو لپاره د اسانتیا رامنځته کول هم دي.

په خبرپاڼه کې راغلي: «ډیجیټل کول به د لرغونو اثارو د خوندي ساتنې په برخه کې یو ستر ګام وي او له دې لارې به موږ وتوانېږو، چې د افغانستان تاریخي میراث د نړۍ نورو هېوادونو د پوهانو او مینه‌والو سره شریک کړو.»

خبرپاڼه کاږي، چې په موزیم کې د اثارو ډیجیټل کولو پروسه به څو پړاوونه ولري، چې په‌کې د هر اثر تفصیلي عکس اخیستل، د درې بعدي ماډلونو جوړول او د معلوماتو زېرمه کول شامل دي.

د خبرپاڼې له مخې؛ د دغه صادراتو ټولیز ارزښت ۸۰ مېلیونه او ۴۵۰زره افغانۍ دی، چې په لومړي پړاو کې د ۲۳ مېلیونه او ۴۵۰زره افغانیو په ارزښت یوه جوپه صادرېږي.

100%

100%

د دغه وزارت له‌خوا په خپره شوې خبرپاڼه کې راغلي، د کانونو او پټرولیم وزارت مالي او اداري مرستیال مولوي حسام‌الدین صابري له هندي پانګه‌والو سره په کابل کې لیدلي دي.

په خبرپاڼه کې راغلي، چې هندي پانګه‌والو د مسو او اوسپنې په ګډون د کاني سرچینو په کارولو کې د همکارۍ ژمنه کړې ده. خبرپاڼه زیاتوي، مولوي حسام‌الدین صابري هم د دغه پانګه‌والو له لېوالتیا هرکلی کړی او ویلي یې دي: «هغه پانګه‌وال چې غواړي په افغانستان کې د کانونو په برخه کې پانګونه وکړي، وزارت د قانوني همکاریو او اړینو اسانتیاوو برابرولو لپاره چمتو دی؛ څو پانګه‌وال په اسانۍ خپلې پروژې پرمخ یوسي.»

تر ډېره بریده پر طالبانو نیوکې کېږي، چې دغه کانونه په نامسلکي توګه سپړي چې تر ډېره د کانونو اصلي زېرمو ته زیان اړوي. طالبانو واک ته له رسېدو سره سم په افغانستان کې د تېلو، ګازو، ډبرو سکرو او ګران بیه ډبرو د کانونو سپړلو ته خورا ډېره پاملرنه کړې ده.

دغې ډلې په تېرو درېیو کلونو کې د افغانستان د بېلابېلو کانې زیرمو اېستلو قرادادونه د چین او یوشمېر نورو هېوادونو په ګډون کورنیو شرکتونه ته هم ورکړي دي. په دغې ډلې تور دی، چې د افغانستان د کاني زېرمو په کېندلو کې پراخ فساد کوي.

د طالبانو د یادې ادارې استازو ویلي، د وچکالۍ له امله اغېزمنې سیمې بېړنیو مرستو ته اړتیا لري او هڅه کېږي چې د همکارو بنسټونو په همغږۍ زیانمنو کسانو ته رسېدنه وشي.

د طالبانو تر واک لاندې د پېښو سره د مبارزې د چمتووالي ملي ادارې په خبرپاڼه کې راغلي، چې په یادې ناسته کې د کډوالۍ نړۍوال سازمان استازې د افغانستان د اقلیمي زیانمنتیا د درېیم پړاو ارزونې په اړه معلومات ورکړي. نوموړې ویلي، چې دغه ارزونه د وچکالۍ ځپلو د مرستې لپاره د اغېزمنو پالیسیو او پروګرامونو په طرحه کې مهم رول لري.

هغې ټینګار کړی، چې د کډوالۍ نړۍوال سازمان به د اقلیمي بدلون د اغېزو د کمولو او راستنېدونکو کډوالو د ملاتړ لپاره خپلو هڅو ته دوام ورکړي. افغانستان د اقلیمي ناورینونو له امله یو له زیانمنو هېوادونو څخه بلل کېږي. د نړۍوالو راپورونو له مخې؛ ډېری افغانان له اقتصادي ستونزو سره مخ دي او روان کال د هېواد ختیځ او شمالي ولایتونه د سختو زلزلو شاهدان وو، چې خلکو ته یې سخت مالي او ځاني زیانونه واړول او ګڼ خلک یې بې‌کوره کړل.

د دغه کمېسیون د راپور له مخې؛ دغه کډوال د کندهار د سپین بولدک، د ننګرهار د تورخم، د هلمند د بهرامچې، د هرات د اسلام‌کلا او د نیمروز د ورېښمو پله له لارې ستانه کړای شوي دي.

په راپور کې راغلي، له دې ډلې د ننګرهار ولایت د تورخم له لارې ۵۷۹ کورنۍ، د کندهار د سپین بولدک له لارې ۴۶ کورنۍ، د هلمند د بهرامچې له لارې ۲۶ کورنۍ، د نیمروز د ورېښمو پله له لارې ۲۲ کورنۍ او د هرات د اسلام‌کلا له لارې ۲۰ کورنۍ افغانستان ته ستنې شوې دي.

دا په داسې حال کې ده، چې په پاکستان او ایران کې د افغان کډوالو وضعیت د اندېښنې وړ دی. راپورونه ښيي، چې د پاکستان په بېلابېلو ښارونو کې د پولیسو د عملیاتو په لړ کې افغان کډوال د پلټنو، نیولو او جبري اېستلو له ګواښ سره مخ دي.

تازه د طالبانو د کډوالو او بېرته راستنېدونکو چارو وزیر مولوي عبدالکبیر هم ویلي، چې واک ته د یادې ډلې له رسېدو راهیسې ۶،۸ مېلیونه کډوال له ګاونډیو او نورو هېوادونو افغانستان ته ستانه شوي او دغه شمېره د لوړېدو په حال کې ده.