پاکستاني رسنیو راپور ورکړی، چې د بلوچستان د سبي په سیمه کې د نجونو ښوونځي ته نږدې په یوه بمي چاودنه کې یو ملکي کس وژل شوی او پنځه نور ټپيان دي. په سیمه کې پولیسو ویلي، چې ټپیان یې روغتیايي مرکز ته لېږدولي دي.
پاکستاني رسنیو د پنجشنبې په ورځ (د مرغومي ۱۱مه) د سیمهیيزو پولیسو له قوله لیکلي، چې نامعلومو موټرسایکل سپرو د چنک څلور لارې ته څېرمه د نجونو یوه ښوونځي مخې ته د لاسي بم برید کړی.
په راپور کې د یو کس د وژل کېدو او پنځو نورو د ټپي کېدو خبر ورکړل شوی.
په خبر کې ویل شوي، چې د موټرسایکل سپرو تر برید وروسته له سیمې تښتېدلي دي.
پولیسو په سیمه کې د پلټنو خبر ورکړی.
تر اوسه د برید مسوولیت کومې ډلې پر غاړه نهدی اخیستی.
د افغانستان په پوهنتونونو کې پر زده کړو بوخت پاکستاني محصلین وایي چې له تېرو څو اونیو راهیسې له جدي ستونزو سره مخ دي او خپل هېواد ته د ستنېدو هڅې یې تر اوسه بېپایلې پاتې دي. د پاکستان بهرنیو چارو وزارت پخلی کوي چې نږدې ۱۲۰۰پاکستاني وګړو د بېرته ستنېدو لپاره د مرستې غوښتنه کړې .
د کابل په سپین غر پوهنتون کې د پاکستاني محصلینو یو استازي او د طب محصل عدنان خان افغانستان انټرنشنل ته وویل چې دوی نږدې له یوې میاشتې راهیسې هڅه کوي د روانو رخصتیو پر مهال بېرته خپلو کورونو ته ولاړ شي، خو د تورخم لارې د تړل کېدو له امله یې دا هڅې له خنډ سره مخ شوې دي.
عدنان خان زیاتوي چې محصلینو څو ځله د پاکستان له اړوندو چارواکو او سفارتي ادارو سره اړیکه نیولې، خو تر اوسه یې کوم روښانه او عملي ځواب نه دی ترلاسه کړی.
نوموړی وايي، « پاکستاني چارواکو راباندې ځانونه غلي کړي دي؛ نه زموږ ستونزې اوري او نه کومه اسانه لاره راته ښيي».
افغانستان انټرنشنل هڅه وکړه چې په کابل او اسلاماباد کې د اړوندو چارواکو دریځ واخلي، خو د پرلهپسې ټیلیفوني تماسونو او پیغامونو سره سره، تر اوسه کوم ځواب ترلاسه نه شو.
خو په اسلاماباد کې د پاکستان د بهرنیو چارو وزارت ویاند طاهر اندرابي په یوه خبري غونډه کې ویلي، چې تر دې دمه هغه پاکستاني وګړي چې په افغانستان کې بند پاتې وو او د پاکستان له سفارت سره یې اړیکه نیولې وه، یو شمېر بېرته خپل هېواد ته ستانه شوي دي.
د بهرنیو چارو وزارت د ویاند په وینا، تر اوسه ۱۵محصلین او ۲۹۱نور پاکستاني وګړي چې په افغانستان کې بند پاتې وو او د کابل د پاکستان له سفارت سره یې اړیکه درلوده، په خوندي ډول پاکستان ته ستانه شوي دي.
نوموړي وویل چې په دې لړ کې سفارت له ځایي افغان چارواکو سره اړینه همغږي کړې او اړوندو کسانو ته یې لازمې مرستې برابرې کړې دي.
طاهر اندرابي زیاته کړه چې په ټولیز ډول ۱،۱۹۹پاکستاني وګړو په کابل کې د پاکستان په سفارت کې د بېرته ستنېدو لپاره د مرستې غوښتنه کړې وه. د هغه په وینا، په دې کسانو کې ۵۴۹ محصلین او ۴۰۲نور وګړي شامل دي، چې ځینې یې له خپلو کورنیو سره وو.
د پاکستان د بهرنیو چارو وزارت ویاند وویل چې له دې ډلې څخه ۱۵ محصلین او ۲۹۱وګړي د هوا له لارې پاکستان ته ستانه شوي دي.
خو عدنان خان وايي چې په کابل کې له پاکستاني چارواکو سره د بیا بیا تماسونو باوجود هم دوی ته تر اوسه کوم عملي ځواب نه دی ورکړل شوی.
ځینو نورو پاکستاني محصلینو هم افغانستان انټرنشنل ته ویلي چې د سرحدي لارې تړل کېدو نه یوازې د هغوی تګ راتګ اغېزمن کړی، بلکې د کورنیو اندېښنې یې هم زیاتې کړې دي. د محصلینو په وینا، که ستونزې ژر حل نه شي، ښايي ګڼ شمېر زده کوونکي د خپلو زده کړو پرېښودو ته اړ شي.
د افغانستان انټرنشنل د دې پوښتنې په ځواب کې چې د محصلینو لومړنۍ او جدي غوښتنه څه ده، عدنان خان وویل چې دواړه هېوادونه دې د زده کوونکو انساني او تعلیمي ستونزو ته جدي پاملرنه وکړي او پر کرښه د تګ راتګ لپاره دې عاجلې حللارې ولټوي.
د افغانستان انټرنشنل د معلوماتو له مخې، هر کال لسګونه پاکستاني محصلین د لوړو زده کړو لپاره افغانستان ته ځي، چې ډېری یې د طب محصلین وي.
عدنان خان وايي چې دوی د افغانستان پوهنتونونه ځکه غوره کړي، چې د زده کړو معیار پکې لوړ او لګښتونه یې د پاکستان په پرتله کم دي.
په تورخم کې د پاکستان لوري لارۍ چلوونکي وايي، چې ځینې کسان په ملکي جامو کې د «ټرانسپورټ یونین» په نوم له دوی څخه غېرقانوني پیسې اخلي او بیا ورک کېږي. سرچینې وايي، چې هره ورځ پر دغه لار تر سلو زیات لوی موټر تګراتګ کوي یا ولاړ وي.
د پاکستان خواته په تورخم کې د لویو موټرو یو شمېر چلونکو د پنجشنبې په ورځ (د مرغومي ۱۱مه) افغانستان انټرنشنل ـ پښتو ته وویل، چې یوه ډله کسان په ملکي جامو کې د ټرانسپورټ په نوم له دوی څخه پیسې اخلي.
موټرچلونکي وايي، چې دغه کسان له هر لوی موټر څخه ۱۰۰۰ کالدراي په زور اخلي او دوی مجبور دي، چې ورته ور یې کړي.
د دوی په خبره، په یاده موضوع یې سیمهییز امنیتي او ملکي چارواکي هم خبر کړي؛ خو هغوی د یادو کسانو د پېژندولو انکار کړی.
سرچینو ویلي، چې په تورخم کې څه موده مخکې هم ورته یوه ډله نیول شوې، چې د موټر چلوونکو څخه به یې په زور غېر قانوني پیسې اخیستې؛ خو مخنیوي یې لا په بشپړ ډول نه دی شوی.
موټر چلونکي له امنیتي ادارو غواړي، چې د دې منظمو غېر قانوني پيسو اخیستو پر وړاندې اقدام وکړي او یاد کسان ژر تر ژره د قانون منګولو ته وسپاري.
په ټولنیزو رسنیو کې هم ورته یوه ویډیو لاس پر لاس کېږي، چې څو کسان یو موټر ته ولاړ او د هغوی څخه د پیسو تر اخیستلو وروسته روانېږي.
بل لوري بیا په تورخم کې افغانستان ته تلوونکي کډوال د پاکستاني پولیسو د ناسم چلند، ځورونو او د پيسو له اخیستو شکایتونه کوي.
دغه کډوال وايي، چې پاکستاني پولیس د کارټونو، تذکرو او نورو اسنادو د نهدرلودو له امله دوی ځوروي او له ۱۵۰۰ څخه تر ۳۰۰۰ کالدارو پورې پیسې ترې غواړي.
د پاکستان د بهرنیو چارو وزارت د طالبانو له خوا د ملګرو ملتونو د مرستو کاروان ته پراجازې نه ورکولو غبرګون ښودلی او دا یې یو «بېساری» ګام بللی دی.
د پاکستان د بهرنيو چارو وزارت وياند طاهر اندرابي په خپل اونيز کنفرانس کې ویلي، چې پاکستان د ملګرو ملتونو په غوښتنه په تورخم کې په بشري مرستو بار لاريو ته دروازه پرانېسته، خو طالبان دغو موټرو ته د اوښتو اجازه نه ورکوي.
د پاکستان د بهرنیو چارو وزارت تر دې وړاندې ویلي و، چې د بشردوستانه موخو لپاره د تورخم او چمن سوداګریزې لارې د ملګرو ملتونو د بشري مرستو د لېږد لپاره پرانیزي.
تېره ورځ چارشنبه (د مرغومې ۱۰مه) د خیبر پښتونخوا د ګمرکونو چارو مسوولینو ویلي و، چې په بشري مرستو بار د ملګرو ملتونو نهه کانټینره د جمرود ترمینل له لارې د تورخم په لور روان شوي دي.
دغه په خوراکي توکو او درملو بار کانټینرونه د ملګرو ملتونو د ماشومانو د ملاتړ صندوق (یونېسف) اړوند دي.
له تورخم نه ځایي چارواکي ویلي و، چې د دغو کانټینرونو له ډلې ۸ یې د تورخم ترمینل ته رسېدلي او یو کانټینر د لارې د خرابوالي له امله نهدی رسېدلی. دوی وایي، د طالبانو تر اجازې وروسته به دغه کانټینرونه د ډیورنډ کرښې هاغاړې ته ننوځي.
دا په داسې حال کې ده، چې د طالبانو او پاکستان ترمنځ د وروستیو نښتو له امله د اکټوبر له ۱۱مې راهیسې نږدې درې میاشتې کېږي، چې د تورخم لار د هر ډول تګ راتګ لپاره تړلې ده.
د پاکستان د بهرنیو چارو وزارت وايي چې له افغانستان سره د لارو له بندېدو وروسته سلګونه پاکستانيان لا هم د بېرته ستنېدو لپاره د مرستې غوښتنه کوي، خو تر دې دمه ۳۰۶ تنه پاکستان ته رسېدلي دي.
د یاد وزارت ویاند طاهر اندرابي د سې شنبې په ورځ، مرغومې ۱۱مه، د اونيزې خبري ناستې پر مهال وویل، چې تر اوسه ۱۵زدهکوونکي او ۲۹۱تنه نور کسان چې په افغانستان کې بند پاتې وو اوکابل کې د پاکستان له سفارت سره یې اړیکه درلوده، په خوندي ډول پاکستان ته لېږدول شوي دي.
نوموړي زیاته کړه چې تر دې مهاله ۱۱۹۹ پاکستاني وګړي د مرستې لپاره کابل کې د پاکستان سفارت ته ورغلي دي. د دغو کسانو له ډلې ۵۴۹ محصلان او ۴۰۲نور کسان دي چې ځینې یې له خپلو کورنیو سره دي.
د پاکستان د بهرنیو چارو وزارت د ویاند په وینا، د یادې ډلې ډېر شمېر د هوا له لارې بېرته ستانه شوي، او هڅې روانې دي چې پاتې کسان هم ژر تر ژره پاکستان ته ولېږدول شي.
هغه وویل:«د لارو د بندېدو راوروسته زموږ سفارت او کونسلګرۍ په دوامدار ډول له پاکستاني وګړوپه ځانګړي ډول زدهکوونکو سره په اړیکه کې دي. همدارنګه له افغان چارواکو سره همغږي روانه ده، څو د هغوی خوندیتوب، هوساینه او خوندي بېرته ستنېدل تضمین شي».
د طالبانو او پاکستان ترمنځ اختلافات هغه وخت زیات شول چې د ۲۰۲۵په اکتوبر کې پاکستان پر کابل او پکتیکا هوايي بریدونه وکړل او طالبانو یې په غبرګون کې د ډيورنډ کرښې هاخوا غچ اخېستونکي بريدونه وکړل.
د هوکړې او مذاکراتو لپاره طالب او پاکستانی لوری څو ځله سره کیناستل، خو خبرې یې بې پایلې وې.
ټيټيپي په خپل کلني رپوټ کې ادعا کړې چې په ۲۰۲۵ کال کې یې ټولټال ۳۵۷۳ بریدونه کړي، چې په پایله کې یې ۳۸۱۸پاکستاني امنیتي سرتېري وژل شوي دي. د پاکستان حکومت تر اوسه ددغه رپوټ په اړه غبرګون نه دی ښودلی، خو ۲۰۲۵ کال په تېره یوه لسیزه کې د پاکستان لپاره تر ټولو خونړی کال ګڼل شوی.
په رپوټ کې، چې د پنجشنبې په ورځ د مرغومي په ۱۱مه د تحریک طالبان پاکستان اړوندو اکاونټونو کې خپور شوی، دغه ډله ادعا کوي چې په همدې موده کې ۳۴۸۱ نور پاکستاني عسکر ټپیان شوي دي.
ټيټيپي همداراز ویلي چې د بریدونو پر مهال ۱۹۶ کسان تښتول شوي دي.
په رپوټ کې راغلي چې د بریدونو تر ټولو لوړ شمېر د اګست په میاشت کې ثبت شوی، چې ۵۵۶ پېښې پکې شاملې دي.
ورپسې جولای میاشت د ۳۶۰، سپټمبر د ۳۵۹ او اکتوبر د ۳۴۹ بریدونو شاهده ښودل شوې.
د رپوټ له مخې، د پاکستان پوځ تر ټولو زیات زیان لیدلی، چې د وژل شویو او ټپیانو شمېر یې ۳۸۶۷ ته رسېږي. ورپسې د سرحدي ځواکونو ۱۸۹۹، پولیسو ۱۴۰۵ او د پاکستان امنیتي او استخباراتي ادارو ۲۰۱ تلفات او ټپيان ثبت شوي دي.
له جغرافیایي پلوه، د تحریک طالبان پاکستان د خپرو شویو شمېرو له مخې، په ۲۰۲۵ کال کې تر ټولو زیات بریدونه په خیبر پښتونخوا ایالت کې شوي دي. ټيټيپي ویلي چې په شمالي وزیرستان کې یې۲۴۴، جنوبي وزیرستان کې ۲۴۲، بنو کې ۱۹۹، ډېره اسماعیل خان کې ۱۹۸ او لکي مروت کې ۱۱۷ بریدونه کړي دي.
تحریک طالبان پاکستان همداراز ادعا کړې چې د بلوچستان او پنجاب ایالتونه د بریدونو له پلوه په ورپسې ځایونو کې قرار لري.
په رپوټ کې ویل شوي چې بریدونو د چاودنو، ډلهییزو بریدونو، موټر بمونو، لیزري او راکټي بریدونو بڼه لرله او د دغو بریدونو پر مهال د پاکستاني ځواکونو یو شمېر وسلې او پوځي موټر هم د دې ډلې لاس ته لوېدلي دي.
له بلې خوا، د جنوبي اسیا د ترهګرۍ اړوند معلوماتو پورټال ویلي چې پاکستان په ۲۰۲۵ کال کې په تېره یوه لسیزه کې تر ټولو خونړی کال تېر کړی دی. د دې رپوټ پر بنسټ، په تېر یوه کال کې د پاکستان په بېلابېلو سیمو کې د تاوتریخوالي د پېښو پر مهال نږدې څلور زره کسان وژل شوي دي.
د پاکستان حکومت افغان طالبان د پاکستاني طالبانو په ملاتړ تورنوي، خو د طالبانو اداره دا تورونه په پرلهپسې ډول ردوي.