د طالبانو د بهرنیو چارو وزیر د ننګرهار د هسکې مېنې ولسوالۍ کلا ته څېرمه پر سړک له عامو خلکو سره لیدلي. د طالبانو غړو د نوموړي د روغبړ انځورونه خپاره کړي او دا یې د افغانستان د «ښه امنیت» په توګه تعبیر کړي. متقي له دې وړاندې په کابل کې پر موټرسایکل راڅرګند شوی و.
د طالبانو اړوندو اکاونټونو ویلي، چې متقي د دوشنبې په ورځ د مرغومي پر ۱۵مه د ننګرهار ولایت هسکې مېنې، نازیان، کوټ، پچیراګام او چپرهار ولسوالیو ته سفر کړی او د دوی په وینا، له ځانګړو امنیتي تدابیرو پرته یې په «ډاډمنه فضا» کې له ولسي خلکو سره لیدلي دي.
دا هغه ولسوالۍ دي چې په تېرو کلونو کې د داعش د حضور او فعالیت له امله د افغانستان او سیمې د امنیت لپاره ګواښ بلل کېدې.
د طالبانو غړو د لوړپوړو چارواکو دا ډول تګ راتګ د امنیت په ښه والي تعبیر کړی دی.
خو د نړیوالو سازمانونو د رپوټونوله مخې، د افغانستان د امنیت په اړه لا هم جدي اندېښنې شته. ملګرو ملتونو، لوېدیځو هېوادونو او څېړنیزو بنسټونو په وروستیو ارزونو کې ویلي، چې که څه هم د جګړې کچه راټیټه شوې، خو د داعش خراسان څانګه، القاعده او هدفمند بریدونه لا هم د اندېښنې وړ دي.
متقي تر دې وړاندې د ۱۴۰۳ کال په لړم کې هم په کابل ښار کې پر موټرسایکل ښکاره شوی و، چې هغه مهال هم دا هڅه د طالبانو تر واک لاندې افغانستان د «امن ښودنې» د کمپاین برخه بلل کېده.
د ۱۴۰۳ کال په سلواغې میاشت کې د ایران د بهرنیو چارو وزیر عباس عراقچي هم کابل ته د سفر پر مهال ددغه ښار یوه رستورانت ته د ماښام ډوډۍ لپاره تللی و. عراقچي د بشارالاسد د واکمنۍ په وروستیو ورځو کې سوریې ته هم تللی و او له هغه سره له لیدنې وروسته یې د دمشق په یوه رستورانت کې ډوډۍ خوړلې وه.
دا هڅې داسې مهال دي، چې په لیندۍ میاشت کې په کابل کې د اروپایي ټولنې شارژدافیره ورونیکا بوسکوویچ پوهار د وزلوبې نندارې ته په مرمۍ ضد واسکټ کې ورغلې وه.
نوموړې که څه هم د افغانستان د کلتوري میراث ستاینه کړې وه، خو د هغې مرمۍ ضد واسکټ دا پیغام ورکاوه چې بهرني ډیپلوماټان لا هم ځانونه په کابل کې، چې د افغانستان پلازمېنه ده، په بشپړه توګه خوندي نه ګڼي.
طالبان په خپلو څرګندونو کې په مکرر ډول پر دې ټینګار کوي، چې افغانستان له تېرو ۴۰ کلونو راهیسې د بې ساري امنیت شاهد دی.
په ورته وخت کې سره له دې، چې د طالبانو مشر د ټولبښنې اعلان کړی، ګڼ شمېر پخواني مامورین، د افغانستان پخواني امنیتي سرتېري او سیاستوال د طالبانو تر واک لاندې سیمو کې ځانونه خوندي نه ګڼي او ګڼ شمېر کسان افغانستان ته تر ستنېدو وروسته نیول شوي، شکنجه شوي او یا هم وژل شوي دي.
د طالبانو د لوړو زده کړو وزارت مکتوب شاوخوا درې میاشتې وړاندې د افغادنستان ټولو دولتي او خصوصي پوهنتونونو ته لېږل شوی دی.
د طالبانو د لوړو زده کړو وزارت په مکتوب کې راغلي، چې ددې ډلې د شرعیاتو او اسلامي ثقافت برخې استادانو څخه جوړې کمیټې په څو پړاوونو کې غونډې کړې، چې د افغانستان د تعلیمي ادارو د درسي کتابونو او لېکچرونو پر موادو د عقیدې، فکر، مذهب، کلتوري پالیسۍ او ساینسي محتوا له اړخه بیاکتنه وکړي.
د مکتوب له مخېو د جوړې شوې کمیټې له لوري د افغانستان په پوهنتونونو کې د ۶۷۹ کتابونو تدریس رد شوی دی.
که څه هم د طالبانو د لوړو زده کړو وزارت ددې کتابونو بدیل نه دی وړاندې کړی خو له پوهنتونونو یې غوښتي، چې داسې بدیل وړاندې کړي، چې د اسلام او کلتور سره په ټکر کې نه وي.
د ځینو پوهنتونونو استادانو افغانستان انټرنشنل ته وویل، چې دا رد شوي کتابونه په پوهنتونونو کې د لیسانس ، ماسترۍ او دوکتوراپه برخه کی تدریس کیدل چې د طالبانو له خوا اوس منع شوي دي.
دوی همدراز زیاتوی، چې په یادو کتابو کې د نويو اوعصري علومو اړوند، نړیوالو حقوقو او انساني حقوقو اړوند مواد تدریس کېدل چې ان د امام غزالي کتاب (حقوق الانسان بین تعالیم الاسلام و اعلان الامم المتحده) هم منع شوی دی.
دا کتابونه له کلونو راهیسې د افغانستان د دولتی او خصوصي پوهنتونونو د نصاب برخه وه او محصلینو ته یې د اسلامي شریعت، نړیوالو قوانینو او معاصرو علمي نظریاتو ترمنځ د مقایسې، تحلیل او نقد زمینه برابروله.
د پوهنتون ځینې استادان نیوکه کوي، چې د دې ټولو کتابونو یوځای بندول دا څرګندوي چې ستونزه د کتاب په کیفیت کې نه، بلکې په فکر کې ده.
دوی زیاتوي، دا ډول پرېکړې دا پیغام ورکوي چې پوهنتون نور د بحث، اختلافي موضوعاتو باندې تحقیق او علمي جرئت ځای نه دی.
له دې وړاندې د طالبانو د لوړو زدهکړو وزیر ندامحمد ندیم ویلي، چې د افغانستان ښوونیز نصاب ډیرې ستونزې لري او له تېرو څلوېښتو کلونو راهیسې په همدې بڼه تدریسیږي: «هر اشغالګر چې راغلی زموږ په نصاب کې یې لاسوهنه کړې او یو څه یې پکې اضافه کړي دي.»
د یادونې وړ ده، چې د ځینو پوهنتونو مسوولینو وویل، چې دوی ته په نصاب کې د طالبانو د ځینو دیني عالمانو په ځانګړې توګه ددې ډلې د سترې محکمې رییس عبدالحکیم حقاني د کتابونو شاملولو سپارښتنه هم شوې ده.