د طالبانو د ریاستالوزرا اداري مرستیال مولوي عبدالسلام حنفي وايي، د ازبکستان د ۵۰۰ کېلوولټه لېن او له ترکمنستان څخه د برېښنا د لېږد پروژې چارې په چټکۍ روانې دي او د دغو پروژو په بشپړېدو سره به په افغانستان کې ۲۴ ساعته برېښنا ممکنه شي.
حنفي د تېر جمهوریت دورې ته په اشارې وویل، پخوا افغانستان یوازې شاوخوا ۲۰۰ مېګاواټه برېښنا درلوده، خو د طالبانو له واک ته رسېدو او هڅو وروسته اوس مهال دا کچه ۱۲۰۰ میګاواټو ته لوړه شوې ده.
نوموړي زیاته کړه، چې برېښنا د بشر له مهمو نوښتونو څخه ده او د نننۍ عصري نړۍ له بنسټیزو زیربناوو ګڼل کېږي.
حنفي همدارنګه وویل، سره له دې چې افغانستان لا هم د برېښنا له کمښت سره مخ دی، د لېږد ظرفیت یې هم محدود دی، نو خلک باید د برېښنا په لګښت کې احتیاط وکړي.
هغه زیاته کړه چې افغانستان له ګاونډیو هېوادونو لکه ازبکستان، تاجکستان، ترکمنستان او ایران څخه وارداتي برېښنا لري او په ځینو سیمو کې کورنۍ تولیدي برېښنا هم شته، خو د لېږد د ظرفیت د کموالي له امله دا برېښنا په بشپړ ډول نه شي وېشل کېدای.
دا په داسې حال کې ده چې د کابل او یو شمېر نورو ولایتونو اوسېدونکي وايي، په ۲۴ ساعتونو کې یوازې څو ساعته برېښنا لري او ډېری وخت د ورځې په مهمو ساعتونو کې برېښنا پرې کېږي.
د طالبانو د ریاست الوزرا اداري مرستیال له دې وړاندې په کابل کې د میترو د فعالولو ژمنه هم کړې وه.
د طالبانو د لوړو زده کړو وزارت مکتوب شاوخوا درې میاشتې وړاندې د افغادنستان ټولو دولتي او خصوصي پوهنتونونو ته لېږل شوی دی.
د طالبانو د لوړو زده کړو وزارت په مکتوب کې راغلي، چې ددې ډلې د شرعیاتو او اسلامي ثقافت برخې استادانو څخه جوړې کمیټې په څو پړاوونو کې غونډې کړې، چې د افغانستان د تعلیمي ادارو د درسي کتابونو او لېکچرونو پر موادو د عقیدې، فکر، مذهب، کلتوري پالیسۍ او ساینسي محتوا له اړخه بیاکتنه وکړي.
د مکتوب له مخېو د جوړې شوې کمیټې له لوري د افغانستان په پوهنتونونو کې د ۶۷۹ کتابونو تدریس رد شوی دی.
که څه هم د طالبانو د لوړو زده کړو وزارت ددې کتابونو بدیل نه دی وړاندې کړی خو له پوهنتونونو یې غوښتي، چې داسې بدیل وړاندې کړي، چې د اسلام او کلتور سره په ټکر کې نه وي.
د ځینو پوهنتونونو استادانو افغانستان انټرنشنل ته وویل، چې دا رد شوي کتابونه په پوهنتونونو کې د لیسانس ، ماسترۍ او دوکتوراپه برخه کی تدریس کیدل چې د طالبانو له خوا اوس منع شوي دي.
دوی همدراز زیاتوی، چې په یادو کتابو کې د نويو اوعصري علومو اړوند، نړیوالو حقوقو او انساني حقوقو اړوند مواد تدریس کېدل چې ان د امام غزالي کتاب (حقوق الانسان بین تعالیم الاسلام و اعلان الامم المتحده) هم منع شوی دی.
دا کتابونه له کلونو راهیسې د افغانستان د دولتی او خصوصي پوهنتونونو د نصاب برخه وه او محصلینو ته یې د اسلامي شریعت، نړیوالو قوانینو او معاصرو علمي نظریاتو ترمنځ د مقایسې، تحلیل او نقد زمینه برابروله.
د پوهنتون ځینې استادان نیوکه کوي، چې د دې ټولو کتابونو یوځای بندول دا څرګندوي چې ستونزه د کتاب په کیفیت کې نه، بلکې په فکر کې ده.
دوی زیاتوي، دا ډول پرېکړې دا پیغام ورکوي چې پوهنتون نور د بحث، اختلافي موضوعاتو باندې تحقیق او علمي جرئت ځای نه دی.
له دې وړاندې د طالبانو د لوړو زدهکړو وزیر ندامحمد ندیم ویلي، چې د افغانستان ښوونیز نصاب ډیرې ستونزې لري او له تېرو څلوېښتو کلونو راهیسې په همدې بڼه تدریسیږي: «هر اشغالګر چې راغلی زموږ په نصاب کې یې لاسوهنه کړې او یو څه یې پکې اضافه کړي دي.»
د یادونې وړ ده، چې د ځینو پوهنتونو مسوولینو وویل، چې دوی ته په نصاب کې د طالبانو د ځینو دیني عالمانو په ځانګړې توګه ددې ډلې د سترې محکمې رییس عبدالحکیم حقاني د کتابونو شاملولو سپارښتنه هم شوې ده.