د کوېټ پوځ د جمعې په ورځ (د کب ۱۵مه) اعلان وکړ، چې د دغه هېواد په هوايي حریم کې یې توغندیز او ډرون بریدونه شنډ کړي دي. هممهاله سعودي عربستان اعلان کړی، چې د ریاض ختیځې سیمې ته نږدې یې درې ډرونونه شنډ کړي دي
په امریکا کې د افغانانو د کډوالۍ ملاتړ سازمان «افغان اېواک» د قطر په السلیله پنډغالي کې د مېشتو شاوخوا ۱۱۰۰ افغان متحدینو د وضعیت په اړه اندېښنه څرګنده کړې. دغه سازمان وایي، په دغه پنډغالي کې بند پاتې ډېری کسان ښځې او ماشومان دي.
د افغان اېواک مشر شان وان ډایور ویلي، د تېر څه باندې یو کال راهیسې یې هڅه کړې چې د دغه کسانو ستونزه په رسمي او غیر علني ډول حل کړي. د ډایور په خبره؛ دوی د امریکا د بهرنیو چارو وزارت، د کډوالۍ ادارو او د کانګرس له غړو سره په دې اړه څو ځله خبرې کړې دي.
هغه زیاتوي، چې په دې موده کې یې د غونډو او ایمېلونو له لارې غیر رسمي خبرې کړې او موضوع یې تر لوړو کچو راپورته کړې؛ خو تر اوسه د پام وړ پرمختګ نهدی شوی. افغان ایواک وايي، د دغه هڅو ترڅنګ یې اوس پرېکړه کړې چې د موضوع په اړه عامه دریځ هم خپل کړي؛ څو د یاد پنډغالي د اوسېدونکو ستونزې روښانه شي.
دغه بنسټ ټینګار کوي، چې د یادو افغان کورنیو جرات او زړورتیا د ستاینې وړ ده او باید د هغوی د ستونزو د حل لپاره عملي ګامونه پورته شي.
د افغانستان کرېکټ بورډ غوراوي کمېټې د سریلانکا پر وړاندې د شل اوریزو او یو ورځنیو لوبو لپاره د لوبغاړو نوملړ اعلان کړ. ابراهیم ځدراڼ د شل اوریزو سیالیو لوبډلمشر ټاکل شوی او حشمت الله شهیدي به د یو ورځنیو لوبو مشري په غاړه ولري.
د افغانستان کرېکټ بورډ ویلي، چې د شل اوریزو سیالیو لپاره په لوبډله کې «ابراهیم ځدراڼ لوبډلمشر رحمان الله ګربز او نورالرحمان وېکټ ساتونکي صدیق الله اتل، دروېش رسولي، شاهدالله کمال، عظمت الله عمرزی، محمد نبي، شرف الدین اشرف، راشد خان، نور احمد، مجیب الرحمان، ضیاءالرحمان شریفي، فرید احمد ملک او عبدالله احمدزی» او په احتیاطي لوبغاړو کې ننګیال خروټی، بلال سمېع او اعجاز احمدزی شامل دي.
کرېکټ بورډ د سریلانکا پر وړاندې د یو ورځنیو سیالیو لپاره په لوبډله کې «حشمت الله شهیدي لوبډلمشر، رحمت شاه مرستیال لوبډلمشر، رحمان الله ګربز او اکرام علي خېل وېکټ ساتونکي، ابراهیم ځدراڼ، صدیق الله اتل، دروېش رسولي، عظمت الله عمرزی، محمد نبي، راشد خان، ننګیال خروټی، محمد غضنفر، ضیاءالرحمن شریفي، فرید احمد ملک و بلال سمیع» او په احتیاطي لوبغاړو کې یې قیس احمد، محمد سلیم ساپی او بشیر احمد شامل کړي دي.
د افغانستان کرېکټ بورډ ویلي، چې د سیمې وضعیت له نږدې څاري او تراوسه یې د لوبو د ځای په اړه پرېکړه نهده کړې.
د طالبانو ویاند ذبیحالله مجاهد وایي، چې د خواف–هرات د اوسپنې پټلۍ له لارې له ایران نه د توکو واردات او سوداګریزه راکړه ورکړه په عادي ډول دوام لري او تراوسه پهکې هېڅ ډول ځنډ نهدی راغلی.
د هغه په وینا؛ د تېرې ورځې په اوږدو کې ټولټال ۹۴ واګونونه سوداګریز توکي د هرات ولایت روزنک تمځای ته رسېدلي دي. مجاهد زیاته کړې، تېره شپه هم یو بل رېل ګاډی له ایران نه روزنک تمځای ته ورسېد چې پهکې ۳۷ واګونونه ګاډر اوسپنه او ۹ واګونونه بوره شامله وه.
د هغه په خبره؛ په دغه بار کې خوراکي، ودانیز او سون توکي شامل دي. هغه وایي، د ایران د اوسپنې پټلۍ د مسوولینو د معلوماتو له مخې؛ دا مهال د ایران په خاوره کې سلګونه واګونونه نور هم افغانستان ته پر لاره دي او تمه کېږي، چې په عادي ډول به هېواد ته وارد شي.
هغه له سوداګرو غوښتي، چې د روانو حالاتو له امله د توکو بیې لوړې نهکړي او د بازار ثبات وساتي. دا په داسې حال کې ده، چې ایران څو ورځې وړاندې اعلان کړی و د روانې جګړې له امله به خپل صادرات په لنډمهالي ډول وځنډوي.
د افغانستان د رسنیو ملاتړ سازمان (امسو) په غزني کې د «خوشحال» راډيو د نشراتو د درېدو په اړه اندېښنه ښودلې او ټينګار یې کړی، چې «رسنۍ باید د شایعاتو پر بنسټ تر فشار» لاندې رانهوستل شي.
یاد سازمان د جمعې په ورځ (د کب ۱۵مه) په یوه خبرپاڼه کې ویلي، چې یادې راډيو په ښوونیزه برخه کې د ټولنې د روښانتیا لپاره کار کاوه. دوی لیکلي: «خوشحال راډیو په تېرو کلونو کې ثابته کړې، چې خپرونې یې یوازې تعلیمي بڼه لري او تل یې اسلامي او افغاني ارزښتونو ته په پوره درناوي سره د هېواد د بچیانو د ذهني روښانتیا لپاره کار کړی دی».
په غزني کې ځایي طالب چارواکو ویلي، چې د دغه راډیو خپرونې له «کلتوري او ټولنیزو ارزښتونو سره په ټکر کې» وې. امسو د خپلو معلوماتو له مخې لیکلي، د کلتوري او ټولنیزو ارزښتونو سره په ټکر کې داسې کوم مستند او قانوني دلیل نهشته چې د یادې رسنۍ د نشراتو د بندېدو لامل شي.
د افغانستان د رسنیو د ملاتړ سازمان له اړوندو ادارو او په ځانګړې توګه په غزني ولایت کې له ځايي طالب چارواکو غوښتي، چې دغه موضوع د تفاهم، خبرو اترو او روښانه وضاحت له لارې حل کړي.
د پښتونخوا ملي عوامي ګوند مشر او د پاکستان د پارلمان غړي خوشحال خان کاکړ د افغانستان او پاکستان ترمنځ د وروستیو کړکېچونو په اړه ویلي، پاکستان ته د ترهګرۍ د راتګ یو مهم لامل دا دی چې د دغه هېواد حکومت شاوخوا پنځوس کاله د افغانستان په چارو کې لاسوهنه کړې ده.
هغه وویل، د امریکا د جګړې پرمهال هم ډېری کسان په جګړه کې ښکېل وو پرته له دې چې فکر وکړي د دغه جګړې لمن به یوه ورځ خپله دوی ته هم وغځېږي. کاکړ ټینګار وکړ، چې د ترهګرۍ په اړه د پاکستان سیاست پخوا هم ناسم و او اوس هم ناسم دی.
د هغه په وینا؛ پاکستان باید له خپلو ګاونډیو هېوادونو په ځانګړي ډول له افغانستان سره د دوستانه اړیکو پر بنسټ سیاست پر مخ یوسي. هغه زیاته کړې، چې پاکستان باید د جمهوري نظامونو ملاتړ وکړي او کله چې په یوه هېواد کې حکومت ړنګېږي؛ نو باید په چارو کې یې لاسوهنه ونهکړي.
د کاکړ په وینا؛ کله چې په ۲۰۲۱کال کې طالبان واک ته ورسېدل، دوی د پاکستان حکومت ته ویلي وو چې د جمهوري نظام له ړنګېدو خوشحالي څرګنده نهکړي او د جمهوریت ملاتړ وکړي. نوموړي د اوسني کړکېچ په اړه هم وویل، چې دواړه لوري باید د تاوتریخوالي د کمښت لپاره هڅه وکړي او د دوستانه فضا رامنځته کولو پر لور ګامونه واخلي.
د هغه په خبره؛ پاکستان ډېر ځله د خپلو ګټو تر څنګ د نورو هېوادونو د ګټو لپاره جګړې کړې دي. کاکړ ادعا وکړه، چې پاکستان غواړي د بګرام هوايي اډې د سپارلو لپاره امریکا ته زمینه برابره کړي.
هغه ټینګار وکړ، چې باید له تېر څخه درس واخیستل شي؛ ځکه د امریکا په ګټه جګړې د پاکستان روان وضعیت نور هم کړکېچن کړی دی. د هغه په وینا؛ د طالبانو او پاکستان ترمنځ د اوسنیو ستونزو اصلي لامل د پاکستان هغه ناسم سیاستونه دي، چې د بهرنیو ګټو پر بنسټ جوړ شوي دي. کاکړ خبرداری ورکړی، که دغه سیاستونه دوام وکړي؛ نو د جګړې لمنه به نوره هم پراخه شي او پاکستان به کله هم دایمي امن ونه ویني.