اورشلیم پوسټ: امریکا منځني ختیځ ته د زرګونو سمندري ځواکونو د استولو بهیر ګړندی کړی دی

د شمالي کوریا دولتي رسنۍ ویلي، د دغه هېواد د ولسي اسمبلۍ لومړۍ غونډه د یکشنبې په ورځ (د وري ۲مه) پیل شوه او په یاده غونډه کې به په سوسیالیستي اساسي قانون کې پر تعدیلاتو او زیاتونو او همدارنګه د دولتي چارو د کمېسیون د ريیس او نورو دولتي مشرانو پر ټاکلو بحث وشي.

دا اسمبلۍ د شمالي کوریا هغه پارلمان دی، چې عموماً د دولت تګلارې په رسمي توګه تصویبوي، معمولاً د واکمن کارګر ګوند له کانګرس وروسته غونډې کوي، څو د ګوند پرېکړې په قانون بدلې کړي.

د راپور له‌مخې، په یاده غونډه کې به د دغه هېواد هغه پنځه کلن اقتصادي پلان هم وڅېړل شي، چې په فبرورۍ میاشت کې د ګوند په نهم کانګرس کې اعلان شوی وو.

مریم سلېمان‌خېل د یکشنبې په ورځ (د وري ۲مه) په خپله اېکس‌پاڼه د نوي ښوونیز کال د پیلېدو په درشل کې وویل، له شپږم ټولګي پورته د نجونو زده‌کوونکو څوکۍ لا هم خالي پاتې دي.

مریم سلېمان‌خېل وايي: «دا د نن ورځې د بشري حقونو له سترو ستونزو څخه یوه ده».

د هر کال په تېرېدو سره له زده‌کړو د محرومو شویو نجونو زده‌کوونکو په شمېر کې ډېروالی راځي او د نړۍوالو بنسټونو په وینا، دغه شمېر به تر ۲۰۳۰ کال پورې ۴ میلیونو ته ورسېږي.

سره له دې چې د طالبانو په واکمنۍ کې نوی ښوونیز کال د وري په لومړۍ پیلېده، خو اوس دغه چاره د نامعلوم لامل له‌مخې، د روانې اونۍ پای یعنې د پنجشنبې په ورځ د وري ۶مې ته ځنډول شوې ده.
سږکال به هم د نړۍوالو له فشارونو سره سره طالبان له شپږم ټولګي پورته د نجونو زده‌کوونکو د زده‌کړو دوام ته اجازه ورنه‌کړي.

تمه وه چې په متحده عربي اماراتو کې د اوکراین، روسیې او امریکا ترمنځ د جګړې د پای ته رسولو په موخه مذاکرات وشي، خو دغه خبرې اترې د روسي پلاوي له ګډون پرته یوازې د اوکراین او امریکا د استازو ترمنځ ترسره شوې دي.

د دغو دوه ورځنیو مذاکراتو له پای ته رسېدو وروسته، د اوکراین ولسمشر ولادیمیر زېلېنسکي وویل، چې دمګړی د واشنګټن ټول تمرکز د ایران او سیمې پر وضعیت دی، خو ټینګار یې وکړ چې د اوکراین جګړه هم باید پای ته ورسېږي.

نوموړي ویلي، چې له مذاکراتو داسې ښکاري چې له روسیې سره به تبادله ترسره شي.

زېلېنسکي زیاته کړې: «داسې نښې شته چې د جنګي بندیانو نوې تبادله به ترسره شي، چې دا به په حقیقت کې یو ډېر ښه خبر او د دې پخلی وي چې ډیپلوماسي کار ورکوي. موږ هیله لرو چې دا هڅې پایله ورکړي».

نوموړي تر دې وړاندې پر خپلو متحدینو غږ کړی و، چې پر روسیې د بندیزونو فشار وساتي او د روسیې د تېلو پر ټانکرونو سخت ګامونه پورته کړي، تر څو مسکو د تېلو له عوایدو بې‌برخې شي.

عمران خان د یکشنبې په ورځ (د وري ۲مه) په خپله اېکس‌پاڼه لیکلي: «د دې هېواد [پاکستان] قاضیان باید پر خپل ځان وشرمېږي. موږ څو ځلي عدلیې ته مخه کړې، خو هغوی خپل روح د خپلو شخصي امتیازاتو په بدل کې پلورلی دی. هغوی خپل صداقت هم پلورلی دی».

خان زیاته کړې، قاضیان پوهېږي چې ماتولی یې نه‌شي، نو پرې د فشار راوړلو لپاره یې مېرمن په ۲۴ ساعته ډول په یوازېتوب کې ساتي او په باور یې دغه چاره هم د همدې قاضیانو په اجازه ترسره کېږي.

عمران چې ځان په غیرقانوني ډول زنداني شوی پخوانی لومړی وزیر ګڼي له اډیالې زندان څخه خپلو زامنو ته په ټیلیفوني خبرو کې څرګنده کړې: «هغوی [قاضیان] څنګه له بُشرا بي‌بي سره د داسې غیرانساني چلند اجازه ورکولی شي، یوازې د دې لپاره چې پر ما فشار راوړي. هغه [بُشرا بي‌بي] په ۲۴ ساعتونو کې ټول وخت په یوازېتوب کې تېروي».

خان زیاتوي، ټاکل شوې په اوونۍ کې یو ځلي له خپلې مېرمنې بُشرا بي‌بي سره د ۳۰ دقیقو لپاره وګوري، خو په وینا یې ډېری اوونۍ دغه پرېکړه هم نه‌عملي کېږي.

د نوموړي په باور، په اسلام کې پر ښځو، ماشومانو او زړو ظلم کول ناروا دي او په وینا یې، د قاضیانو موخې ښکاره دي او دوی په یوې ټولنه کې د عدالت مسوول دي. هغه زیاتوي: «هغوی [قاضیان] باید پر خپل ځان وشرمېږي».

کمال‌ناصر اصولي د یکشنبې په ورځ (د وري ۲مه) په خپله اېکس‌پاڼه ویلي: «د نجونو پر مخ د ښوونځیو دروازې خلاصې کړئ».

هغه تلویحاً طالبانو ته په خطاب کې ویلي، چې په دې کار سره د افغانانو راتلونکي نسلونه وژنئ او زیاته کړې یې ده: «د ښوونځیو د دروازو په بندولو سره تاسو د افغانانو راتلونکي نسلونه وژنئ».

طالبانو له بیا واکمنېدو شاوخوا یوه میاشت وروسته د ۲۰۲۱ کال په سپټمبر کې نجونې زده‌کوونکې له شپږم ټولګي پورته د «امر ثاني» په نوم له زده‌کړو منع کړې او د یونېسف په وینا د طالبانو په دې چارې سره، دمګړۍ په افغانستان کې څه باندې ۲ اعشاریه ۲ میلیونه نجونې د زده‌کړو له دوامه محرومې شوي او تر ۲۰۳۰ کال پورې به دغه شمېر ۴ میلیونو ته ورسېږي.

سره له دې چې د طالبانو په واکمنۍ کې نوی ښوونیز کال د وري په لومړۍ پیلېده، خو اوس دغه چاره د روانې اونۍ پای یعنې د پنجشنبې په ورځ د وري په ۶مه ته ځنډول شوې ده.

طالبانو له پاکستان سره د شخړو له امله د ښوونیز کال مراسم د وري شپږمې ته وځنډول | افغانستان انټرنشنل پښتو

د طالبانو پوهنې وزارت په یوه رسمي مکتوب کې، چې افغانستان انټرنشنل ته رسېدلی د دغې چارې د لامل په تړاو په واضحه توګه څه نه‌دي ویل شوي، خو د ډیورند کرښې ته څېرمه ولایتونو ډېری اوسېدونکي د پاکستان او طالبانو تر منځ د جګړې له امله د خپلو مېنو پرېښودو ته اړ شوي او له ډېورند کرښې لرې د ښوونځیو په ودانیو کې میشت دي.

د پاکستان او طالبانو ترمنځ په شخړو کې د ډیورنډ کرښې په اوږدو کې له پرتو ولسوالیو لسګونه زره کسان بې ځایه شوي او که جګړه وغځیږي د نورو خلکو د بېځایه کېدو اټکل هم کیږي.