مسعود پزشکیان: موږ څو ځله اعلان کړې چې «لومړی بریدونه» نه ترسره کوو

د طالبانو په ولکه کې د افغانستان ملي تلویزیون راپور ورکړی چې د قربانیانو جسدونه خپلو کورنیو ته سپارل شوي دي.

د تېر جمهوري نظام پر مهال، طالبانو د حکومت او بهرنیو ځواکونو پر ضد د جګړې په ترڅ کې په سړکونو او کرنیزو ځمکو کې ماینونه ځای پر ځای کول، چې ډېری یې تر اوسه هم پاتې دي او د ملکي وګړي ژوند ګواښي.

د سره صلیب نړیوالې کمېټې د شمېرو له مخې، په ۲۰۲۴کال کې لږ تر لږه ۵۶۴کسان، چې ۴۳۴یې ماشومان وو، په افغانستان کې د ماینونو او د جګړې پاتې ناچاودو توکو له امله وژل شوي دي.

د طالبانو د کورنیو چارو وزارت نن شنبه، د وري پر ۸مه پر اېکس خواله رسنۍ کې لیکلي، چې د جلا جلا عملیاتو په ترڅ کې ۱۰۶ تنه د غلاوو، اخلاقي فساد او نشه يي توکو د قاچاق او پلور په تړاو په کونړ، نیمروز، جوزجان، لغمان، بدخشان، بامیان، بلخ، کاپيسا، کندوز، هلمند، خوست، پروان، ننگرهار، فراه، سرپل، فاریاب، اروزگان، هرات او زابل ولایتونو کې نیولي دي.

دوی همدراز وايي، چې له نیول شویو کسانو څخه له ۷۷ کیلوګرامه زیات چرس، تریاک، شیشه او پوډر، څلور زره او ۸۹۰ دانې نشه يي ګولۍ او یو مقدار الکولي مشروبات هم ترلاسه شوي دي.

د طالبانو د بیا ځلي واک ته رسېدو سره په هېواد کې هره اوونۍ په بېلابېلو ولایتونو کې د نشه یې توکو د قاچاق او پلور په تړاو د کسانو د نیول کېدو راپورونه ورکول کېږي.

طالبان ټینګار کوي چې په ټول هېواد کې د نشه یي توکو پر وړاندې مبارزه کوي، خو ځیني خلک نیوکه کوي چې د طالبانو د نشه توکو پر وړاندې د مبارزې اقدامات یوازې په ټیټه کچه دي او د نشه یي کوتو د لویو کاروباریانو پر وړاندې یې اقدانات نه دي ترسره کړي.

په چمن کې یاد پرلت له تېرو دوه نيمو کلونو راهیسې دوام لري. صادق خان اڅکزي په خپلو خبرو کې وويل، چې د دوی غوښتنې د پاکستان پر قوانینو ولاړې دي.
نوموړي زیاته کړې، چې د لارو تړل پاتې کېدو له کبله د چمن شاوخوا ۱۰۰زره کورنۍ بې‌روزګاره شوې؛ ځکه پر یادې لارې د ورځې له ۲۰زرو نیولې بیا تر ۳۰زرو پورې ځايي خلکو په شناختي کارټونو او تذکرو تګ‌راتګ کاوه؛ خو اوس په پاسپورټ او ویزو هم د تګ اجازه نه‌ورکول کېږي.

د هغه په وینا؛ د دوی اساسي غوښته دا ده، چې پر دغه لارې دې تګ‌راتګ د پخوا په څېر پر شناختي کارټونو او تذکرو وشي. هغه د افغان کډوالو پر وړاندې د پاکستان حکومت تګلارې ته په نیوکې سره ویلي:« دلته یوازې پښتنو ته مهاجر ویل کېږي له ایران، کشمېر او هندوستان نه راغلي خلک مهاجر نه ګڼل کېږي».
هغه وایي، د چمن، عبدالله کلا او سپین بولدک دواړو خواوو ته دوه وروڼه استوګن دي او دوی اسناد هم لري. نوموړي زیاته کړه، چې یو وخت دلته د چمن مرستیال کمېشنر سپین بولدک ته په شناختي کارټ تګ‌راتګ کاوه.

تېره ورځ هم د پرلت په تړاو د پرلت په ځای کې یوه پراخه غونډه جوړه شوې وه، چې په هغې غونډې کې ځینو پښتنو سیاست‌والو، ځایي سوداګرو او خلکو ګډون کړی و.

هغه وایي، یونېسف په پام کې لري چې په خوست، پکتیکا او پکتیا ولایتونو کې د ۵زره او ۵۰۰ بې‌ځایه شویو کورنیو سره مرسته وکړي. هغه ټینګار کړی، چې ماشومان باید تل خوندي وساتل شي.

دغه مرستې د هغو کورنیو لپاره دي، چې د ډيورنډ په کرښه د شخړو او ناامنیو له امله بې‌ځایه شوي او اړ دي چې په بېړنۍ توګه خپلې لومړنۍ اړتیاوې لکه خوراکي توکي، پاکې اوبه او د حفظ الصحې اړوند وسایل ترلاسه کړي.

د یونېسف استازی ټینګار کړی، چې نړۍواله ټولنه او بشري ادارې باید د بې‌ځایه شویو ماشومانو او کورنیو ملاتړ ته لا زیاته پاملرنه وکړي؛ څو د افغانستان په ختیځو ولایتونو کې د بشري کړکېچ د چټکتیا مخنیوی وشي.

۲۵کلن افغان لوبغاړي عبدالکریم بدخشي تر اوسه پورې ۱۳ مسلکي لوبې کړې، چې له دې ډلې ۱۰ بریاوې او ۳ ماتې لري. بل لوري ته ۳۱کلن فابیان سېنټس هم د دغه وزن په کټګورۍ کې په ۱۳ لوبو کې ۱۰ بریاوې او ۳ ماتې لري.

دغه لوبه به د اصلي سیالۍ په توګه ترسره شي او ځانګړی اهمیت لري؛ ځکه چې د دواړه لوبغاړي د اتلولۍ کمربند لپاره سره مخ کېږي. اوس‌مهال دغه لقب د فابیان سېنټس په لاس کې دی او بدخشي هڅه کوي، چې دغه اتلولي خپله کړي.

دغه لوبه د هسپانیا د بادالونا ښار د بادالونا ارینا المپیک په لوبغالي کې ترسره کېږي.