په پاکستان کې مېشت افغان زده کوونکي وايي، د افغان کډوالو د ایستلو د روان بهیر له پراخېدو سره یې د زدکړو راتلونکی له جدي ګواښ سره مخ شوی او ګڼ شمېر زده کوونکي د نیول کېدو او ایستلو له وېرې له ستونزو سره مخ دي.
په پاکستان کې مېشت افغان زده کوونکي وايي، د افغان کډوالو د ایستلو د روان بهیر له پراخېدو سره یې د زدکړو راتلونکی له جدي ګواښ سره مخ شوی او ګڼ شمېر زده کوونکي د نیول کېدو او ایستلو له وېرې له ستونزو سره مخ دي.
د راپورونو له مخې، له ۲۰۲۳ کال راهیسې له پاکستانه تر دوو میلیونو ډېر افغانان بېرته افغانستان ته ستانه یا ایستل شوي دي. زده کوونکي وایي چې د زده کړو ویزو ترلاسه کول په ځانګړي ډول د هغو کسانو لپاره چې خپلې زده کړې پخپله تمویلوي، نږدې ناممکن شوي دي.
یو شمېر افغان زده کوونکو ویلي چې پاکستاني پولیسو ځینې زدکوونکي نیولي او افغانستان ته یې استولي، په داسې حال کې چې نور د نیول کېدو له وېرې پټ ژوند کوي یا د ستونزو د حل لپاره رشوت ورکولو ته اړ کېږي.
د راپور له مخې، د ښځینه زده کوونکو وضعیت تر ټولو ستونزمن دی، ځکه چې هغوی په افغانستان کې له لوړو زده کړو محرومې دي او پاکستان د زده کړو لپاره د دوی له محدودو پاتې شویو انتخابونو څخه ګڼل کېده.
ویل کېږي چې د ۲۰۲۶ کال د مې میاشتې په جریان کې درې افغان زده کوونکي، چې په لاهور کې یې زده کړې کولې، په اسلاماباد کې ونیول شول او وروسته افغانستان ته ولېږدول شول.
د افغان زده کوونکو د اتحادیې استازو ویلي چې د ځان تمویلونکو محصلانو لپاره د ویزو ورکولو بهیر په عملي ډول درېدلی، که څه هم پاکستاني چارواکو په رسمي ډول په دې اړه څه نه دي ویلي.
زده کوونکي ادعا کوي چې د ویزو د پروسې پر مهال ترې لوړې پیسې اخیستل کېږي او ځینې وختونه له جعلي اسنادو سره هم مخ کېږي. ځینو نورو بیا ویلي چې د پولیسو له خوا د نیول کېدو پر مهال ترې پیسې غوښتل شوې دي.
دوی زیاتوي چې بېویزه زده کوونکي له ګڼو ورځنیو ستونزو سره مخ دي، د پوهنتونونو څخه بهر ازاد تګ راتګ نه شي کولی، روغتیايي او بانکي خدماتو ته یې لاسرسی محدود شوی او د مخابراتي سیمکارټونو کارول هم ستونزمن شوي دي.
په ورته وخت کې، نړیوالو بشري بنسټونو خبرداری ورکړی چې د افغانانو ډلهییز ایستل د بشري حقونو له اصولو سره په ټکر کې دي، په ځانګړي ډول داسې مهال چې افغانستان له بشري او اقتصادي بحران سره مخ دی.
افغان زده کوونکي خبرداری ورکوي که اوسنی وضعیت دوام وکړي، زرګونه ځوانان به د زده کړو له فرصته بېبرخې شي او په ځانګړي ډول به نجونې د لوړو زده کړو له وروستیو پاتې لارو هم محرومې شي.
