اسماعیل بقایي: موږ پر هېڅ سیمه‌ییز هېواد برید نه‌دی کړی

حیاتي د ایران دولتي خبري اژانس (ایرنا) ته ویلي، چې د اهواز، امیدیه، ماهشهر، بهبهان، دزفول، اندیمشک، آبادان او د شادګان شاوخوا سیمې د امریکايي توغندیو هدف ګرځېدلې دي.

هغه زیاته کړې، په اهواز کې د ښار له محدوده بهر دوه ځایونه لګېدلي او هغه راپورونه یې رد کړي چې ګواکې د اهواز هوايي ډګر په نښه شوی دی.

د نوموړي په وینا، په اندیمشک کې یو ځای، په بهبهان او دزفول کې څو سیمې، په امیدیه او ماهشهر کې څلور ځایونه او همدارنګه په آبادان او د شادګان په شاوخوا کې یو شمېر نورې سیمې هم د بریدونو هدف ګرځېدلې دي.

د خوزستان د والي امنیتي مرستیال ویلي، اړوندې ادارې د احتمالي زیانونو د ارزونې او د زیانمنو سیمو د څېړنې په حال کې دي او د لومړنیو ارزونو له بشپړېدو وروسته به نور جزییات هم له رسنیو سره شریک شي.

د راپور له مخې، دغه امریکايي چارواکي ویلي چې د بریدونو اصلي موخه د سپاه پاسداران هغه پوځي وړتیاوې وې چې د توغندیو، هوايي دفاع او سمندري عملیاتو لپاره کارول کېږي.

تر اوسه امریکايي چارواکو د بریدونو د ځای، د زیانونو د کچې او یا د احتمالي مرګ‌ژوبلې په اړه نور جزییات نه دي خپاره کړي.

د ایران له لوري هم د دغو بریدونو په اړه رسمي غبرګون نه دی څرګند شوی.

دا راپور داسې مهال خپرېږي چې په سیمه کې د امریکا او ایران ترمنځ پوځي او امنیتي کړکېچ لا هم دوام لري او د دواړو هېوادونو ترمنځ د تاوتریخوالي د پراخېدو په اړه اندېښنې زیاتې شوې دي.

ګوټرېش د یکشنبې په ورځ، د چنګاښ په ۲۱مه، پر ایکس خواله رسنۍ کې لیکلي چې په هرمز تنګي کې پر بېړیو د ایران بریدونه، د ایران پر ضد د امریکا پوځي بریدونه او د تهران له لوري په ګاونډیو هېوادونو کې پر هدفونو ترسره کېدونکي بریدونه باید ودرول شي.

د ملګرو ملتونو سرمنشي ټینګار کړی چې د سیمې روان تاوتریخوالی د لا پراخې بې‌ثباتۍ لامل کېدای شي او ټول ښکېل لوري باید له پوځي اقداماتو ډډه وکړي.

ګوټرېش ویلي: «له ایران او امریکا غواړم چې بېړنۍ خبرې اترې بېرته پیل کړي او پاتې اختلافونه د ډیپلوماسۍ او خبرو اترو له لارې حل کړي.»

د هغه په وینا، ډیپلوماسي او سیاسي خبرې د روان کړکېچ د پای ته رسولو او د سیمې د ثبات د ټینګښت تر ټولو اغېزمنه لار ده.

میک‌کنزي له سي‌بي‌اېس نیوز سره په مرکه کې ویلي، د هرمز تنګي کنټرول به د دې مهمې اوبیزې لارې په تنګو برخو کې د امریکايي سمندري بېړیو ځای پر ځای کولو ته اړتیا ولري. د هغه په وینا، که څه هم د امریکا سمندري ځواک د داسې ماموریت ترسره کولو ته چندان لېوالتیا نه لري، خو د دې کار د ترسره کولو لپاره پوره وړتیا لري.

هغه زیاته کړه، د ایران مشران عموماً د «پوځي ځواک او سخت فشار» پر وړاندې غبرګون ښيي او که د تهران له حکومت څخه د امتیاز ترلاسه کول موخه وي، باید مستقیم او اغېزناک فشار پرې راوستل شي.

د هغه په خبره، دا فشار باید داسې وي چې د ایران د حکومت لپاره حیاتي اهمیت ولري، څو هغوی د خپلې تګلارې په بدلولو فکر وکړي.

د نوموړي څرګندونې داسې مهال کېږي چې په سیمه کې د ایران او امریکا ترمنځ کړکېچ زیات شوی او د هرمز تنګی، چې د نړۍ د انرژۍ د لېږد له مهمو سمندري لارو څخه ګڼل کېږي، د نړیوالو پام ځان ته اړولی دی.

د امریکا مرکزي قومندانۍ د ایران پر وخت د یکشنبې په سهار وختي په روانه اونۍ کې پر دغه هېواد درېیم پړاو بریدونه پیل کړل. دغې قومندانۍ د یوې خبرپاڼې په خپرولو سره ویلي، دغه بریدونه وروسته له هغې پیل شول چې د ایران سپاه پاسداران په هرمز تنګي کې د قبرس بیرغ لرونکې بار وړونکې بېړۍ په نښه کړه.

د خبرپاڼې پر بنسټ، د بېړۍ د ملکي عملې یو غړی لادرکه دی او په خپله بېړۍ کې اور لګېدنه دوام لري او د وړاندې تګ جوګه نه‌ده.

دغې قومندانۍ ویلي، چې دغه بریدونه د پوځ د اعلی سرقومندانۍ په امر پیل شوي دي.

تر دې لږ مخکې د ایران سپاه پاسداران د یکشنبې په سهار وختي (د چنګاښ ۲۱مه) د هرمز تنګی تر بلې خبرتیا او د «امریکا د لاسوهنو» تر پایته رسېدو پورې تړلی اعلان کړی وو.