ډونالډ ټرمپ: څنګه چې مو داعـ . ـش له منځه یووړ ښایي د ایران سپاه پاسداران هم له منځه یوسو

سنټکام ویلي، په دې موده کې هرمز تنګي ته نږدې او د ایران په ساحلي سیمو کې لسګونه پوځي موخې د امریکا د جنګي الوتکو، بې‌پیلوټه الوتکو او د سمندري ځواکونو د بېړیو له‌خوا په کره بریدونو کې په نښه شوې.

د سنټکام په وینا؛ په دغه بریدونو کې د ایران د توغندیو او ډرونونو مرکزونه، سمندري پوځي وړتیاوې او ساحلي دفاعي سیستمونه په نښه شوي دي. د دوی په وینا؛ د دغه عملیاتو موخه دا وه، چې د ایران هغه وړتیا نوره هم کمزورې کړي چې سوداګریزې بېړۍ او ملکي عمله ګواښي.

سنټکام ویلي، دغه بریدونه په داسې وخت کې ترسره شول چې د ایران بندرونو او ساحلي سیمو ته د بېړیو د سمندري تګ‌راتګ پر وړاندې کلابندي یو وار پیل شوې وه. د دوی په وینا؛ دغه سمندري کلابندي د امریکا د ختیځ وخت د ماسپښین له ۴ بجو عملي شوې ده.

په پای کې د امریکا مرکزي قوماندانۍ ټینګار کړی، چې امریکايي ځواکونه لاهم په بشپړ چمتووالي کې دي او د خپل اعلی قوماندان (د امریکا د ولسمشر) د هر ډول امر د عملي کولو لپاره چمتو دي.

د امریکا د خزانې وزیر سکاټ بېسنټ ویلي، د امریکا خزانې وزارت د ایران د ناقانونه مالي فعالیتونو د ګډوډولو او کمزوري کولو لپاره اقدام کوي چې په‌کې د ډیجیټلي شتمنیو ناوړه ګټه اخیستنه هم شامله ده.

هغه وویل، د بهرنیو شتمنیو د کنټرول دفتر د ایران د مرکزي بانک اړوند څو ډیجیټلي کڅوړې تر بندیز لاندې راوستې او د دغه اقدام په پایله کې تر ۱۳۰ مېلیون ډالرو زیاته شتمني کنګل شوې ده.

بېسنټ زیاته کړه، د امریکا د خزانې وزارت به د ایران د حکومت مالي لارې په جدي ډول وڅاري او هڅه به وکړي چې د ایران حکومت د ناقانونه فعالیتونو له عوایدو څخه بې‌برخې کړي.

سېنټکام په يوې خبرپاڼه کې ویلي، اوسمهال په ټول منځني ختیځ کې د امریکا د سمندري ځواکونو له ۲۰ څخه زیاتې جنګي بېړۍ او په سلګونه پوځي الوتکې په فعالیت بوختې دي.

سېنټکام له دې وړاندې پر ايران د نورو بريدونو د پيلولو د خبر ورکولو ترڅنګ د ايراني بندرونو او ساحلي سيمو د کلابندۍ ويلي وو.

له دې وړاندې هم سېنټکام په خپله اېکس‌پاڼه کې ويلي وو، چې نن د ختیځ امریکا په وخت له غرمې وروسته په ۳ بجو، د امریکا د مرکزي قوماندانۍ ځواکونو د ایران د وړتیاوو د لا کمزوري کولو لپاره پر دغه نظام د بریدونو نوی پړاو پیل کړی، چې په هرمز تنګي کې پر سوداګریزو بېړیو د بریدونو لپاره کارول کېدل.

هغه وويل، د هرمز تنګي په اړه د ایران پرېکړه د اسلام‌اباد د تفاهم يادښت له مادو او د هېواد له ملي حاکميت سره بشپړ سمون لري، خو امريکا خپلې ټولې ژمنې پرېښې دي.

غريب‌ابادي د ايران پر وړاندې د امريکا د سمندري محاصرې د اعلان په يادولو سره وويل، که واشنګټن له خپلو څلورو يا پنځو ژمنو څخه يوازې يوه هم پوره نه‌کړي، په ځانګړي ډول هغه ژمنه چې پوځي عمليات به بيا نه‌پيلوي، همدا د دې تفاهم د له منځه تلو لپاره بسنه کوي.

هغه وويل، د اسلام‌اباد د تفاهم يادښت بنسټ، د جګړې پر سمدستي او دايمي درېدو او د لبنان په ګډون د ايران پر ضد په ټولو جبهو کې، د پوځي عملياتو پر پای ته رسېدو ولاړ و.

غريب‌ابادي زياته کړه، امريکا په تېرو دوو اونيو کې دوه ځله د ايران پر ضد پوځي عمليات بيا پيل کړي او په دې سره يې وښوده چې یاد تفاهم ته ژمنتیا نه‌لري. د هغه په وينا، له همدې امله اوس د اسلام‌اباد د تفاهم يادښت له مخې، نه امريکا او نه هم اسلامي جمهوريت هېڅ ډول ژمنه پر غاړه لري.

هغه وويل، که څوک له اسلامي جمهوريت څخه وغواړي، چې د دې تفاهم ژمنو ته بېرته وګرځي، د بېلګې په توګه د بېړيو د تګ راتګ لپاره د هرمز تنګی بېرته پرانيزي، دا غوښتنه «بې‌بنسټه او بې‌اساسه» ده او اسلامي جمهوريت يې مشروع نه ګڼي.

غريب‌ابادي دا هم وويل، کله چې يو هېواد د جګړې پر مهال له امنيتي او ملي ګټو سره له جدي ګواښ سره مخ وي، نو د نړيوال قانون يادونه «حقوقي وجاهت نه‌لري». هغه زياته کړه، يرغلګرو هېوادونو د نړيوال قانون بنسټيز اصول تر پښو لاندې کړي او له همدې امله بايد له اسلامي جمهوريت څخه تمه ونه‌شي چې لا هم خپلو نړيوالو ژمنو ته پابند پاتې شي.

نوموړي د هرمز تنګي په اړه وويل، اسلامي جمهوريت د عمان پر ملي حاکميت د تېري نيت نه لري، خو دا سمندري لاره بايد د هغو کړنو لپاره ونه کارول شي چې د ايران له ملي امنيت سره په ټکر کې وي.

دې ایراني چارواکي زياته کړه، د سمندري حقونو اړوند نړيوالو کنوانسيونونو له مخې، د بېړيو تګ راتګ بايد د ساحلي هېوادونو حاکميت او امنيت له ګواښ سره مخ نه کړي. د هغه په وينا، د جګړې په شرايطو کې اسلامي جمهوريت بايد يوازې پر خپلو سيمه‌ييزو اوبو نه، بلکې پر ټول هرمز تنګي بشپړ کنټرول ولري.

د بحرین د دفاعي ځواک په اعلامیه کې راغلي، چې د دغه هېواد ټول واحدونه او ځواکونه د بحرین د ساتنې لپاره د پوځي او دفاعي چمتووالي په تر ټولو لوړه کچه کې دي او وضعیت له نږدې څاري.

د بحرین د دفاعي ځواک عمومي قوماندانۍ له خلکو او اوسېدونکو غوښتي، چې د بریدونو پاتې شونو ته نږدې نه‌شي او د هر ډول نااشنا یا شکمن شي په اړه ژر تر ژره مسوولو چارواکو ته خبر ورکړي.

دغه یادې پوځي ادارې زیاته کړې، چې د بحرین شاهي انجینري ساحوي واحدونه بشپړ چمتووالی لري چې د خوندیتوب اصولو په رعایت سره د دغه بریدونو پاتې شوني راټول او خوندي کړي.

په اعلامیه کې همداراز ویل شوي، چې د ملکي وګړو او شخصي شتمنیو د موخه ګرځولو لپاره د توغندیو او ډرونونو قصدي کارول له نړۍوال بشري قانون څخه ښکاره سرغړونه ده. د بحرین د دفاعي ځواک عمومي قوماندانۍ په پای کې د خپلو ځواکونو د پوځي چمتووالي او هوښیارۍ ستاینه کړې او ویلي یې دي، چې ځواکونه یې د هېواد د دفاع د دندې ترسره کولو لپاره چمتو دي.