د افغانستان په شمال کې وچو او تږو کرنیزو ځمکو کې د اقلیمي بدلون جدي اغېزې د بزګرانو ژوند سخت کړی دی.
لوړه تودوخه، بېوخته بارانونه، سختې ږلۍ او ناڅاپي هوايي بدلونونه د حاصلاتو د کمېدو لامل شوي او کلیوالي ټولنې یې له سخت اقتصادي فشار سره مخ کړې دي.
۵۶ کلن بزګر عبدالحمید له ۱۸ کلونو راهیسې په مرکزي بغلان ولسوالۍ کې خپله څلور جریبه ځمکه کري. هغه وايي، سږ کال یې حاصلات نږدې له منځه تللي دي.
هغه شینهوا اژانس ته ویلي: «بارانونه په ناسم وخت کې وشول. لومړی یې د غنمو فصل خراب کړ، بیا یې رومیان، خټکي او هندواڼې زیانمنې کړې».
د نوموړي په وینا، بېوخته بارانونو یوازې فصلونه نه دي خراب کړي، بلکې نوې ناروغۍ او افتونه یې هم زیات کړي دي.
هغه وايي، پخوا یوازې له چینجیو سره ستونزه وه، خو اوس د ډېر باران له امله مچان او د خاورې بېلابېل چینجي هم پیدا شوي دي.
عبدالحمید وايي، تېر کال یې له حاصلاتو شاوخوا ۴۵۰زره افغانۍ عاید ترلاسه کړی و، خو سږ کال یې تر اوسه یوازې د ۳۰زره افغانیو په ارزښت محصولات پلورلي دي.
د بغلان د خنجان ولسوالۍ یو بل بزګر غلام محیالدین وايي چې د تودوخې زیاتوالي د غنمو او وریژو حاصلات کم کړي دي. هغه وايي، د ده ۱۲ کسیزه کورنۍ د همدې ځمکې له عاید څخه ژوند کوي.
په ګاونډي کندز ولایت کې هم بزګران ورته ستونزې لري. عزیزالله، چې د خاناباد ولسوالۍ اوسېدونکی دی، وايي چې بېوخته بارانونو د خټکیو فصل خراب کړی دی.
هغه وايي، تېر کال یې له څلورو جریبو ځمکې شاوخوا ۳۰۰زره افغانۍ عاید ترلاسه کړی و، خو سږ کال دا اندازه نږدې ۲۰۰زره افغانیو ته راټیټه شوې ده.
د کندز ښار په څنډو کې یو بل بزګر بازمحمد وايي، سختې ګرمۍ د سبزیجاتو او خټکیو فصلونه زیانمن کړي دي. هغه وايي، په ګرمو موسمونو کې چینجي پیدا کېږي او خټکي، رومیان، بامیه او نور سبزیجات له منځه وړي.
افغانستان چې د نفوس لویه برخه یې د کرنې له لارې ژوند کوي، د اقلیمي بدلون له امله له جدي خطر سره مخ دی. وچکالي او د اوبو کمښت لا هم د هېواد له تر ټولو لویو ستونزو څخه دي او د ملګرو ملتونو د راپور له مخې، د خلکو پر لویه برخه اغېز لري.
له بلې خوا، کله چې بارانونه راشي، ناڅاپي سېلابونه هم فصلونو ته پراخ زیان رسوي. د افغانستان د طبیعي پېښو د مدیریت ادارې د معلوماتو له مخې، یوازې په تېرو درېیو میاشتو کې له ۳۲زرو جریبو ډېره کرنیزه ځمکه زیانمنه شوې ده.
راپور وايي، افغان بزګران له نورو ستونزو لکه د عصري وسایلو کمښت، زاړه کرنیز میتودونه، خراب سړکونه، د سړو خونو نشتوالی او د اقلیم له بدلون سره د مقاومت لرونکو تخمونو کمښت سره هم مخ دي.
