د افغانستان د پخواني ولسمشر لومړي مرستیال امرالله صالح د طالبانو د واکمنېدو د پنځمې کلیزې په تړاو ویلي، چې کابل په دې ورځ د جشن د فضا پر ځای، «ویرجن» دی او طالبانو پلازمېنه په خپلو بیرغونو «کفنپوښه» کړې ده.
د طالبانو د بهرنیو چارو وزیر امیرخان متقي په کابل کې د لویې جرګې په تالار کې د طالبانو د واکمنېدو د پنځمې کال ورځې په مناسبت جوړو شویو مراسمو ته وویل، چې جهادونه د اشغال د پای ته رسولو او ازادۍ لپاره شوي او اوس چې څو «لوچکان» راولاړیږي، دا نتیجه نه ور کوي.
سرچینو د بدخشان له شهربزرګ ولسوالۍ څخه خبر ورکړی چې تېره شپه، د طالبانو د استخباراتو یو موټر چې د درواز په لور روان و، د شهربزرګ ولسوالۍ په خاکریزک کوتل کې له سرکه لاندې درې ته لوېدلی. د سرچینو په وینا، په دې پېښه کې د طالبانو د استخباراتو ۶ تنه سرتېري ټپیان شوي دي.
د ترکمنستان د بهرنیو چارو وزیر رشید مرادوف وايي، هېواد یې پلان لري چې په راتلونکو څو میاشتو کې له پاکستان سره د ترکمنستان ـ افغانستان ـ پاکستان ـ هند (TAPI) ګاز نللیکې په اړه جدي او پراخې مشورې بیا پیل کړي.
پنځه کاله مخکې د کابل په سقوط سره د افغانستان د جګړې یو څپرکی وتړل شو، خو د جګړې کیسه لا پای ته نه ده رسېدلې. نن، د همغه نظام دوه پخواني لوړپوړي پوځي قوماندانان جنرال یاسین ضیا او جنرال سمیع سادات د طالبانو خلاف د نوې مبارزې خبرې کوي.
شاوخوا ۲۶۰افغان پناهغوښتونکو په سویس کې افغانستان ته د بېرته ستنولو پر پرېکړو اعتراض کړی، خو تر اوسه د رد شویو افغانانو د ایستلو پرېکړه نه ده عملي شوې. سویس له ۲۰۲۴ کال راهیسې اته افغان محکوم شوي مجرمان افغانستان ته ستانه کړي او د شاوخوا ۳۰ نورو د بېرته ستنولو پرېکړې هم شوې دي.
د طالبانو بهرنیو چارو وزارت اعلان وکړ چې «ځینې ورانکاري عناصر او فرصتطلبه کسان» په دې هڅه کې دي چې د بدخشان په ځینو برخو کې د بېنظمیو له لارې د سیمې پر امنیت او ثبات او په ځانګړې توګه د طالبانو او تاجیکستان ترمنځ د «باور پر فضا» منفي اغېز وکړي.
د افغانستان او ایران ترمنځ د اسلامکلا-دوغارون په پوله کې د بار وړونکو موټرو تګ راتګ په وروستیو ورځو کې زیات شوی او د ایراني چارواکو په وینا، هره ورځ له ۱۷۰۰ زیات باروړونکي موټر له دې لارې تېرېږي.
د ارغواني شنبو غورځنګ د طالبانو د واکمنۍ پنځمې کلیزې په مناسبت، د طالبانو حکومت «نامشروع» بللی او ویلي یې دي چې د دغې ډلې پنځه کلنه واکمني نه یوازې د افغانستان ستونزې نه دي حل کړې، بلکې د هېواد سیاسي، اقتصادي، ټولنیز او بشري وضعیت یې لا خراب کړی دی.
د خیبر پښتونخوا په صوابۍ ولسوالۍ کې د سیند په اوبو کې د یوه پلار او د هغه د دوو زامنو په ګډون پنځه کسان ډوب شوي او د ورکو کسانو د موندلو لپاره د ژغورنې عملیات روان دي.
دکاناډا خبري اژانس سي بي سي په افغانستان کې د جمهوریت سقوط په تړاو خپل خپور شوي راپور کې ويلي چې د کابل د سقوط پنځه کاله وروسته، په افغانستان کې د طالبانو د واکمنۍ له امله د ښځو د حقونو وضعیت، د بیان ازادي او د بشري حقونو سرغړونې لا هم د اندېښنې وړ دي.
د افغانستان لپاره د بریتانیا ځانګړي استازي ریچارډ لېنډسي د طالبانو د بیا واکمنېدو پنځمې کلیزې په درشل کې ویلي چې هېواد یې د افغان ولس د ملاتړ لپاره خپلو اوږدمهاله ژمنو ته دوام ورکوي او له هغو افغانانو ملاتړ کوي چې د یوه ټولشموله حکومت او د لا ښه او سوکاله راتلونکي لپاره هڅې کوي.
د هند د بهرنیو چارو وزارت ویلي، چې دغه هېواد له افغانستان سره د خپلو پخوانیو او تاریخي اړیکو د لا پیاوړتیا لپاره هڅې زیاتې کړې دي.
په کابل کې د بېوزلۍ او بېکارۍ له امله یو شمېر ښځې د خپلو کورنیو د لګښتونو لپاره کثافات او د خرڅلاو وړ توکي ټولوي، خو د خیرات غوښتلو پر وړاندې د طالبانو محدودیتونو یې ستونزې لا زیاتې کړې دي.
د سياېناېن د راپور له مخې، د طالبانو له بیا واکمنېدو پنځه کاله وروسته افغانستان لا هم له سخت بشري او اقتصادي ناورين سره مخ دی. د نړیوالو مرستو کمېدو د میلیونونو افغانانو وضعیت خراب کړی او ښځې او نجونې د پراخو محدودیتونو له امله تر ټولو ډېرې اغېزمنې شوې دي.
د افغانستان د پخواني جمهوري حکومت د چارو ادارې مشر فضل محمود فضلي وايي، د جمهوریت د سقوط او د افغانستان د نورو سیاسي بدلونونو په اړه باید د بهرنیو سرچینو روایتونه بې له کره شواهدو ونه منل شي.
د افغانستان کرېکټ ملي لوبډله نن د ایرلنډ پر وړاندې د پنځهلوبیزې یو ورځنۍ لوبلړۍ په پنځمه او وروستۍ لوبه کې مخامخ کیږي. لوبه د افغانستان پر وخت د ماسپښین په ۲:۱۵ بجې د ایرلنډ په بلفاست کې د سټورمونټ په لوبغالي کې پیلېږي.
د طالبانو د ریاستالوزرا اداري مرستیال عبدالسلام حنفي، وايي چې د طالبانو حکومت هر کال ۱۲ میلیارده افغانۍ د طالبانو او تېر جمهوري نظام د وژل شویو امنیتي ځواکونو د کورنیو لپاره ځانګړې کړي.
د طالبانو د حج او اوقافو وزیر نورمحمد ثاقب ادعا کوي چې د تېر جمهوري نظام پر مهال ښځو ته د «امن کورونو» په نوم داسې ځایونه جوړ شوي وو چې د نوموړي په وینا، هلته فحشا روانه وه.
د ملګرو ملتونو پراختیايي پروګرام وايي، په افغانستان کې د ښځو اقتصادي ونډه پیاوړې کول لا هم د بېوزلۍ، اقتصادي ستونزو او ټولنیزو فشارونو د کمولو لپاره له تر ټولو اغېزمنو لارو څخه دي او له افغانستانه د نړیوالو مرستو کمېدل باید د دغه هېواد د خلکو د هېرېدو په معنا نه وي.
ګارډین په دوه جلا راپورونو کې لیکلي، چې د طالبانو له بیا واکمنېدو پنځه کاله وروسته افغان ښځې او نجونې له پراخو محدودیتونو سره مخ دي، خو له بلې خوا یو شمېر هېوادونه له طالبانو سره خپلې ډېپلوماتیکې اړیکې پراخوي.