له جنیټيکي تحلیل وروسته مسکو د پریګوژین مړینه تایید کړه

هغه دغه قانون ته په اشاره زیاته کړه: «زموږ یورانیم بډایول د ستراتیژیک اقدام د قانون له مخې روان دي.»

د دې میاشتې په لومړیو کې والسټریټ جورنال راپور ور کړ چې ایران د وسلې په کچه د یورانیم بډایولو زېرمه کول کم کړې او هم یې د ۶۰ سلنه په کچه بډایه شوي یورانیم نري کړي دي.

وال سټرایټ د خپلو سرچینو په حواله د ایران دا ګام له امریکا سره د تاوتریخوالي کمولو لپاره ګټور بللی و.

په ۲۰۲۰ کال کې د ایران توندلاري پارلمان د یوه قانون په تصویب سره حکومت ته اجازه ور کړه چې که نور لوري د ۲۰۱۵ کال اټومي تړون پوره نه پلی کوي، نو تهران هم له ټاکلی حد یورانیم ډېر بډایولی شي.

په ۲۰۱۸ کال کې له دې تړون د امریکا په وتلو او پر تهران د بندیزونو بیا لګولو پسې ایران هم له اټومي تړون سرغړونه پیل کړه.

د ۲۰۱۵ کال اټومي تړون له مخې ایران ۳.۶۷ سلنه پورې یورانیم بډایولی شي، خو دغه هېواد پر ۲۰۲۱ کال تر ۶۰ سلنې ټینګوالي یورانیم بډایول پیل کړل.

ایران په دغه ګام سره مواد دومره بډایوي چې اټوم بم جوړولو ته یې نږدې کړی دی، خو تهران تل وايي، چې اټومي پروګرام یې سوله ییز دی او اټومي وسلې نه جوړوي.

لیکوال او ژورنالېست نور ولي سعید شینواری، چې د دغې غونډې له جوړوونکو څخه دی؛ افغانستان انټرنشنل-پښتو ته وویل؛ دا لومړی ځل دی، چې په اروپا کې په زرګونه خلک د خپلواکۍ د جشن په پار راټولیږي او یاد جشن څو برخې لرلې.

هغه زیاتوي:” په دې غونډه کې له پنځو زرو زیاتو کسانو برخه لرله، چې د غونډۍ لومړۍ برخې په توګه د اماني دورې یو مستند فلم خپور شو او دویمه برخه یې د نجونو د زده کړو په اړه پیغامونه وو”.

د شینواري په خبره، چې په دغه جشن کې د هنر، ژورنالېزم، ادبیاتو، ژبپوهنې او نورو ټولنیزو علومو مخکښانو ته ایوارډونه هم ورکړل شول.

هغه وویل: "دغه جشن په کولن کې د افغانستان کلتوري ودې ټولنې، هیله تلویزیون او ایوانټ پالاسټ هوټل په کوربه توب ترسره شو".

نوموړی وايي، چې په غونډه کې مشاعره هم وشوه او ورپسې ملي او حماسي سندرې واورول شوې.

شینواري زیاتوي، چې له دغې غونډې یې موخه په اروپا کې د افغانانو راټولول او د افغانستان د ملي او تاریخي ورځو یادونه وه.

د یادونې وړ ده، چې په تېرو شلو کلونو کې دا لومړی ځل دی، چې په جرمني کې په دومره لویه کچه فرهنګي او تاریخي غونډه جوړیږي.

له دې وړاندې د امریکا په کلفرونیا ایالت کې یو شمېر افغانانو د افغانستان د خپلواکۍ د ۱۰۴مې کلیزنې نمانځغونډه کړې وه.

د پېښې پر مهال ټول ۲۳ پوځیان په چورلکه کې سپاره وو.

ویل کېږي ټول سپاره کسان، چې امریکايي پوځیان دي، ټپیان شوي دي.

د اسټرالیا لومړي وزیر دا پېښه «ناورین» بللې ده.

د اسټرالیا دفاع وزارت د یوې خبرپاڼې په خپرولو سره ویلي، چې د اسټرالیا دفاعي ځواکونه په دې پېښه کې شامل نه دي.

په دې وروستیو کلونو کې په ارام سمندرګي کې د ټلوالې اصلي غړیو امریکا او اسټرالیا د چین پر وړاندې پوځي همکارۍ زیاتې کړې دي.

په دې مانورو کې د امریکا، اسټرالیا، انډونیزیا، فلیپین او ختیځ تیمور نږدې دوه نیم زره سرتېري ګډون لري.

په شپېتمه لسیزه کې د امریکا د مدني حقونو د غورځنګ لاریون د امریکا له بېلابېلو برخو څخه شاوخوا ۲۵۰ زره کسان واشنګټن ته راوبلل، چې د توکم، رنګ، مذهب او جنسیت د هر ډول تبعیض پر ضد لاریون وکړي.

د مدني حقونو د ملاتړ د مرکز مشرې (مارګرېت هوانګ) وویل، ۶۰ کاله وړاندې دغه لاریون لاره پرانیسته او له تبعیض سره د مبارزې لپاره یې نوې وسیلې جوړې کړې.

په ورته مهال اغلې هوانګ زیاته کړه، چې په امریکا کې نوي قوانین "د رایې ورکړې حق اخلي" او د نرښځيو د ټولنې حقونه په نښه کوي، چې د شپېتمې لسیزې د مدني حقونو غورځنګ لاسته راوړنې ګواښي.

لاریون کوونکو د "عدالت نه‌شته، سوله نه‌شته" شعارونه ورکول او په امریکا کې یې د تور پوستو پر وړاندې وسله‌وال تاوتریخوالي وغندل.

د مدني حقونو مشر مارتین لوټر درېیم کېنګ، د مدني حقونو غورځنګ د مشر زوی او د هغه لمسی یولاندا ریني کېنګ هم په دې غونډه کې وینا وکړه.

په ۱۹۶۳ کال د مارتین لوټر کېنګ وینا د «یو خوب لرم» تر عنوان لاندې د امریکا په تاریخ کې یوه له مهمو او مشهورو ویناوو څخه شمېرل کېږي.

کېنګ په دې ۱۸ دقیقې وینا کې، د یوه خوب په اړه خبرې کوي چې په هغه کې د امریکا ټولنه له هر ډول تبعیض او نا برابرۍ څخه پاکه انځور شوې ده.

ټاکل شوې د امریکا ولسمشر جوبایډن او د هغه مرستیال کاملا هاریس د دوشنبې په ورځ د دغه لاریون له سنبالوونکو سره وګوري.

د پوليسو چارواکو ويلي، چې د دغې پېښې قربانيان دوه نارينه تورپوستي او يوه تورپوستې مېرمن ده.

د جکسن ویل ښاروال (جې،کې، واټرز) وویل، چې برید کوونکي له دې پېښې مخکې رسنیو، پولیس چارواکو او خپلې کورنۍ ته څو لیکونه لیکلي وو، چې له تورپوستو څخه یې خپله کرکه په کې څرګنده کړې وه.

د امریکا د فدرالي څېړنو د ادارې چارواکو ویلي، چې دوی په دې برخه کې د «کرکې له امله جنایت» په نامه خپلې څېړنې پیل کړې دي.

د شمېرو له مخې، سږ کال په امریکا کې د وسله‌وال تاوتریخوالي پېښې ۴۶۹ ته لوړې شوې دي.