د طالبانو د لوړو زده کړو وزیر د افغان نجونو د زده کړو غوښتنې د لویدیځ تبلیغاتي جګړه وبلله

د سفارت د اعلامیې له مخې، دوی خپل فعالیت د هند د ډيپلوماټیکې پاملرنې د نشتوالي له امله کوي.

په بیان کې راغلي چې سفارت په تېرو شپږو میاشتو کې څو ډيپلوماټیک یادښتونه د هند بهرنیو چارو وزارت ته استولي، خو د ستراتیژیک مشارکت او نورو دوه اړخیزو هوکړو له مخې دې موجهو یادښتونو کې یې یوه ته هم پاملرنه نه ده شوې.

سفارت وايي: «د ډیپلوماټیک ماموریت د حالت، ښوونیزو نوښتونو، کونسلي خدمتونو د ملاتړ، د بشرپالو مرستو د تنظیم او له افغان سوداګرو سره د سوداګریزو مرستو په ګډون د مهمو اندېښنو په هکله د بې شمېره غوښتنو سره سره لازمې هڅې ونه شوې او لا هم چارواکو ډېر کم ملاتړ وکړ.»

سفارت دا هم وايي، چې په تېر جون کې له طالبانو سره د نوي ډېلي د ډيپلوماټیکو مناسباتو له پیلېدو مخکې هم دا اداره د ډيپلوماټیکو ملاحظو له پلوه د هند له ملاتړ برخمنه نه وه.

په خبرپاڼه کې تینګار شوی چې هند په کابل کې د سفارت تر پرانیستې وروسته په ډېلي کې له افغان سفارت په سیستماتیک ډول پام اړولی دی.

تېر اپرېل کې د ډېلي لپاره افغان سفیر فرید ماموندزي وویل، چې د جمهوریت له پرځېدو وروسته سفارت له کابل سره هیڅ سیاسي اړیکه نه لري، خو بیا هم په هند کې افغانانو ته خپل خدمتونه وړاندې کوي.

د تېر کال اګسټ کې د هند بهرنیو چارو وزیر وویل، له سفیر پرته یې یوه ډله ډیپلوماټان افغانستان ته ستانه شوي دي.

سابرامانیام جي شنکر دا هم ویلي و چې د سفارت افغان کارمنان هم کار ته ستنېږي او تنخا یې و رکول کېږي.

څو میاشتې مخکې نوموړي دا هم وویل چې پر افغانستان د طالبانو په واکمنېدو پسې ځینې هېوادونو خپل سفیران کابل ته لېږلي، خو هند له سفیر پرته په کابل کې سفارت پرانیستی دی.

د پاکستان کابینې په دې وروستیو کې د ۱،۵ میلیونه افغان کډوالو د ویستلو هغه طرحه تصویب کړه، چې په پاکستان کې د اوسېدو قانوني اسناد نه لري.

د فرانسې خبري اژانس د پنجشنبې په ورځ (د تلې ۶مه) په پاکستان کې د افغان کډوالو په اړه یو راپور خپور کړی دی.
د ملګرو ملتونو د کډوالو د عالي کمېشنرۍ د شمېرو له مخې؛ دا مهال په پاکستان کې شاوخوا ۳.۵ میلیونه افغان کډوال مېشت دي، چې یوازې ۱.۳ میلیونه یې په قانوني توګه ثبت دي.

پر افغانستان د طالبانو له واکمنۍ وروسته تر ۶۰۰ زرو ډېر افغان کډوال پاکستان ته تللي.

افغان کډوال د دغه هېواد پولیس د پیسو په اختلاس او د قانوني اسنادو له پامه غورځولو تورنوي.

د نقیب الله په نوم یوه افغان کډوال د فرانسې اژانس ته وویل؛ وروسته له هغه چې د پاکستاني پولیسو له خوا ونیول شو، پلار یې د خوشې کېدو لپاره ۱۶۰ امریکایي ډالره رشوت ورکړ.

د کراچۍ پولیسو تېر کال له دغه ښاره د شاوخوا ۱۸۰۰ افغان او پاکستاني کډوالو د شړلو اعلان وکړ او ویې ویل چې سږ کال یې شاوخوا ۱۷۰۰ افغان او پاکستاني کډوال نیولي دي.

د کراچۍ د پولیسو مشر د فرانسې خبري اژانس ته وویل: «زموږ موخه یوازې غیرقانوني کډوال دي.»

هغه د قانوني اسنادو لرونکو کسانو د نيولو او د پولیسو په منځ کې د رشوت اخيستلو تورونه رد کړل او ويې ويل چې په دې اړه بايد څېړنې وشي.
د کراچۍ په کمپ کې د طالبانو د کډوالو وزارت استازی حبیب الرحمن وايي: "هر درې یا څلور کاله وروسته [د افغان مهاجرینو پر ضد] بد چلندونه کیږي، خو دا ځل تر ټولو بد دی".

په پاکستان کې د افغان بندیانو وکیله منیزا کاکړ وايي: «په دې وروستیو کې هغه کسان چې ایستل شوي دي، ناروغان، د بشري حقونو مدافعین او ښځینه زده کوونکې دي.»

سید عبدالجبار پر افغان مهاجرینو د زور زیاتي د نیوکې ترڅنګ وايي، چې د دواړو هېوادونو تر منځ ستونزې باید د خبرو په مېز حل شي.

په کراچۍ کې د طالبانو قونسلګرۍ وایي، د افغان مهاجرینو ویستل د طالبانو او پاکستان ترمنځ د اختلافاتو سره تړاو لري.

د پاکستان او طالبانو ترمنځ اړیکې د پاکستان مرز سره د پولې په اوږدو کې د اورپکو بریدونو د زیاتوالي له امله خړې شوي، چې اسلام اباد ادعا کوي دا بریدونه د افغانستان له خاورې پلان شوي دي.

څه موده وړاندې د پاکستان او طالبانو ترمنځ د سرحدي شخړې له امله د تورخم دروازه د نهو ورځو لپاره تړل شوې وه.

طالبانو له امریکا سره د دوحې تړون کې پر نورو ژمنو سربېره د ټولګډوني حکومت د جوړولو ژمنه هم کړې وه.

خو دې ډلې نه دا چې دا حکومت جوړ کړ، بلکې تر ډېره یې څوکۍ د خپلې ډلې ملایانو ته وسپارلې او ښځې او نجونې یې له کار او زدکړو منع کړې.

د روسیې د تاس خبري اژانس د پنجشنبې ورځې د راپور له مخې، ښاغلي کابلوف له یوه روسي تلوېزون سره مرکه کې د ټول ګډوني حکومت جوړولو ته په اشاره وايي، طالبان به دا رسمیت ترلاسه کړي، خو دوی هم باید په عمل کې دا وښيي چې د ټول ګډوني قومي سیاسي حکومت جوړولو ته تیار دي.

د هغه په خبره، که طالبان دا کار وکړي، نو روسیې ته به لار جوړه شي چې د دوی رژیم په رسمیت وپېژني.

هغه دا هم وویل چې روسیه ځکه د طالبانو سفیر نه مني چې لا هم د دوی حکومت په رسمیت نه پېژني.

د ضمیر کابلوف دا څرګندونې په داسې مهال دي چې ټاکلې ده سبا یا د سپټمبر پر ۲۹ د روسیې په کازان ښار کې د مسکو فارمټ پنځمه ناسته وشي.

د طالبانو حکومت د بهرنیو چارو وزیر امیر خان متقي تېره یکشنبه له یوه پلاوي سره د روسیې په بلنه د مسکو فارمټ پنځمې غونډې ته تللی دی.

د روسیې د بهرنیو چارو وزارت وايي، په سږنۍ غونډه کې د افغانستان پر حالت، بیارغونه، د افغانانو پر خپلمنځي روغه جوړه او د سیمې پر امنیت خبرې کېږي.

په دې ناسته کې د روسیې، ایران، هند، قراقستان، قرغزستان، پاکستان، چین، ترکمنستان او ازبکستان استازي هم ګډون کوي.

مسکو فارمټ غونډه هر کال د افغانستان په هکله په روسیه کې جوړېږي.

تېر کال طالبان دې غونډې ته د ټول ګډي حکومت د نه جوړولو په دلیل بلل شوي نه وو.

ځايي سرچینو پنجشنبه د ـ میزان ۶ مه ـ افغانستان انټرنشنل ته وویل چې دغه شخړه نن شاوخوا ۱۱ بجې د خوست موساخېلو ولسوالۍ تپې په نامه سیمه کې رامنځته شوې ده.

د سرچینو په خبره، د موساخیلو ولسوالۍ لپاره د طالبانو د استخباراتو مدیر د صابر منګل په نوم ځايي اوسیدونکي ته ویل، یو میل دولتي وسله لرې او باید ویې سپارې.

سرچینې وايي، په خبرو کې د دواړو ترمنځ په ناندریو پسې لومړی صابر منګل د طالبانو پر استخباراتو مدیر ډزې وکړې او ویې واژه.

په دغه پیښه کې دوه نور طالبان ټپیان شوي دي.

سرچینې زیاتوي له دې پېښې وروسته صابر منګل د طالبانو لخوا په ډزو وژل شوی دی.

ځايي اوسیدونکي وايي صابر منګل په دغه سیمه کې درملتون درلود.

تراوسه پورې طالبانو د دې پيښې په تړاو په رسمي ډول څه نه دي ویلي.

د ترکیې اناتولیا خبري اژانس د چهارشنبې په ورځ (د تلې ۵ مه) راپور ورکړ، چې د دغو عملیاتو په ترڅ کې ۷۰ تنه نور افغان کډوال چې د یوناني ځواکونو له‌خوا د ترکیې اوبو ته استول شوي وو، وژغورل شول او د سمندر څنډو ته راوړل شول.

ويل کېږي، چې د دغو ناقانونه کډوالو په وړاندې قانوني چلند پيل شوى دى.

ترکیه معمولاً د دغه هېواد په اوبو کې د کډوالو له ژغورلو وروسته کډوال بېرته خپل هېواد ته استوي.

سربېره پر دې تېره ورځ د ترکیې امنیتي ځواکونو په ادرین ولایت کې د عملیاتو په ترڅ کې ۱۰۹ نور «ناقانونه» کډوال هم نیولي دي. په دغو کډوالو کې ځینې افغانان وو.

ترکیې اعلان کړی، چې په ټول هېواد کې د کډوالو د ناقانونه ننوتلو او وتلو د مخنیوي لپاره عملیات دوام لري.

د راپورونو له مخې، د روان کال له پیله د ترکیې پولیسو د دغه هېواد په بېلابېلو ښارونو کې څه باندې څلور زره افغان کډوال نیولي او بېرته یې افغانستان ته استولي دي.

تر دې مهاله په انقره کې د افغانستان سفارت او په استانبول کې د افغانستان کونسلګرۍ په ترکیه کې د افغانانو د نیولو په اړه کوم غبرګون نه دی ښودلی.

وروسته له هغه چې طالبانو پر افغانستان واکمن شول، په زرګونو افغانانو له ایران او ترکیې څخه اروپا ته د کډوالۍ ستونزمنه لاره خپله کړه.

په دې لاره کې ډېر ځوانان د مرګ تر پولې هم واوښتل.