د نړۍ د کاتولیکانو مشر د غزې له خلکو سره د مرستې لپاره د بشري دهلېزونو جوړېدل غواړي

د ملګرو ملتونو د ماشومانو صندوق (یونسیف) د لاس مینځلو نړیوالې ورځې په اړه یوه اعلامیه خپره کړې او پکې لیکلي يې دي چي په ټوله نړۍ کې شاوخوا ۸۰۲ میلیونه ماشومان په ښوونځیو کې د اوبو او صابون لومړنې روغتیايي خدمتونو ته لاس رسۍ نه لري.

یونسیف لیکلې دي، په پاکو اوبو او صابون د لاسونو مینځل د خوندي او اغیزمنې روغتیا د پاملرني بنسټ دی.

دغه سازمان وايي، په صابون د لاس مینځل له ماشومانو سره د سینه بغل او نس ناستې په څېر د یو لړ ناروغیو په وړاندې د ساتنې لپاره هم مهم دي.

د دغه سازمان د شمېرو له مخې ۲،۳ ملیارده خلک په کور کې په اوبو او صابون د لاس مینځلو اسانتیا نه لري.

او همدارنګه د روغتیا پاملرنې نېږدې نیمایي تاسیسات په هغه ځایونو کې چې د ناروغانو درملنه کیږي د لاسي حفظ الصحې اسانتیاوې نه لري.

دغه سازمان وايي، د لاس مینځلو ملي کمپاینونو ملاتړ کوي او په ۹۰ هیوادونو کې د نورو پروګرامونو تر څنګ د روغتیا، زده کړو او خوراک په برخو کې هم مرستې کوي.

یونیسف په دې اعلامیه کې له همکارو هیوادونو څخه په نړۍ کې په پاکو اوبو او صابون د لاس منیځلو په برخه کې د مرستې غوښتنه کړي ده.

دعملياتو پر مهال د پوځ او وسله والو تر منځ مخامخ جګړه شوې چې له امله يې شپږ وسله وال وژل شوي او اته تنه نور ټپیان دي.

دغه عملیات تېره ورځ ترسره شوي.

پوځ وايي په دغو عملیاتو کې یو پاکستانی پوځي هم وژل شوی.

د معلوماتو له مخې په جګړه کې له وسله والو څخه وسلې او مهمات هم د پوځ لاسته ورغلي دي.

د پاکستان پوځ د معلوماتو له مخې په سیمه کې د نورو وسله والو د له منځه وړلو په موخه لا هم چاڼیز عملیات روان لري.

بلخوا پاکستاني طالبانو د یوې اعلامیې په خپرولو سره، دوی ته د مرګژوبلې خبره رد کړې او ویلي يې دي چې په دغو عملیاتو کې يې د پاکستاني پوځ ګڼو عسکرو ته مرګژوبله اړولې.

خلیلزاد وویل، که پرمختګونه له مهاره ووځي، «دا به د ایران د رژیم او د هغه د افراطي او نیابتي ډلو لپاره یوه لویه بریا وګڼل شي.»

د افغانستان په چارو کې د امریکا پخواني استازي د شنبې په ورځ (تلې ۲۲مه ) پر خپل ایکس پاڼه لیکلي چې که وضعیت له مهارولو ووځي، دا مسله به، «د امریکا او د هغې د سیمه ییزو ملګرو لپاره یوه لوی ګوزار وي. او له بلې خوا به د ایران د رژیم او د هغه د نیابتي او افراطي ډلو لپاره لویه بریا وګڼل شي.»

همدارنګه ښاغلي خلیلزاد ټینګار کړی چې دې شخړې د اسراییل او فلسطین د شخړې د هواری لپاره پرمختګ ته هم زیان رسولی دی.

هغه ویلي، چې ایران به په سیمه کې د ورانکارۍ او خپلو ګټو د پرمخ بیولو لپاره د نیابتي ډلو کارولو ته دوام ورکړي.

د افغانستان په چارو کې د امریکا ولسمشر پخوانی استازی په دې اړه زیاتوي « موږ باید ډاډ تر لاسه کړو چې ایران به خپلو موخو ته ونه رسیږي.»

زلمي خلیلزاد ویلي، چې دغه هدف ته د رسېدو او پر ایران د ډېر لوړ لګښت د تحمیلولو لپاره باید له سعودي عربستان سره مشوره وشي.

حماس یوه وسله واله ډله ده چې د ایران له له لوريیې ملاتړ او کنټرول کیږي.

ایران له دغې ډلې خپل سیاسي او نظامي ملاتړ کړی او ایراني چارواکو په ښکاره ډول په ځلونو له دغې ډلې ملاتړ څرګند کړی دی.

وال سټریټ ژورنال په لبنان کې د حماس او حزب الله د جګپوړو غړو په حواله راپور ورکړی چې په تېرو څو اونیو کې د حماس له لوري پر اسراییل باندې د ځمکني، هوايي او سمندري برید په پلان جوړولو کې د سپاه پاسداران ځواکونو مرسته کړې وه.

له دغه برید څو ورځې وروسته د ایران مشر پر اسراییل باندې د حماس د برید ستاینه وکړه او ویې ویل چې ایران په دې کې هیڅ رول نه لري.

علي خامنه يي وویل دا برید «خپله د فلسطینیانو کار دی.»

ښاغلي خامنه یی ویلي، هغه کسان چې د دې برید تر شا د ایران لاس بولي تېروتنه کوي.

انتوني بلینکن متحده عربي اماراتو ته له سفر مخکې د میزان په ۲۲ مه په ریاض کې د سعودي عربستان د بهرنیو چارو له وزیر شهزاده فیصل بن فرحان سره وکتل.

په دغه کتنه کې هغه له خپل سعودي سیال سره په غزه کې له ولسي خلکو سره د مرستې او په دغه سیمه کې له بشري ناورین سره د مبارزې په اړه خبرې اترې وکړې.

د اېسوشیېټیډ پرېس د خبر له مخې، د امریکا د بهرنیو چارو وزیر وویل: «له موږ څخه هیڅوک نه غواړي چې د ولسي خلکو کړاوونه په کوم اړخ کې وویني، که په اسراییل، غزې یا بل هر ځای کې وي.»

نوموړي زیاته کړه: «اسراییل د خپل مشروع حق په لټه کې دی چېډاډ ترلاسه کړي، بیا به داسې څه نه ورپیښيږي.»

فیصل بن فرحان هم د ولسي خلکو پر ملاتړ ټینګار وکړ او ویې ویل چې نړیواله ټولنه باید د تاوتریخوالي د مخنیوي او د سولې د ټینګښت لپاره خپل مسوولیت ومني.

ښاغلی بلنکین د ابوظبۍ تر سفر وروسته وروسته پلان لري چې سعودي عربستان ته راستون شي او بیا د یکشنبې په ورځ مصر ته سفر وکړي.

هغه ریاض ته تر سفر مخکې اسراییل، اردن، قطر او بحرین ته تللی و.

د حماس او اسراییل تر منځ د جګړې اته ورځې پوره شوې او د اسراییل له لورې د درنې بمبارۍ راپورنه هم ورکول شوي دي او دا بمبارۍ د بشري حقونو د وضعې د خرابیدو نښه ده.

اسراییل د غزې له اوسیدونکو غوښتي چې له دې سیمې ووځي.

سعودي عربستان د اسلامي همکاریو د سازمان د بهرنیو چارو وزیران په جده کې د اسراییل او حماس ترمنځ د شخړې په اړه د خبرو لپاره بیړنۍ غونډه رابللې ده.

د اسلامي همکاریو د سازمان د یوې اعلامیې له مخې ټاکل شوې چې د ۵۷ اسلامي هېوادونو د بهرنیو چارو وزیران د راتلونکې چهارشنبې د (تلې ۲۶مه) په ورځ غونډه وکړي.

د ایراني رسنیو د راپور له مخې، د خراسان رضوي ولایت د اقتصادي چارو همغږي کوونکي مرستیال ابوالفضل چمندي د شنبې په ورځ -د تلې ۲۲ مه- وویل، د طالبانو له خوا د اوسپنې د استخراج په بولیو کې تر ټولو زیاتې بولۍ ایراني شرکتونو ګټلې دي.

ښاغلي چمندي دغه راز افغانستان ته د ايراني درملو د صادراتو يادونه هم وکړه او ويې ويل، په دې اړه او په دې برخه کې د صادراتو پر وړاندې د پرتو خنډونو د لرې کولو په اړه د طالبانو روغتيا وزارت له ايراني چارواکو سره خبرې کړې دي.

له بلې خوا دغه ایراني چارواکي په بېلابېلو هېوادونو کې د ناروغانو درملنې ته په اشارې سره اټکل کړی چې افغان ناروغان په پاکستان او هند کې د درملنې لپاره یو میلیارد ډالر لګوي او په دې برخه کې د ایران ونډه لږ ده.

هغه وویل، د افغان ناروغانو د درملنې په برخه کې د ایران د مرستو د زیاتولو لپاره د طالبانو د روغتیا ادارې موافقه کړې ده.

ښاغلی چمندي افغانستان ته د ایران د اقتصادي څانګې د چارواکو وروستي سفر او له طالب چارواکو سره خبرو ته په اشارې سره ویلي چې د طالبانو د کرنې او مالدارۍ له وزیر سره په لیدنه کې د ایران د اړتیا په اساس د چغندر، اوربشو او جوارو په څېر د فصلونو د کرکیلې د تړون په اړه خبرې اترې شوي.

هغه وويل، ايران په دې برخه کې دوه ميليارده ډالره صادرات او شل میلیونه ډالره واردات لري او غواړي په دې برخو کې پرمختګ وکړي.

د خراسان رضوي تجارتي او اقتصادي پلاوی او د خراسان رضوي والي له افغانستان سره د اقتصادي تعاملاتو د زياتولو په موخه تېره اونۍ افغانستان ته سفر وکړ.