د سعودي بهرنیو چارو وزیر: د اسراییل او حماس تر منځ د جګړې اصلي قربانیان ولسي وګړي دي

د ایراني رسنیو د راپور له مخې، د خراسان رضوي ولایت د اقتصادي چارو همغږي کوونکي مرستیال ابوالفضل چمندي د شنبې په ورځ -د تلې ۲۲ مه- وویل، د طالبانو له خوا د اوسپنې د استخراج په بولیو کې تر ټولو زیاتې بولۍ ایراني شرکتونو ګټلې دي.

ښاغلي چمندي دغه راز افغانستان ته د ايراني درملو د صادراتو يادونه هم وکړه او ويې ويل، په دې اړه او په دې برخه کې د صادراتو پر وړاندې د پرتو خنډونو د لرې کولو په اړه د طالبانو روغتيا وزارت له ايراني چارواکو سره خبرې کړې دي.

له بلې خوا دغه ایراني چارواکي په بېلابېلو هېوادونو کې د ناروغانو درملنې ته په اشارې سره اټکل کړی چې افغان ناروغان په پاکستان او هند کې د درملنې لپاره یو میلیارد ډالر لګوي او په دې برخه کې د ایران ونډه لږ ده.

هغه وویل، د افغان ناروغانو د درملنې په برخه کې د ایران د مرستو د زیاتولو لپاره د طالبانو د روغتیا ادارې موافقه کړې ده.

ښاغلی چمندي افغانستان ته د ایران د اقتصادي څانګې د چارواکو وروستي سفر او له طالب چارواکو سره خبرو ته په اشارې سره ویلي چې د طالبانو د کرنې او مالدارۍ له وزیر سره په لیدنه کې د ایران د اړتیا په اساس د چغندر، اوربشو او جوارو په څېر د فصلونو د کرکیلې د تړون په اړه خبرې اترې شوي.

هغه وويل، ايران په دې برخه کې دوه ميليارده ډالره صادرات او شل میلیونه ډالره واردات لري او غواړي په دې برخو کې پرمختګ وکړي.

د خراسان رضوي تجارتي او اقتصادي پلاوی او د خراسان رضوي والي له افغانستان سره د اقتصادي تعاملاتو د زياتولو په موخه تېره اونۍ افغانستان ته سفر وکړ.

د ښاغلي حکمتیار دا څرګندونې د ګارډین ورځپانې د هغه راپور په غبرګون کې دي چې وايي تېره دوشنبه د درې بریتانوي پوځیانو له خوا د ۸۰ افغانانو د عام وژنې د تورونو په هکله څېړنې پیل شوې دي.

حکمتیار خپل اېکس کې زیاتوي: «ګارډین لیکلي، د ۳ بریتانوي پوځیانو له لوري د ۸۰ افغانانو عام وژنه څیړل کیږي. پوښتنه کوو: ایا هدف یې له دې پرته بل څه دی چې وښیي، د اشغال په شلو کلونو کې یې یوازې همدغو دریو تنو دا جنایت کړی؟ او ګواکې په دې مسخره محاکمې سره به دوی خپل ټول جنایات پټ او ټول پوځ ته برائت ورکړی وي».

هغه د خپل یادښت په دوام کې لیکلي: « لومړی باید شهزاده هري محاکمه شي چې د پنځویشت افغانانو د وژلو اعتراف یې کړی؛ چې د خپلې نښې پخولو لپاره به یې له هیلکوپټر څخه پرې ډزې کولې».

رسنیو د شهزاده هري د کتاب خپرېدو په درشل کې د روان کال لومړیو کې ویلي و چې نوموړي په افغانستان کې د پیلوټۍ پر مهال ۲۵ طالبان وژلي وو.

هغه مهال پر شهزاده هري په کور او بهر سختې نیوکې وشوې او بیا نوموړي رسنۍ په درواغو تورنې کړې او ویې ویل، انګریزي رسنیو له اصلي متن خبرې ناسمې را اخیستې دي.

خو حکمتیار وايي، «د بریتانیا هر سرتېري د وحشي شهزاده هري په څېر وژنې کړي، دا درې بریتانوي سرتېرو چې اتیا افغانان وژلي دا یې یوازینې بیلګه نه ده.»

ګارډین ورځپانې د دوشنبې په ورځ د -اکټوبر په نهمه- لیکلي و، د هغو ادعاوو په اړه پلټنه پیل شوه، چې اتیا افغانان د دریو بریتانوي پوځیانو له خوا وژل شوي دي.

دا پلټنه د دوشنبې په ورځ د قربانیانو د کورنیو په غوښتنه د دې وژنو د حقیقت د څرګندولو لپاره پیل شوې ده.

ویل کېږي دغه وژنې د ۲۰۱۰ او ۲۰۱۳ ترمنځ د افغانستان په هلمند ولایت کې شوې دي.

تر دې مخکې د اسراییل پوځ اعلان کړی و، چې د شنبې په ورځ د- تلې ۲۲مه- د سهار له ۱۰ بجو څخه د مازدیګر تر ۴ بجو پورې به پر غزې خپل بریدونه ودروي چې ولسي وګړي له دوو خوندي لارو څخه د غزې سویلي سیمو ته ووځي.

همدا راز، اسراییل د غزې د شمال له خلکو غوښتي و، چې دې سیمه کې پر حماس د دوی له بریدونو د خوندي پاتې کېدو لپاره دې دلته نه پاتېږي.

د رویټر په حواله، اسراییل ګواښ کړی، چې «حماس» وسله واله ډله چې پر غزې کنټرول لري له مینځه وړي. دې ډلې یوه اونۍ وړاندې د اسراییل په ښارونو برید وکړ او په سلګونو کسان یې ووژل.

دا د اسراییل په تاریخ کې پر ملکي وګړو تر ټولو بد برید دی چې شاوخوا یو زرو ۳۰۰ کسان تر دې مهاله پکې وژل شوي.

د اسراییل پوځ خبر ورکړی، چې په غزې تړانګه کې د حماس وسله‌والو تر اوسه هم ۱۲۰ ملکیان یرغمل کړي دي.

اسراییلي ځواکونو د حماس تر کنټرول لاندې غزه ټرانګه چې شاوخوا ۲.۳ میلیونه فلسطینیان پکې میشت دي، په بې ساري ډول بمبار کړې او تر محاصرې لاندې یې راوستې ده.

د غزې چارواکي وایي، تر اوسه له دوه زرو ۲۰۰ ډېر کسان وژل شوي، چې یو پر څلورمه برخه یې ماشومان دي او شاوخوا لس زره کسان ټپیان دي.

د سیمې اوسیدونکو پر ټولنیزو شبکو داسې ویډیو ګانې خپرې کړې چې ښیې، د غزې ښار د تل الحوا په ګاونډ کې اسراییلو په یوې سیمې چې مخکې یې ورته د تخلیې امر کړی وه، د شپې په اوږدو کې بمبار کړې.

د سیمې زرګونه اوسیدونکو د قدس ښار یوه روغتون ته پناه وړې ترڅو له هغو کسانو سره یوځای شي چې سهار وختي غواړي سویل ته لاړ شي.

له روغتون څخه د درېیو ماشومانو پلار چې د نوم له اخیستلو یې ډډه وکړه رویټرز ته وویل: «موږ له وحشت څخه ډکه شپه تېره کړه. اسراییل موږ ته د خپلو کورنو د نه پرېښودلو سزا راکوي. ایا تر دې ستر وحشت شته؟»

هغه زیاته کړه: «غوړه ګڼم چې مړ شم خو خپل کور نه پرېږدم، خو د خپلې مېرمنې او ماشومانو مرګ په خپلو سترګو نه شم لیدلې. موږ ډېر بې وسې یوو».

د غزې سویل ته په خان یونس کې اسراییلي الوتکو یوه څلور پوړیزه ودانۍ په نښه کړه، چې له امله یې څو تنه وژلي او ټپیان کړي دي. ګاونډیان په خټو کې د بندو خلکو ژغورلو ته تللي دي.

ځایي خلک وایي، دا جنګ نه دی بلکې نسل وژنه ده او دا غزه تړانګه کې د خلکو د بې ځایه کولو هڅه ده چې دا امکان نه لري.

تر دې وړاندې د اسراییل د دفاع وزارت ملګرو ملتونو ته خبرداری ورکړی و، چې د غزې په شمال کې مېشت یو مېلیون او سل زره کسان باید په ۲۴ ساعتونو کې له دغې سیمې سویلي سیمو ته ووځي.

د حماس چارواکو د غزې له شمالي سیمو څخه د شاوخوا ۱.۱ مېلیونو خلکو د اېستلو په اړه د اسراییل خبرداری یوه «رواني جګړه» بللې وه او د دې سیمې له اوسېدونکو یې غوښتي و، چې ورته پاملرنه ونه کړي.

د اروپايي ټولنې د بهرنۍ تګلارې مشر جوزپ بورل هم وویل چې، یوازې په یوه ورځ کې له شمالي غزې تړانګې څخه تر یو مېلیونه د ډېرو فلسطینیانو د اېستلو په برخه کې د اسراییل د پلان پلې کېدل ناشونې ده.

همدا راز، سپینې ماڼۍ هم څرګنده کړې وه، چې له غزې د ملکي وګړو د اېستلو لپاره د اسراییل د غوښتنې منل ناشوني برېښي.

پولیسو نه دي ویلي، چې د دغه برید موخه څوک و او ولې دغه مزدوران او کاریګر په نښه شوي دي.

په وژل شویو او ټپيانو کې شپږ تنه د یوې کورنۍ غړي وو.

دپولیسو په وینا، د وژل شویو کسانو جسدونه او ټپیان روغتون ته لېږدول شوي دي.

که څه هم چې تر اوسه د دغه برید پړه کومې ‌‌‌‌‌‌ډلې نه ده منلې او نه د سیمې پولیسو په دې اړه څه ویلي؛ خو دغلته بلوڅ بېلتون پالو تل د ودانیزو چارو مخه نیولې او پخوا یې هم هغه انجنیران په نښه کړي وو، چې ودانېزې چارې به یې پر مخ بېولې.

د بلوچستان د وزير اعلي له دفتره په خپره شوې وینا پاڼه کې د دغې پېښې غندنه شوې او پولیسو ته یې سپارښتنه کړې، چې په پېښه کې ښکېل کسان دې ژر تر ژره ونیسي او قانوني چلند دې ورسره وشي.

دغه پېښه د جمعې په ورځ -د تلې په ۲۱ مه- د بغلان ولايت د مرکز پلخمري ښار د دويمې ناحيې اړوند د شيعه ګانو په جومات کې شوې ده.

طالبان وايي، په دغه ځانمرګي برید کې اووه کسان وژل شوي او ۱۵ نور ټپیان دي.

ورته وخت کې له پلخمري ښار څخه ځايي سرچینو افغانستان انټرنشنل ته ویلي، چې په دې چاودنه کې د مرګ ژوبلې کچه تر هغه لوړه ده، چې طالبان یې وايي.

طالبان وايي، امنیتي او کشفي ځواکونه یې د پلټنو لپاره سیمې ته تللي دي.

تر اوسه کوم کس یا ډلې د دغه ځانمرګي برید مسوولیت نه دی منلی.

د افغانستان پخواني ولسمشر حامد کرزي دغه چاودنه په کلکه غندلې او دا کار یې د اسلامي او بشري اصولو او ارزښتونو خلاف عمل بللی دی.