حکمتیار: لومړی باید شهزاده هري محاکمه شي چې د ۲۵ افغانانو پر وژلو یې اعتراف کړی دی

طالبانو د سرپل ولایت دغه پخوانی استازی په ۱۳۷۶لمریز کال کې د «جلال الدین» په نوم د یوه کس په قصدي قتل تورن کړی دی.

د سرچينو د معلوماتو له مخې، د «اسحاق زي» قوم ځینې کسانو ادعا کړې، چې ښاغلي پاينده په سرپل کې د دوى ځمکې غصب کړې دي.

دوی دا هم ویلي چې د پارلمان دغه پخواني غړي د دوی یو خپلوان وژلی دی.

افغانستان انټرنشنل ته د رسېدلو اسنادو له مخې، د طالبانو په حکم کې راغلي: «حاجي پاینده نومی د قصدي قتل په سزا محکوم شوی دی».

د ولسي جرګې د دغه پخواني غړي کورنۍ ته نږدې سرچینو ویلي چې ښاغلی پاینده دا مهال په جوزجان ولایت کې د طالبانو په زندان کې بندي دی.

طالبان ادعا کوي چې «ټولبښنه یا عمومي عفوه»یې اعلان کړې او دا ډله په دوامداره توګه له پخوانیو حکومتي چارواکو غواړي چې افغانستان ستانه شي.

طالبانو له افغان شخصیتونو سره د اړیکو کمیسیون، کابل ته د پخوانیو حکومتي چارواکو د بلنې لپاره جوړ کړی دی. دغه کمیسبون د ۱۴۰۱ لمریز کال د سرطان په ۲۳مه نېټه د ښاغلي پاینده د ستنیدو اعلان وکړ.

سرچینو د ښاغلي پاینده «د خوندیتوب کارت» افغانستان انټرنشنل ته استولی، چې افغانستان ته له ستنېدو وروسته طالبانو ور کړی دی.

تر دې وړاندې هم داسې راپورونه خپاره شوي، چې ښیي طالبان «عمومي بښنې» ته ژمن نه دي او د «خوندیتوب کارت» لرونکي کسان یې هم نیولي دي.

همداراز هغو سرچینو چې له افغانستان انټرنشنل سره یې اړیکه نیولې، د طالبانو د محاکمو د پریکړو مشروعیت تر پوښتنې لاندې راوستلی او ویلي یې دي، چې د طالبانو په محاکمو کې «عادلانه پریکړې» نه کیږي.

دغو سرچینو ویلي، چې طالبانو د پارلمان دغه پخوانی غړی د «سیاسي انګیزو» له مخې په «قصاص» محکوم کړی دی.

عدالت وايي، د زینت بېګم مېړه دې د پاکستاني وګړتوب لپاره د کورنیو چارو وزارت ته درخواست وکړي.

دا پرمختیا په داسې مهال ده چې د پاکستان کورنیو چارو وزارت د روانې اکتوبر میاشتې په لومړیو کې په دغه هېواد کې بې قانونه کډوالو ته د اکتوبر تر وروستۍ نېټې د وتلو لپاره وخت ور کړی دی.

د پاکستان حکومت وايي، په دغه هېواد کې ۴.۴ میلیونه افغان کډوال اوسېږي چې ۱.۷ میلیونه یې بې قانونه دي.

د ملګرو ملتونو او بښنې نړیوال سازمان په ګډون مختلفو ادارو له اسلام اباد غوښتي چې د افغان کډواول په هکله وروستۍ فیصله بېرته واخلي.

تر دې مخکې د اسراییل پوځ اعلان کړی و، چې د شنبې په ورځ د- تلې ۲۲مه- د سهار له ۱۰ بجو څخه د مازدیګر تر ۴ بجو پورې به پر غزې خپل بریدونه ودروي چې ولسي وګړي له دوو خوندي لارو څخه د غزې سویلي سیمو ته ووځي.

همدا راز، اسراییل د غزې د شمال له خلکو غوښتي و، چې دې سیمه کې پر حماس د دوی له بریدونو د خوندي پاتې کېدو لپاره دې دلته نه پاتېږي.

د رویټر په حواله، اسراییل ګواښ کړی، چې «حماس» وسله واله ډله چې پر غزې کنټرول لري له مینځه وړي. دې ډلې یوه اونۍ وړاندې د اسراییل په ښارونو برید وکړ او په سلګونو کسان یې ووژل.

دا د اسراییل په تاریخ کې پر ملکي وګړو تر ټولو بد برید دی چې شاوخوا یو زرو ۳۰۰ کسان تر دې مهاله پکې وژل شوي.

د اسراییل پوځ خبر ورکړی، چې په غزې تړانګه کې د حماس وسله‌والو تر اوسه هم ۱۲۰ ملکیان یرغمل کړي دي.

اسراییلي ځواکونو د حماس تر کنټرول لاندې غزه ټرانګه چې شاوخوا ۲.۳ میلیونه فلسطینیان پکې میشت دي، په بې ساري ډول بمبار کړې او تر محاصرې لاندې یې راوستې ده.

د غزې چارواکي وایي، تر اوسه له دوه زرو ۲۰۰ ډېر کسان وژل شوي، چې یو پر څلورمه برخه یې ماشومان دي او شاوخوا لس زره کسان ټپیان دي.

د سیمې اوسیدونکو پر ټولنیزو شبکو داسې ویډیو ګانې خپرې کړې چې ښیې، د غزې ښار د تل الحوا په ګاونډ کې اسراییلو په یوې سیمې چې مخکې یې ورته د تخلیې امر کړی وه، د شپې په اوږدو کې بمبار کړې.

د سیمې زرګونه اوسیدونکو د قدس ښار یوه روغتون ته پناه وړې ترڅو له هغو کسانو سره یوځای شي چې سهار وختي غواړي سویل ته لاړ شي.

له روغتون څخه د درېیو ماشومانو پلار چې د نوم له اخیستلو یې ډډه وکړه رویټرز ته وویل: «موږ له وحشت څخه ډکه شپه تېره کړه. اسراییل موږ ته د خپلو کورنو د نه پرېښودلو سزا راکوي. ایا تر دې ستر وحشت شته؟»

هغه زیاته کړه: «غوړه ګڼم چې مړ شم خو خپل کور نه پرېږدم، خو د خپلې مېرمنې او ماشومانو مرګ په خپلو سترګو نه شم لیدلې. موږ ډېر بې وسې یوو».

د غزې سویل ته په خان یونس کې اسراییلي الوتکو یوه څلور پوړیزه ودانۍ په نښه کړه، چې له امله یې څو تنه وژلي او ټپیان کړي دي. ګاونډیان په خټو کې د بندو خلکو ژغورلو ته تللي دي.

ځایي خلک وایي، دا جنګ نه دی بلکې نسل وژنه ده او دا غزه تړانګه کې د خلکو د بې ځایه کولو هڅه ده چې دا امکان نه لري.

تر دې وړاندې د اسراییل د دفاع وزارت ملګرو ملتونو ته خبرداری ورکړی و، چې د غزې په شمال کې مېشت یو مېلیون او سل زره کسان باید په ۲۴ ساعتونو کې له دغې سیمې سویلي سیمو ته ووځي.

د حماس چارواکو د غزې له شمالي سیمو څخه د شاوخوا ۱.۱ مېلیونو خلکو د اېستلو په اړه د اسراییل خبرداری یوه «رواني جګړه» بللې وه او د دې سیمې له اوسېدونکو یې غوښتي و، چې ورته پاملرنه ونه کړي.

د اروپايي ټولنې د بهرنۍ تګلارې مشر جوزپ بورل هم وویل چې، یوازې په یوه ورځ کې له شمالي غزې تړانګې څخه تر یو مېلیونه د ډېرو فلسطینیانو د اېستلو په برخه کې د اسراییل د پلان پلې کېدل ناشونې ده.

همدا راز، سپینې ماڼۍ هم څرګنده کړې وه، چې له غزې د ملکي وګړو د اېستلو لپاره د اسراییل د غوښتنې منل ناشوني برېښي.

دغو کسانو د یوه لیک لاسیکولو سره ویلي چې د کډوالو ضد بهیر د دوبي په وروستیو کې جوړ شوی دی.

نږدې لس ورځې مخکې هم ځینې ایرانیانو د قزوین ولایت په اقبالیه ښار کې د افغان کډوالو پر کورونو بریدونه وکړل.

ور سره ځینې رسنیو په ایران کې له افغان ځورونې د هڅو د زیاتولو په هکله خبرداری ور کړ.

ځینو هم دا هڅې «امنیتي پروژه» او سرچینه یې د ایران د حکومت اړوند کسان وبلل چې په دې کار ره غواړي د لوږې، ګراني او تورم په څېر له مختلفو ستونزو ځان خلاص او سپین کړي.

لاسلیکوونکو خپل بیان کې ویلي کوم کسان چې له دې بهیر سره یو ځای شوي، د واقعیت خلاف مطالبو نشرولو، سترولو او نفاق ته لمن وهلو او کله هم توکمپالو څرګندونو سره هڅه کوي چې کډوال د ایرانۍ ټولنې د اقتصادي او امنیتي ستونزو عامل وبولي.

دوی په دغه ډول بهیرونو او د افغان کډوالو ۴۰ کلنو ستونزو کې د ایران د حکومت پر رول او عاملتوب هم ټینګار کړی دی.

د دې بیانیې له مخې، ایران کې د کډوالو د کره شمېر نشتوالی د رواعجنو اطلاعاتو وړاندې کولو، جعلي خبرونو او د افغانانو پرضد د نامنطقي چاپېریال جوړولو وسیله ده.

د ملګرو ملتونو د راپور له مخې افغان کډوال د ایران د وګړو شپږ سلنه جوړوي.

لاسلیکوونکي وايي، دومره وګړي په ایران کې د بېکاري، تورم، ګرامي، چاپېریالي ستونزو او امنیتي خطرو سبب نه کېږي او زیاتوي چې د حکومت ناکارندوالی د امنیتی، اقتصادي، مالي او ټولنیزو ستونزو لامل دی.

دوی دا هم وايي چې افغان کډوال یوازې خدمتونه نه ترلاسوي، بلکې تېرو څلورو لسیزو کې یې خورا کم مزد سره سخت کارونه کړي دي.

دې فعالانو د ایران حقوقي نظام هم په ایرانۍ ټولنه د افغان کډوالو د ور ګډېدو لامل بللی او ویلي یې دي د ۴۰ کلونو تېرېدو سره د اول او دویم نسل کډوالو ته وګړتوب نه دی ور کړل شوی او نه هغه ماشومان دا امتیاز لري چې له ایرانۍ مور او افغان پلار زېږېدلي دي.

دوی زیاتوي چې افغان کډوال د ملکیت، بانکي حساب، سیم کارډ او ښوونځي کې د ماشوم ثبتولو په څېر قانوني محدودیتونو سره مخ دي او غوښتنه کوي چې په دې برخه کې په قوانیو کې بدلون راشي.

تراوسه کوم کس یا ډلې د رازي خان د وژلو مسوولیت نه دی منلی.

د روان کال د جنورۍ پر ۲۱ هم د جمهوریت د وخت د خوګیاڼیو ولسوالۍ امنیه قومندان سید فاروق پاچا د نامعلومو وسلوالو له خوا وژل شوی و.

که څه هم د طالبانو مشر د دې ډلې په واکمنېدو پسې ټولبښنه یا عمومي عفوه اعلان کړې، خو په ننګرهار او نورو ولایتونو کې د پخواني حکومت کارمنان په تېره نظامیان په مرموز ډول او یا هم د طالبانو په بندونو کې د شکنجو له امله وژل کېږي.