جو بايډن: که اسراییل بیا ځلې غزه نیسي دا به تېروتنه وي

دغه امریکايي سیاستوال د خپل لنډ یادښت ترڅنګ د اېکس ټولنیزې شبکې پر پاڼه د خونړیو ډالرو انځور خپور کړی دی.

په تېرو دوو کلونو کې د طالبانو تر واک لاندې افغانستان ته د میلیونونو ډالرو بشري مرستو لېږل ډېر پلویان او مخالفین لري.

ملګري ملتونه چې د پيسو د ټولولو او وېشلو مسووليت لري وايي؛ په افغانستان کې ميليونونه خلک له سختې لوږې سره مخ دي او د ژوندي پاتې کېدو لپاره مرستو ته اړتيا لري.

مخالفین بیا وايي، چې دا مرستې په افغانستان کې د طالبانو د رژیم له دوام سره مرسته کوي او دا ډله د بشري مرستو په وېش او مصرف کې لاسوهنه کوي.

د رویټرز د راپور له مخې؛ د منځني ختیځ ډېپلوماټیک جنګ ته په ور دانګلو او اصلي لوبغاړو سره د خبرو له لارې پوتین غواړي، چې د حماس او اسراییل ترمنځ اوربند ته لاره برابره کړي.

روسیه چې له ایران، حماس، ډېری غرب ځواکونو او له فلسطین او اسراییل سره اړیکي لري، بیا - بیا یې متحده ایالتونه او لوېدیځ تورن کړي، چې د ۱۹۶۷ کال پولو سره د خپلواک فلسطین د جوړېدو پر اړتیا سترګې پټوي.

تر دې دې ټیلیفوني خبرو مخکې د روسیې د بهرینو چارو وزارت مرستیال سرګي بیابکوف پوتین ته ویلي وو، چې حالات له کنټرول وتوونکي دي او د اسراییل هڅې بې مخینې دي او دا وېره شته چې اسراییل به ځمکني عملیات پیل کړي.

نوموړي پوتین ته- په یوه غونډه کې چې د روسیې د جاسوسۍ ادارې مشران هم پکې وو- زیاته کړه: دا وېره ډېره ده چې دا ټول تاوتریخوالی له کنټرول وځي.

د روسي چارواکو دا اندېښنه په داسې مهال ده، چې د حماس او اسراییل ترمنځ روانه جګړه ورځ تر بلې زیاتېږي او تل ابیب پر غزه د پراخ برید پلان لري.

ولادیمیر پوتین تر دې مخکې هم پر غزه د اسراییل له برید سره یو ډول مخالفت ښودلی او ویلي یې دي چې دغه برید د نه منلو دی.

هغه د یکشنبې په ورځ خبریالانو ته وویل، چې په قبایلي سیمو کې د جرګو په حکم د کورونو ورانول یا سوځول ګډوډي رامنځته کوي او د قوت استعمال یوازې د دولت حق دی.

د محسن داوړ دا غوښتنه په داسې مهال ده، چې په دې وروستیو کې په شمالي وزیرستان کې د اتمانزو جرګې د هغه کس کور ته اور اچولی چې خپله مېرمن یې وژلې وه.

دغې جرګې د محسن داوړ د ګوند دوو غړو ته هم ویلي، چې په حکومتي ناستو کې د ګډون له امله به هر یو پنځه - پنځه لکه روپۍ ناغه ورکوي او یا به یې کور سوځول کېږي.

دا په داسې حال کې ده، چې په پاکستان کې د روان کال له پیله ناامنۍ زور اخیستی او په قبایلي سیمو کې یو شمېر جرګه ګۍ بېرته فعالې شوې دي.

دغه جرګې د خپلو سیمو یو شمېر فیصلې په خپله کوي او په دودیز ډول د جرګې له پرېکړې سرغړوونکو ته سزا ورکوي.

نوموړي په کوزوو، اندونیزیا او شمالي ایرلېنډ کې د جګړې د پای ته رسولو لپاره د سولې په منځګړیتوب کې رول لوبولی و.

د نوبل بنسټ د نړیوالو شخړو د حل په برخه کې د اهتیساري د هڅو لپاره په ۲۰۰۸ کال کې هغه ته د سولې نوبل جایزه ورکړه.

نوموړی له ولسمشرۍ وروسته د نړیوالو شخړو د حل لپاره د ملګرو ملتونو د منځګړي ډیپلومات په توګه کار وکړ او په دې برخه کې یې یوه اداره هم جوړه کړه.

په ۲۰۲۱ کال کې اعلان وشو چې ښاغلی اهتیساري د الزایمر په پرمختللي ناروغۍ اخته شوی.

د اسراییل ټایمز ورځپاڼې د دې هیواد د لومړي وزیر بنیامین نتانیاهو له قوله لیکلي دي: «په غزه کې د بشري مرستو او د بهرنیو وګړو د وتلو لپاره اوربند نه شته.»

په اسراییل کې د ښي اړخو سکولار لیکوډ ګوند څو وزیرانو هم له احتمالي اوربند سره خپل مخالفت اعلان کړ.

د حماس د سیاسي دفتر یوه غړي عزت الرشیق هم ویلي، چې د پولې د پرانیستلو یا د لنډمهالي اوربند په اړه معلومات ناسم دي.

تر دې مخکې رویټرز د خپلو سرچینو په حواله لیکلي و، چې مصر، اسراییل او امریکا لنډمهالي اوربند ته رسېدلي او رفح پوله به د ساعتونو لپاره خلاصه وي.

دا کرښه د مصر او غزې تړانګې تر منځ د تېریدو یوازینۍ کرښه ده.