د ترکیې پولیسو په ارزینجان ښار کې ۲۵ افغان کډوال نیولي دي

د ترکیې پولیسو د پنجشنبې په ورځ (د لړم په ۱۱مه) په ارزینجان ښار کې د ۲۵ افغان کډوالو د نیولو اعلان وکړ. نیول شوي پناه غوښتونکي د ارزینجان د کډوالو ادارې ته سپارل شوي دي.

د ترکیې پولیسو د پنجشنبې په ورځ (د لړم په ۱۱مه) په ارزینجان ښار کې د ۲۵ افغان کډوالو د نیولو اعلان وکړ. نیول شوي پناه غوښتونکي د ارزینجان د کډوالو ادارې ته سپارل شوي دي.
د ارزینجان امنیه قوماندانۍ پر اېکس پاڼه په یوه یادښت کې لیکلي، چې د دغه ښار په سرحدي دروازه کې له یوې لارۍ موټر څخه ۲۵ تنه افغان کډوال نیول شوي او دوه نور کسان یې د انساني قاچاق په تور نیولي او د قانون منګولو ته یې سپارل دي.
د ترکیې حکومت په وار - وار ویلي، چې په ټول هېواد کې د کډوالو د ناقانونه ننوتلو او وتلو د مخنیوي لپاره کار کوي.
د ترکیې پولیسو په وروستیو میاشتو کې سلګونه افغان کډوال نیولي او بېرته یې شړلي دي.


د طالبانو د بهرنیو چارو وزیر امیر خان متقي وایي، چې د پاکستان د حکومت له خوا د را ایستل کېدونکو افغانانو پر کورونو چاپې وهل کیږي، نغدي شتمنۍ یې په زور اخیستل کیږي او د منقولو شتمنیو، ټرانسپورټي وسایلو او ان څارویو وړلو ته اجازه نه ورکول کیږي.
نوموړي دا خبرې د پنجشنبې په ورځ ( نومبر په دویمه) د ملګرو ملتونو د سرمنشي له ځانګړې استازې او د يوناما مشرې روزا اتونبايوا سره په لیدنه کې وکړې.
د طالبانو د بهرنیو چارو وزارت پر خپلې اېکس پاڼې لیکلي، چې په دې کتنه کې د پاکستان له خوا له جبري را ايستل کېدونکو افغانانو سره د ياد هېواد د امنيتي دستګاه د ناسم چلند د افغانستان د حکومت او نړۍوالو له خوا له راستنېدونکو سره د لنډمهالو او اوږدمهالو مرستو په اړه خبرې شوې دي.
په دغه کتنه کې متقي د ملګرو ملتونو د سرمنشي ځانګړې استازې او د يوناما مشرې ته وویل: «په زرګونو کسان په عبوري نقطو کې د غير موجه دلايلو له کبله د هر ډول اسانتياوو او خدمتونو پرته په شپو، شپو په یخ کي تر شنه اسمان لاندي انتظار ته اړ کيږي».
نوموړي زیاته کړې، چې پاکستان له بشري موضوعاتو او مهاجرینو څخه د بېلابېلو موخو لپاره د ګټې اخيستلو هڅه کوي او په دې برخه کي حتا د خپل ولس او خپلو سیاسیونو او کار پوهانو خبرو او نظریاتو ته هم غوږ نه نیسي.
ښاغلي متقي له نړۍوالو سازمانونو غوښتي چې د کډوالو د ستونزو په برخه کې دې باید خپل مکلفیتونه ادا کړي.
د یوناما مشرې مېرمن روزا اتونبایوا وویل، چې دوی وضعیت له نېږدي څاري؛ اړوندې ادارې يې د مرستې له پاره په ساحې کې موجودې دي او په دې اړه به د نړۍوالو د پام را اړولو او مرستو را جلبولو له پلوه خپلو هڅو ته ادامه ور کړي.
پاکستان کې افغان کډوالو ته د ټاکلي وخت د پوره کېدو نن دویمه ورځ ده. په زرګونه افغان کډوال د پولې غاړې ته راغلي دي؛ خو په تورخم او چمن کې د اوښتلو پروسه ورو ده.
د پاکستان حکومت وايي؛ د پروسې چټکولو لپاره د ښځو او ماشومانو بایومټریک نه کوي او خپل پرسونل زیاتوي.

د امریکا بهرنیو چارو وزارت بیا له پاکستان وغوښتل، چې د"کډوالو نه ایستلو اصل" ته درناوی وکړي او په دې برخه کې پر اړوند ژمنو ودريږي. د دې وزارت ویاند متیو مېلر په یوې خبري غونډه کې د افغانستان له ګاونډیانو وغوښتل چې د کډوالو او پناه غوښتونکو افغانانو پرمخ خپلې دروازې بندې نه کړي.
نوموړي د افغانستان پر ګاونډیانو غږ وکړ، چې افغان کډوالو ته د بشرپالو مرستو په برابولو کې له نړۍوالو ادارو سره همغږي وکړي.
د امریکايي چارواکو دا غوښتنه په داسې مهال ده، چې پاکستان د اکټوبر په لومړیو کې بې قانونه کډوالو ته د یوې میاشتې لپاره د وتلو وخت ورکړ.
خو هممهاله په دغه هېواد کې د قانوني کډوالو نیول هم زیات شول او پرون د دې نېټې تر پای ته رسېدو وروسته د پاکستان مختلفو ښارونو کې د کډوالو نیولو خبرونه خپریږي.
باوري سرچینو پرون افغانستان انټرنشنل - پښتو ته وویل؛ د پاکستان امنیتي ځواکونه په دغه هېواد کې هغه افغانان هم نیسي چې امریکا ته د تلو پي یو، پي دوه او اېس ای وي او یا کاناډا او اسټرالیا او یا هم نورو اروپايي هېوادونو ته د تللو کېسونه لري.
د پاکستان پولیسو د پلازمېنې اسلام اباد ګاونډ ته د پنډۍ ښار په صادق اباد کې هم څلور داسې کسان نیولي، چې غرب ته د تللو کېسونه لري.
د سرچینو په خبره؛ دا کسان په پاکستان کې د اوسېدو لپاره ویزې هم لري؛ خو بیا هم زندان ته ولېږدول شول.

د افغانستان لپاره د امریکا د سفارت سرپرسته کرن ډېکر د افغان خبریالانو هڅې ستايي او وايي، چې افغان خبریالان او معلوماتو ته لاسرسی باید سرکوب نه شي.
نوموړې نن پنجشنبه ( د لړم ۱۱مه) د خبریالانو پر وړاندې د جرایمو د معافیت د ختمولو د نړۍواله ورځ په مناسبت پر خپلې اېکس پاڼې لیکلي، چې د هغو افغان خبریالانو د زړورتیا درناوی کوي، څوک چې د حقیقتونو په لټه کې دي.
د ډېکر په خبره، چې معلوماتو ته لاسرسی ټولنه پیاوړې کوي.
هغې زیاته کړې، چې معلوماتو ته له لاسرسي څخه باید ویره ونه شي او نه هم باید سرکوب شي.
نوموړې د خبریالانو د خوندیتوب کمېټې د یو ځانګړي یادښت له خپرېدا دا پیغام خپور کړی، په یادښت کې ویل شوي، چې په وروستیو ۳۱ کلونو کې په افغانستان کې ۷۹ خبریالان وژل شوي دي.

پاکستان کې افغان کډوالو ته د ټاکلي وخت له پوره کېدو سره افغانستان ته د کډوالو ستنېدل لا زیات شوي؛ خو په تورخم او چمن کې د اوښتلو پروسه ورو ده. د پاکستان حکومت وايي، د پروسې چټکولو لپاره د ښځو او ماشومانو بایومټریک نه کوي او خپل پرسونل زیاتوي.

پاکستان د اکتوبر لومړیو کې د نومبر تر لومړۍ نېټې کډوالو ته د وتلو لپاره وخت ور کړ. د دې نېټې په رارسېدو سره افغانستان ته د کډوالو بهیر هم زیات شو.

خو کډوال وايي؛ د دوی د شمېر له زیاتېدو سره پاکستان د دوی د ثبت لپاره خپل کارکوونکي زیات نه کړل او په بایو مټریک هم ډېر وخت تېروي.

په اسلام اباد کې د طالبانو سفارت وايي؛ د پاکستان حکومت ور سره ژمنه کړې، چې ښځې او له ۱۴ کلونو کم عمره ماشومان نور نه بایومټریک کوي.

په تورخم او چمن کې چې افغانستان ته د اوښتو بوختې لارې دې ځینې کډوال څو ورځې منتظر پاتې شوي دی.

د لارې په اوږدو کې د خوراک څښاک او نورو لومړنیو اړتیاوو پوره کولو لپاره هم کوم سهولت نه شته.

پاکستان کې له پرون راهیسې د کډوالو نیول هم زیات شوي او طالبان وايي، چې قانوني کډوال هم نیول کېږي.

طالبان وايي؛ د پاکستان حکومت ژمنه ور سره کړې چې قانوني کډوال به نه نیسي.

د پاکستان حکومت وايي، چې په تورخم کې له طالب چارواکو سره تر سلا مشورو وروسته یې پرېکړه کړې، چې نن به دروازه د شپې تر یوولسو بجو پرانیستې وي. د پاکستان دولتي راډیو د پنجشنبې په ورځ د دې خبر په اوږدو کې زیاتوي، چې پرون هم تر ۱۷ زرو افغانان په ۲۷۰ لاریو کې خپل هېواد ته ستانه شول.
خو افغانستان ته تلونکي کډوال په تورخم او چمن کې د پاکستاني چارواکو له ورو پروسې شکایت کوي. له همدې امله څو ورځې په سلګونه کورنۍ تورخم او چمن کې ایسارې وي او شپې پرې تېروي.
په اسلام اباد کې د طالبانو سفارت هم د دې ستونزې په منلو سره وايي، چې د پاکستان سرپرست کورنیو چارو وزیر سره لیدنه کې یې د پرسونل زیاتېدو او د پروسې د چټکېدو غوښتنه کړې ده.
دوی پر اېکس ټولنیزې شبکې یو یادښت خپور کړی او ویلي یې دي؛ سرفراز بګټي ور سره ژمنه کړې چې تر دې وروسته به د ښځو او له ۱۴ کلونو کم عمره ماشومانو بایو متریک نه کېږي.
د کډوالو اړوند پرسونل به زیات شي او امنیتي ځواکونه به تلونکي کډوال او اسناد لرونکي مهاجر نه ځوروي.