د طالبانو د کرنې وزیر وایي، کډوالو ته د ۲ لکه نمرو د ورکولو پلان لري

د پاکستان پخواني لومړي وزیر عمران خان له زندانه په خپور کړي ځانګړي پیغام کې ویلي، چې له افغان کډوالو سره روان چلند، د اسلام دین، د خدای د کتاب، د پیغمبرو له سنت او د پاکستاني فرهنګ سره په ټکر کې دی.

هغه ویلي، چې کډوالي په اسلام کې یو لوړ مقام لري او د اسلام د پیغمبر په ګډون ګڼ شمېر پیغمبران د خپل ماموریت د بشپړولو لپاره کډوال شوي دي.

هغه زیاته کړې:‌ “هغه کسان چې د جنګ او نورو ستونزو له امله کډوالۍ ته مجبور شوي، د هغوی سره ښه چلند او د هغوی درناوی پر مونږ فرض دی”.

د نوموړي په وینا؛ پاکستان او افغانستان دوه اسلامي وروڼه هېوادونه دي او د دواړو هېوادونو د خلکو ترمنځ اړیکې ډېرې پخوانۍ دي.

هغه په دې باور دی، چې هیڅوک خپل ګاوڼډي نه شي بدلولی او د ګاوڼډیو تل یو بل ته اړتیا وي او بل دا چې پاکستان د یوې خوندي راتلونکې لپاره دا ضروري ده چې دغه هېواد خپلو ګاوڼډیانو سره ښې اړیکې ولري.

عمران خان ویلي، چې پاکستان له څلویښتو کلونو راهیسې د افغان کډوالو کوربه توب کړی دی؛ خو د حکومت اوسنۍ کړنې د کلونو - کلونو د غه خواري ضایع کوي.

هغه دا هم ویلي چې پاکستان ۲۵۰ میلیونه نفوس لري او ۱.۵ میلیونه کډوال پر دغه هېواد کوم بوج نه راولي.

هغه ویلي، چې په پاکستان کې دېره افغان کډوال تر ټولو بې وسه خلک دي‌ او دوی سره د حکومت منفي چلند، د پاکستان په اړه د افغانانو په منځ کې منفي غبرګونونه راپارولي دي.

نوموړي‌ له حکومته غوښتي چې د کډوالو د ایستلو روان بهیر ودروي او د افغان کډوالو د وضعیت لپاره دې یوه ابرومندانه لاره چاره پیدا کړي.‌

نوموړي د چهارشنبې په ورځ په خپله اېکس پاڼه لیکلي، له پاکستانه غواړي چې اوسنیو شرایطو ته په کتو سره د افغان کډوالو د ساتلو ملاتړ ته دوام ورکړي.

ښاغلي بېنټ په جنیوا کې د ملګرو ملتونو له یو شمېر نورو کارپوهانو او ځانګړو راپور ورکونکو سره په یوې غونډه کې زیاته کړه چې، په جبري توګه یو شمیر اېستل شوي کډوال به په افغانستان کې له کواښونو سره مخ شي.

د پاکستاني چارواکو په خبره، د اکټوبر له پیله تراوسه پورې نږدې څلور نیم لکه افغان کډوال افغانستان ته ستانه شوي دي.

پاکستان د اکتوبر په پیل کې اعلان وکړ چې ټول بې اسناده افغان کډوال دې د نومبر تر لومړۍ نېټې پورې له دغه هېواده ووځي، ګنې په زور به یې وباسي.

د یادونې ده چې، د پاکستان د کورنیو چارو وزیر په ګډون ځینو چارواکو ویلي چې په بل پړاو کې به هغه کډوال هم له دغه هیواده وباسي چې قانوني اسناد لري.

د چمن پرلت سرلاری او د چمن د لغړي اتحاد مشر غوث الله د پنج شنبې په ورځ د (لیندۍ ۱۶مه) پرلت ته د وینا پر مهال وویل: «د پاکستان حکومت موږ تېرباسي، هغه ژمنې چې دوی د مذاکراتو پر مهال کوي هغه نه عملي کوي. موږ شپږ ځلې مذاکراتو ته ورسره کیناستلو خو تر اوسه پورې مذاکراتو زموږ د غوښتنې سره سمه پایله نه ده لرلې.»

د سپین بولدک - چمن پر دروازه د پاسپورټ د جبري کېدو په غبرګون کې د چمن پرلت نن ۴۸ ورځې پوره شوې او هره ورځ په دغه پرلت کې د سوېلي پښتونخوا زرګونه اوسېدونکي ګډون کوي.

بل خوا په چمن کې د پښتون ژغورنې غورځنګ د مشر منظور احمد پښتین تر نیول کیدو وروسته ځايي پولیسو د پرلت د ۴۵ غړو پر ضد د ترهګرۍ قضیې ثبتې کړې دي.

د پولیسو له لوري په اعلان شوي لیست کې د پښتون ژغورنې غړي،د چمن پرلت غړي او پر ټولنیزو رسنیو فعال کسان شامل دي.

پولیسو پر ۴۵ پرلت وهونکو تور پورې کړی چې د منظور پښتین د نیولو پر مهال د پرلت غړو پر پولیسو برید کړی.

خو پرلت وهونکي وايې د سپین بولدک - چمن پر دروازه د پاسپورټ د جبري کیدو په غبرګون کې د پاکستان حکومت د خپلسرې پرېکړې پر ضد یې سوله ییز اعتراض پیل کړی او د پرلت پر مهال یې هیڅ داسې حرکت نه دی کړی چې د پاکستاني قانون خلاف وي.

د چمن پرلت غړي شاکر سنګري افغانستان انټرنشنل - پښتو ته وویل: «ورور مې فدا محمد قبایل چې د پښتون ژغورنې د چمن ضلعې مسول دی او زه چې هره ورځ د پرلت د ویناوو خپرولو مسولیت لرم، یوه شپه وړاندې پولیسو زموږ پر کور چاپه ووهله، خو موږ په کور کې نه وو. زما او د ورور په شمول د ۴۵ کسانو پر ضد قضیې ثبتې شوې دي، دا د بلوچستان د پولیسو او د پاکستان حکومت له لوري پر موږ ښکاره ظلم او غیرې انساني کړنه ده.»

د پاکستان حکومت له لوري د سپین بولدک - چمن پر دروازه په پاسپورټ د تګ راتګ جبري کیدلو سره پر دغه سوداګریزه لاره سوداګري او د زرګونو کسانو کاروبار په ټپه درېدلای او د چمن عامو خلکو د پاکستان د دغې پرېکړې په غبرګون ۴۸ ورځې وړاندې پرلت وواهه، او په یوه خوله وایي د سپین بولدک - چمن پر دروازه پاسپورټ نه منو.

عاصم منیر وویل: «ناقانونه کډوال به له جوړو شويو معیارونو سره سم په انساني او باعزته توګه خپل هیواد ته ستانه کړای شي.»

د پاکستان د پوځ مشر په داسې حال کې خیبر پښتونخوا ته سفر کړی چې دغه ایالت په تېرو میاشتو کې د وسله والو له خوا د ګڼو بریدونو شاهد و.

د پاکستان تحریک طالبان د ځینو دغو بریدونو مسوولیت منلی، چې اسلام اباد افغان طالبان بیا دغې ډلې ته په پناه ورکولو تورنوي.

د دې ترڅنګ په تېره یوه میاشت کې تر ټولو زیات افغان کډوال له خیبر پښتونخوا اېستل شوي دي.

د پاکستان لنډ مهاله حکومت د تلې په ۱۱مه نېټه اعلان وکړ چې بې اسناده کډوال دې د لړم میاشتې تر ۱۰مې له دغه هېواده ووځي، که نه نو دوی به ونیول شي او له هېواده به په زور و اېستل شي.

له ټاکل شوې مودې وروسته پاکستان د افغان کډوالو د نیولو او اېستلو لړۍ پیل کړه.

د ژمي په درشل کې د افغان کډوالو اېستل د پناه غوښتونکو د ملاتړو سازمانونو اندیښنې راپارولې دي.

د پاکستان د موقت حکومت دغه پرېکړه له پراخو نړیوالو غبرګونونو سره هم مخامخ شوې ده، خو دغه هېواد لا هم هوډ لري چې د اوسېدو له اسنادو پرته د افغان کډوالو د شړلو پلان عملي کړي.

د طالبانو کډوالو او راستنېدونکو چارو وزارت وايي، ۱۱۴ هغه افغانان چې د پاکستان د بېلابیلو ښارونو په زندانونو کې بندیان وو، هم تېره ورځ د سپین بولدک - چمن په دروازه افغانستان ته سپارل شوي.

پاکستان تر دې وړاندې هم د دغه هیواد په زندانونو کې بندې افغانان افغانستان ته سپارلي وو.

د بشري حقونو فعاله منزه کاکړ وايي، لاهم لسګونه افغانان د پاکستان په زندانونو کې بندیان دي.

نوموړې وایی: «همدا زما دنده ده چې د افغان بندیانو قضیې په محکمو کې په موقت ډول پر مخ وړم، ډیر کسان دلته د قانوني اسنادو د نشتوالي له امله بندیان دي. په بندیانو کې ښځې او ماشومان هم شته. او اوس هم د پاکستان په بېلابیلو ښارونو کې لسګونه افغانان بندیان دي.»

له پاکستانه د افغان کډوالو د اېستلو لړۍ څه باندې یوه میاشت وړاندې پیل شوې او د دغه هیواد چارواکي وایي د راتلونکي کال تر لومړۍ میاشتې به څه باندې یو میلیون افغان کډوال له پاکستانه وباسي.