پاکستاني رسنیو خبر ورکړی، چې د پاکستان په بلوچستان صوبه کې د چاودنې په پایله کې د ترهګرۍ ضد پولیسو یو افسر وژل شوی او دوه نور سرتېري ټپیان شوي دي. چاودنه د یکشنبې په ورځ (د لیندنۍ ۱۹مه) د بلوچستان په خضدار سیمه کې چشت ته څېرمه شوې ده.
د بلوچستان ایالت پولیسو ډان ورځپاڼې ته ویلي، چاودنه ښايي د ترهګرۍ ضد ادارې د افسر په موټر کې د ځای پر ځای شویو چاودېدونکو توکو له امله شوې وي.
د بلوچستان صوبايي وزیر دغه برید غندلی او امنیتي چارواکو ته یې د پلټنو امر کړی دی.
تر اوسه کوم کس یا ډلې د دې چاودنې مسوولیت په غاړه نه دی اخیستی.
د چمن پرلت وهونکي وايي، له تېرو دریو ورځو راهیسې د چمن پولیس د شپې له لوري د پرلت وهونکو پر کورونو چاپې وهي او ګواښي يې چې په پرلت کې ګډون و نه کړي. دغه پرلت چې د سپین بولدک ـ چمن پر دروازه د پاسپورټ د جبري کېدو په غبرګون کې پیل شوی، له تېرو ۵۱ ورځو راهیسې دوام لري.
نن د یکشنبې په ورځ د (لیندې ۱۹مه) هم د سوېلي پښتونخوا زرګونه اوسېدونکې د پرلت په خیمه کې راټول شوي او د پاسپورټ د جبري کېدو او د شپې له لوري د پرلت والو پر کورونو د چاپو وهلو په غبرګون توندې ویناوې کوي.
پرلت وهونکي وايي، د پاکستان حکومت په دا ډول فشارونو نه شې کولی چې دوی له خپلې مبارزې څخه په شا کړي.
د چمن د لغړې اتحاد مشر غوث الله وايي: «زموږ د پرلت پر غړو ولې حکومت چاپې وهي، تر اوسه پورې یې د لسګونه پرلت وهونکو پر کورونو چاپې وهلې خو موږ د چمن د پولیسو مسولینو ته وايو که زموږ ملګرو ته هر ډول زیان ورسیږي پړه به یې د چمن د پولیسو په غاړه وي.»
پرلت وال وايي، د پاکستان له لوري د سپین بولدک ـ چمن پر دروزاه د پاسپورټ د جبري کېدو له امله د چمن زرګونو کورنیو ته مالي زیان اوښتی او د خلکو کار و بارونه بند دي.
دغه پرلت وهونکي وايي له ۵۱ ورځني پرلت څخه نه دي ستړي شوي او دا پرلت به تر هغه دوام لري چې حکومت يې غوښتنې نه وي منلې.
په سوېلي پښتونخوا کې د معلولانو د اتحادیې مسول عنایت الله بشردوست وايي: «موږ بدلون غواړو، موږ د خپل حق ترلاسه کول غواړو، د پرلت په ملاتړ مو د ماشومانو لاریون وکړ، د لویانو لاریون مو وکړ، خو دا ځلې به موږ سبا ته د معلولانو کسانو لاریون وکړو. موږ غواړو نړۍ ته وښیو چې پاکستان زموږ حقوق تر پښو لاندې کړي دي.»
پرلت وال یو ځل بیا د پولیو ضد واکسین کارکونکو ته ګواښ کوي او وايي په دغه اداره کې له کار کولو لاس واخلي.
دوی وايي تر هغه چې د چمن پرلت وهونکو غوښتنې نه وي منل شوې تر هغو به د پاکستان حکومت د واکسین په شان فعالیتونو ته اجازه نه ور نه کړو.
واک ته د طالبانو له رسېدو وروسته په پاکستان کې مېشتې یو شمېر هغه مېرمنې چې په کور کې نارینه نه لري او په افغانستان کې د ښځو په کار کولو هم بندیزونه دي، له دغه هیواده د اېستلو د ګواښ له امله اندېښمنې دي.
لسګونه خبریالانې، د مدني ټولنې غړي او دولتي کارکونکې په کور کې د نارینه د نه شتون له امله پاکستان او ځینو نورو هیوادونو ته د طالبانو حکومت د بنديزونو او امنیتي ستونزو له امله کډوالې شوې دي.
پخوانۍ خبریاله او د تخنیکي تعلیماتو د ادارې کارکونکې فریده سوما چې له شاوخوا یو کال راهیسې په پاکستان کې یوازې اوسیږي، له دغه هیواده د کډوالو اېستلو د بهیر له پیلیدو وروسته تر سخت رواني فشار لاندې ده.
نوموړې له افغانستان انټرنشنل سره په خبرو کې وایي، د جمهوریت پر مهال یې په کابل کې له خپلې مور سره ژوند کاوه خو د طالبانو له واکمنیدو یو کال وروسته یې مور مړه شوه او دا یوازې پاتې شوه.
میرمن سوما وایي: «د مور له مړینې مې وروسته د طالبانو په دومره سختو بندیزونو سره ژوند ډیر سخت شوی و، ځکه له یوې خوا مې دنده له لاسه ورکړه، له بلې خوا یوازې وم او په کوم کور کې چې اوسیدم شاوخوا ته مو طالبان له خپلو کورنیو سره راکډه شوي و او دا چې زمونږ کور کې نارینه هم نه و، نو مجبوره شوم چې پاکستان ته راشم.»
د میرمن سوما په خبره، د خپلې ویزې د مودې له پایته رسیدو سره یې په پیښور کې د (یو اين ایچ سي ار) په دفتر کې ځان ثبت کړی، خو تر اوسه پورې یې برخلیک نه دی روښانه.
د فریدې سوما په شان لسګونه نورې میرمنې هم شته چې د کډوالۍ د ټولو ستونزو سره سره له پاکستانه په جبري توګه د اېستلو له ګواښ سره مخ دي.
د لوګر ولایتي شورا پخوانۍ غړې نفیسه هجران چې له دوو کلونو راهیسې له خپلې کورنۍ سره پاکستان ته کډواله شوې وایي چې، د وزګارۍ، ناسم اقتصادي وضعیت او د بې برخلیکه حالت له امله تر سختو فشارونو لاندې ده.
نوموړې وایي: «اوسمهال داسې یوه وضعیت کې یو چې نه افغانستان ته ستنېدلی شو او نه هم نورو هیوادونو ته د تګ چانس برابر شوی دی.»
په پاکستان کې مېشتې افغان کډوالې له یو شمیر هیوادونو غواړي چې د دوی د پناه غوښتنې د قضیو کاري پړاوونه چټک کړي.
پر افغانستان د طالبانو له واکمنیدو وروسته طالبانو پر افغان ښځو او نجونو ډېر بندیزونه ولګول، چې تر ټولو مهم یې پر کار او زدهکړو بنديزونه دي.
د دغو بندیزونو په زیاتیدو سره یو شمېر هغه میرمنې چې د خپلې کورنۍ ډوډۍ ګټونکې وې له افغانستانه وتلو ته اړې شوې.
د پاکستان حکومت بهرنیو کډوالو ته د وتلو له اعلان وروسته د بې اسناده افغان کډوالو د اېستلو بهیر پیل کړی او تر دې دمه يې کابو څلورنیم لکه افغان کډوال بېرته افغانستان ته ستانه کړي دي.
د ژمي په رارسېدو سره په جبري توګه له پاکستانه د بې اسناده افغانانو د اېستلو پرېکړه چې زرګونه کورنۍ یې له سختو ستونزو سره مخ کړي دي، له ډیرو کورنیو او بهرنیو غبرګونونو سره هم مخ شوې خو د پاکستان حکومت دریځ يې نه دی بدل کړی.
د یادونې ده، چې ځینې نړیوالو سازمانونو او هېوادونو له پاکستانه غوښتي، هغه کډوال له دې هیواده و نه باسي چې افغانستان ته یې په ستنېدو سره ژوند له ګواښ سره مخامخ کیږي.
کییف د اوکراین په هغو سیمو کې چې د مسکو تر کنټرول لاندې دي، د راتلونکي کال د روسیې د ولسمشرۍ د ټاکنو ترسره کېدل غندلي دي. تر دې مخکې د روسیې ستر پارلمان اعلان وکړ چې د اوکراین د څلورو نیول شویو سیمو اوسېدونکي به د لومړي ځل لپاره د روسیې د ولسمشرۍ په ټاکنو کې رایه ورکړي.
د اوکراين د بهرنيو چارو وزارت په يوې اعلاميه کې دغه عمل «بې بنسټه او ناسم» بللی او له نړيوالې ټولنې يې غوښتي چې ویې غندي.
دغه وزارت په اوکراین کې د روسیې تر کنټرول لاندې سیمو ته د ټاکنو د څارونکو لېږلو په اړه هم هېوادونو ته خبرداری ورکړی او ویلي یې دي چې دا ډول اقدام به د یوه «جنایي مسوولیت» لامل شي.
په دې وروستيو کې د روسيې ستر پارلمان د راتلونکي کال په مارچ مياشت کې د دغه هېواد د ټاکنو وخت ټاکلی او په ورته وخت کې يې د روسيې تر کنټرول لاندې د اوکراين د سيمو اوسېدونکو ته د رايې ورکولو حق اعلان کړ.
د اوکراين بهرنيو چارو وزارت په اعلاميه کې راغلي: «په روسيه کې هر ډول ټاکنې له ديموکراسۍ سره هيڅ تړاو نه لري، دا پروسه یوازې د روسیې رژیم په واک کې ساتلو لپاره د یوې وسیلې په توګه کار کوي.»
تر دې مخکې د روسیې ولسمشر ولادیمیر پوتین تایید کړه چې د ۲۰۲۴ کال د ولسمشرۍ په ټاکنو کې به یو ځل بیا ځان نوماند کړي.
د ملګرو ملتونو سرمنشي د شنبې په ورځ په اېکس شبکه کې لیکلي، چې د حماس لخوا پر اسراییل د ړندو توغندیو ویشتل او له ملکي وګړو د انساني سپر په توګه کار اخیستل د جګړې د قوانینو خلاف کار دی. خو انتوني ګوتېرش زیاتوي چې "د حماس ظلمونه هیڅکله د فلسطینیانو ډله ییز مجازات نشي توجیه کولی."
هغه ټینګار وکړ چې اسراییل باید له بشردوستانه قوانینو سره په انتخابي ډول معامله ونه کړي.
د غزې د روغتیا وزارت اعلان وکړ چې په دې سیمه کې د ملکي تلفاتو شمیر ۱۸ زرو تنو ته رسیدلی دی.
همداراز، د اسراییل د ملي امنیت سلاکار ویلي دي چې د غزې په جګړه کې لږ تر لږه ۷ زره فلسطینیان وژل شوي دي.
ګوتیرش د شنبې په ورځ، د حماس "ترهګریز" بریدونه وغندل، خو، ویې ویل چې اسراییل په دې جګړه کې خپل قانوني او بشري مسولیتونه له پامه غورځوي.
د ملګرو ملتونو د عمومي منشي دریځونو په کراتو د اسراییل نیوکې راپارولې دي.
داسې ښکاري چې د حماس د بریدونو ښکاره غندنه د دغو انتقادونو ځواب دی.
د ملګرو ملتونو عمومي منشي پرون د امنیت شورا له رای ورکولو مخکې پر خپلو غړو غږ وکړ چې په غزه کې د سملاسي بشري اوربند لپاره له هیڅ ډول هڅو ډډه ونه کړي.
خو امریکا د دغه پریکړه لیک پر ضد رایه ورکړه او تصویب نه شو. د امریکا دغه اقدام د ترکیې په ګډون د ځینو هېوادونو له توند غبرګون سره مخ شو.
د ترکیې ولسمشر لوېدیځ په "بربریت" تورن کړ او د ملګرو ملتونو د امنیت شورا د اصلاحاتو غوښتنه یې وکړه.
امریکا وايي چې د پوځي عملیاتو بندول به حماس ته اجازه ورکړي چې "د راتلونکي جګړې تخم وکري."
هند غواړي ګجرات ایالت کې یو باثباته مالي مرکز جوړ کړي چې په کاروبار به مالیه نه اخلي او د سنګاپور په شان ښارونو سره به سیالي کوي.
د رویټرز خبري اژانس د رپوټ له مخې، نریندرا مودي په دې کار سره غواړي د هندوستان د اړتیا وړ لس ملیارده ډالره پانګونې تمویل کړي او په دې توګه تر ۲۰۷۰ کال پورې د دغه هیواد موخه چې د کاربن د تولید کچې صفر ته راټیټول دي، ترلاسه کړي.
د مودي په وینا دغه ښار چې د تحفې ښار یا ګیفټ سیټې په نوم به یادیږي، په هندوستان کې د کاربن د تولید د کچې په راټیټولو کې به مهم رول لوبوي.
هغه وویل چې هند غواړي د دغه ښار رول پراخ کړي ترڅو دا د نوي عصر د مالي خدماتو او ټیکنالوژۍ مرکز شي.
دلته به داسې ټکنالوژي رامنځ ته کیږي چې تر ډیره به د برق په انرژي تکیه وي او او د نړۍ سره به هم د کاربن د کچې کمولو کې مرسته وکړي.
په دغه ښار کې به په هیڅ کاروبار مالیه نه لګول کیږي او موخه یې دا ده چې د سنګاپور په شان ښارونه سره سیالي وکړي او د کاربن د کچې ټیټولو لپاره به کمپنیو ته مالي مرستې برابروي.