د ملګرو ملتونو عمومي غونډې په غزه کې د بېړني اوربند پرېکړه لیک تصویب کړ

ویل کیږي د خبرو اترو وروسته به بایډن او زېلینسکي په یو ګډ خبري کنفرانس کې د لیدنو د جزییاتو په اړه خبرې وکړي.

نوموړي نن سهار د امریکا د کانګرس له جمهوري غوښتونکو او ډېمکراتو غړو سره په اوکراین کې د روان وضعیت په اړه خبرې کړې وې.

تېره اونۍ د اوکراین لومړۍ میرمن اولینا زېلنسکي له اوکراین سره د امریکا د مرستو د ځڼډېدو په غبرګون ویلي وو، که نړۍ له دوی سره مرستې ونه کړي، دوی به د مرګ له ګواښ سره مخامخ شي.

تر دې وړاندې سپینې ماڼۍ ویلي وو؛ د کانګرس سره د خبرو اترو د ځنډېدو له امله نه شي کولی اوکراین ته ډاډ ورکړي، چې متحده ایالات به نورې امنیتي مرستې ورسره وکړي که نه.

امریکا د ۲۰۲۲ کال د فیبرورۍ میاشت کې پر اوکراین د روسیې له یرغل راهیسې له دغه هېواد سره ۱۱۱ میلیارده ډالر مرسته کړې ده.

جمهوري غوښتونکي بهرنیو هېوادونو سره د متحده ایالاتو د میلیاردونو ډالرو مرستې ستړي شوي دي او دوی له اوکراین او اسراییل سره د اضافي مرستو د تصویب لپاره رایه اچونې د سرحدونو په برخه کې د امریکا په پالیسۍ کې د بدلون شرط ایښی دی.‌

د ایټالیا سیمه ییزو رسنیو د دوشنبې په ورځ راپور ورکړی، چې د دغه هېواد په شمال کې د اورګاډي د ټکر له امله لږ تر لږه ۱۷ کسان ټپیان شوي دي.

د ایټالیا د اور وژنې ادارې پر اېکس خواله رسنۍ لیکلي، چې د فینزا او فورلي سیمو ترمنځ یو تېز رفتاره اورګاډي له یو محلي اورګادي سره ټکر کړی.

په پېښه کې د ځینو زخمیانو روغتیا وضعیت د اندېښنې وړ ښودل شوی دی.‌

د ايټاليا د اورګاډي پټلۍ شرکت ويلي، چې د پېښې له امله دغه پټلۍ د اورګاډو پر تګ راتګ بنده شوې ده او ډېری سفرونه له ځڼډ سره مخامخ شوي دي.

د اسراییل او حماس د روانې جګړې په لړ کې د اروپایی ټولنې د بهرنۍ پالیسۍ مشر جوزپ بوریل ویلي چې د اسراییلو د بمباریو له امله په غزه کې رامنځ ته شوې ویجاړتیا له هغې ویجاړتیا خورا پراخه ده چې المان په دویمې نړۍوالې جګړه کې تجربه کړې وه.

هغه وویل: "په غزه کې وضعیت خورا بد او د ناورین تر حده رسېدلی دی او دغله رامنځته شوې ویجاړي د هغه څه په پرتله خورا لویه ده چې المان په دویمه نړیواله جګړه کې تجربه کړې وه."

بوریل وویل، چې هغه به په لویدیځې غاړه کې پر مېشتو یهودیانو چې د اسراییل له لورې لاندې کړل شویو ځمکو کې ژوند کوي، د فلسطینیانو پر وړاندې د روان تاوتریخوالي له امله د بندیزونو د لګولو وړاندیز وکړي.

په داسې حال کې چې د نړۍوالو پام په غزه کې د حماس پر ضد د اسراییل پرله پسې جګړې او په غزه کې د سلگونو ملکي وګړو د وژل کېدو ته اړول شوی دی، اروپايي چارواکو په لویدیځه غاړه کې د فلسطینیانو په وړاندې د زیاتیدونکي تاوتریخوالي په اړه اندېښمن دي.

بوریل وویل، چې هغه به د حماس په نښه کولو لپاره د ځانګړو بندیزونو پروګرام وړاندیز وکړي، چې د فرانسې، جرمني او ایټالیا د بهرنیو چارو وزیرانو له خوا یې ملاتړ کیږي؛ مګر اروپايي ټولنه باید په لویدیزه غاړه کې د تاوتریخجنو اسراییلیانو پر وړاندې عمل وکړي.

هغه چې په بروکسل کې له غونډې وروسته له خبریالانو سره خبرې کولې، وویل: "هغه وخت رارسېدلی چې له خبرو عمل ته ولاړ شو او په لویدیځه غاړه کې د فلسطیني وګړو پر وړاندې د تاوتریخوالي د کړنو په اړه عملي ګامونه پورته کړو."

په لویدیځه غاړه کې د یهودي مېشتو کسانو له خوا په فلسطینیانو ترسره کېدونکي بریدونه په اسرايیل د حماس د اکټوبر د اومې نېټې له برید وروسته دوه چنده شوی دی.

اوس اروپايي ټولنه هڅه کوي، چې د دغو بریدونو د مخنوي لپاره یوه لاره چاره جوړه کړي.‌

دغې ادارې تېره ورځ په خپل تازه راپور کې ویلي، چې د افغانستان په ګډون په نړۍ کې ۵۳هېوادونه د خوړو له کمښت سره مخ دي او په یادونو هېوادونو کې د خوړو خوندیتوب نه شته.

په راپور کې راغلي چې د نړۍ ۲۵۸ میلیونه وګړي په روان ۲۰۲۳ کال کې د خوړو خوندیتوب نه لري.

د ملګرو ملتونو د کرنې او خوړو دغه ادارې د یادو ۵۳ هېوادونو د خوړو د کمښت لاملونه جګړې، اقلیمي بدلونونه، بې وزلي او نابرابري ښودلې ده.

راپور زیاتوي، چې په ټوله نړۍ کې د کرنې او خوړو په برخه کې بېړنۍ مرستې کمې شوي او لوږه مخ په ډېرېدو ده.

دغه اداره وايي، چې په روان ۲۰۲۳ کال کې د بودیجې د کمښت له امله د نړۍ میلیونونو وګړو ته د خوړو او کرنې په برخه کې مرستې نه دي رسېدلي.

په راپور کې د راتلونکي ۲۰۲۳ کال لپاره د ۱،۸ میلیارده ډالرو د اړتیا وړاندوینه شوې او ویل شوي، که چېرې یادې مرستې برابرې نه شي ښايي راتلونکی کال د لوږې کچه لا لوړه شي.

د یادونې وړ ده، چې تېره میاشت د افغانستان لپاره د ملګرو ملتونو د بشري مرستو د همغږۍ ادارې (اوچا) هم ویلي وو، چې د افغانستان نېږدې ۲۹ میلیونه وګړي بېړنیو بشري مرستو ته اړتیا لري.

بل خوا د ملګرو ملتونو د کډوالۍ ادارې هم په خپلې اعلامیې کې تېره اونۍ ویلي وو، چې افغانستان له پاکستان او ایران څخه راستنېدونکي کډوال بېړنیو مرستو ته اړتیا لري او که چېرې مرستې ور ونه رسول شي نو د سخت ژمي له امله یې ښايي ځینې کډوال مړه شي.

الجزیرې خبري چینل راپور ورکړی، چې د اسراییل د دفاع وزیر څرګندونې په غزه کې د اسراییل د سختو ځمکنیو او هوايي عملیاتو د دوام ښودنه کوي چې ښايي څو اونۍ او میاشتې به دوام وکړي.

په عین حال کې د فلسطین د روغتیا وزارت اعلان کړی، چې اسراییلي ځواکونو د غزې تړانګې په شمال کې د کمال عدوان روغتون باندې برید کړی او ور ننوتلي دي.

اسراييلي چارواکو ویلي دي، چې حماس له ملکي تاسیساتو لکه روغتونونو او ښوونځیو څخه کار اخلي.

رویټرز د څو ډېپلوماټانو په حواله راپور ورکړی، چې د ملګرو ملتونو عمومي اسمبلۍ به د سې شنبې په ورځ د غزې په اړه د پرېکړه لیک مسودې ته رایه ورکړي.

ویل شوي، چې په دې پرېکړه لیک کې د غزې په تړانګه کې د اسراییل او حماس ترمنځ پر سمدستي بشري اوربند ټینګار شوی دی.
​