د کاپ ۲۸ وروستی تړون د فوسیلي تیلو د نړۍوال مصرف د کمولو په ټینګار سره تصویب شو

د لویدیځو هېوادونو د مرستو د ساتلو لپاره زېلینسکي چې د درېیم ځل لپاره واشنګټن ته تللی، هڅه کوي د مرستو په برخه کې د ملاتړو هېوادونو شوې ژمنې ترلاسه کړي.

امریکا او یو شمېر اروپایي هېوادونه چې د روسیې او اوکراین ترمنځ په جګړو کې د اوکراین ملاتړي وو، اوس یې دغه هېواد ته پاملرنه کمه شوې ده.

له یوې خوا د اسراییل او حماس جګړې او له بله خوا د اوکراین د او روسیې د جګړې اوږدېدل اوکراین ته د لودیځو هېوادونو د پام کچه کمه کړې ده.

د اوکراین ولسمشر ولودیمیر زېلینسکي اوس په دوو جبهو کې له ننګونو سره مخ دی، چې اروپايي هېوادونه او امریکا د مالي او پوځي مرستو د دوام لپاره راضي کړي.

تر دې مخکې د امریکا په ګډون ډېرو هېوادونو زېلینسکي د اتل په نامه یادولو؛ خو اوسمهال داسې احتمال لیدل کیږي چې له اوکراین سره ددوی شوې ژمنې عملي نه شي.

اوکراین ته د لویدیځ مالي او پوځي مرستې له روسیې سره له ۱۹ میاشتو جګړې وروسته له ننګونو سره مخامخ شوې دي.

ولادیمیر زېلینسکي د لیندۍ په ۲۱ مه د خپل سفر په ترڅ کې د امریکا له ولسمشر جوبایډن او د دغه هېواد له چارواکو سره وکتل او له هغوی یې وغوښتل چې د روسیې د فشارونو پر وړاندې مقاومت وکړي او د کییف ملاتړ ته دوام ورکړي.

له دې سره امریکایي سناتورانو له زېلینسکي سره په لیدنه کې وویل، چې له اوکراین سره د امریکا د مرستو په تړاو باید حساب وشي.

ښاغلي زېلینسکي همدا راز هڅه وکړه، چې امریکايي سناتورانو ته ډاډ ورکړي چې د امریکا مرستې به د فاسدو موخو لپاره نه مصرفیږي.

په ورته وخت کې نوموړي تر اوسه له امریکا هم د مرستو د دوام او بندېدو غوڅ ځواب نه دی تر لاسه کړی؛ خو داسې ښکاري چې د امریکا د راتلونکو ټاکنو په موخه له اوکراین سره علاقه کمه شوې ده.

د خبریالانو د ملاتړ دغه اداره چې مرکز یې په نیویارک کې دی له طالبانو غوښتي، چې د خبریالانو نیول پای ته ورسوي.

د خبریالانو د ملاتړ کمېټې (CPJ) سې شنبه (د لیندۍ ۲۱مه) په یوه بیان کې ویلي، تر اوسه روښانه نه ده چې طالبانو ولې ښاغلی محمدي نیولی دی او چېرته یې بېولی دی.

د عبدالرحیم محمدي ورور څو ورځې مخکې له افغانستان انټرنشنل سره په خبرو کې وویل، چې محمدي په کندهار کې د استخباراتو ریاست ته احضار شوی و او له هغه راهیسې بېرته کور ته ستون شوی نه دی.

اوس د نوموړي ورور اندېښنه لري، چې د محمدي د نیول کېدو د قضیې په رسنیزه کېدو سره به د هغه د خوشې کیدو موضوع نوره هم وځنډیږي.

دا په داسې حال کې ده، چې د افغانستان د خبریالانو مرکز هم تېره ورځ له طالبانو وغوښتل چې د تمدن ټلویزیون خبریال عبدالرحیم محمدي په غیر مشروط ډول خوشې کړي.

د تمدن ټلویزیون مسوولانو او طالب چارواکو تر اوسه د دغه خبریال د نیولو او برخلیک په اړه څه نه دي ویلي.

له افغانستان سره دغه مرستې په داسې حال کې کیږي، چې دغه اداره اړمنو کسانو ته د مرستو د رسولو په برخه کې د افغانستان په ګډون د یو شمېر هېوادونو لپاره ۴۶،۴ میلیارد ډالرو ته اړتیا لري.

اوچا تر دې وړاندې ویلي وو، دغه اداره په ۲۰۲۴ کال کې یوازې د افغانستان له اړمنو کسانو سره د مرستې لپاره شاوخوا درې میلیارده ډالرو ته اړتیا لري.

د راپورونو له مخې؛ په افغانستان کې څه باندې ۲۹ میلیونه کسان بېړنیو بشردوستانه مرستو ته اړتیا لري او دغه هېواد د نړۍ د هغو پنځو هېوادونو په ډله کې دی، چې وګړي یې تر ټولو ډېرو بشري مرستو ته اړمن دي.

د هرات ولایت خونړۍ زلزلې، سخت ژمی، د افغانستان د خلکو ناسم اقتصادي وضعیت او همداراز له ګاونډیو هېوادونو څخه په جبري توګه د زرګونو افغانانو اېستل د دې لامل شوی چې د نړۍوالو بشري مرستو ته اړتیا زیاته شي.

دغه راز نړۍوالو مرستندويه ادارو په ځلونو د بودیجې د کمښت او د دغو بنسټونو له کارکوونکو سره د طالبانو د نامناسب چلند له امله د خپلو فعاليتونو د کمولو خبردارى ورکړى و او ویلي وو، چې دا کار به اړتياوې زياتې کړي.

د راپورونو له مخې؛ د ښځو پر کار او فعالیتونو بندیزونه، د نړۍوالو بنسټونو پر کارونو محدودیتونه او په افغانستان کې کړکېچونه د دې لامل شوي، چې په دغه هېواد کې بیوزلي او وزګارتیا اوج ته ورسېږي.

تېره ورځ د ملګرو ملتونو د کرنې او خوړو پروګرام هم په خپل تازه راپور کې ویلي وو، چې افغانستان یو له هغو هېوادونو دی، چې خلک یې د خوړو له کمښت سره مخ دي.

د یمن حوثیانو همدارنګه له بېړیو غوښتي، چې د هغوی پوښتنو ته د سملاسي ځواب لپاره خپلې ارتباطي راډیوګانې روښانه وساتي.

العربیه رسنۍ د یوه امریکایي چارواکي له قوله راپور ورکړی، چې واشنګټن د بېړیو د خوندیتوب لپاره د یوې پوځي ډلې د جوړوو لپاره لږ تر لږه له دوولسو هېوادونو سره د سلامشورو په حال کې دی.

تر دې وړاندې هم د یمن حوثیانو خبرداری ورکړی و، چې هر ډول کښتۍ چې د اسراییل په لور حرکت وکړي د دوی تر برید لاندې به راشي.

په تېرو اونیو کې د یمن حوثیانو په سور سمندرګي کې پر څو کښتیو برید کړی او د برېتانیا يوه کښتۍ یې هم نیولې وه.

په لسگونو زره کورنۍ اوس هم د ژمي په را رسېدو سره تر خېمو او ترپالونو لاندې شپې سبا کوي.

د نومبر په درېیمه د رېښتر په کچه د ۶.۴ درجې په لویوالي یوې زلزلې په نیپال کې ۱۵۴ کسان مړه کړل.

د نیپال په جاجرکوټ ولسوالۍ کې ځايي چارواکي وايي، په دغې زلزله کې د خلکو په کورونو کې په زرګونه ټنه خوراکي توکي له منځه تللي دي.

د راپورونو له مخې، په دې وروستیو کې د څلورو کوچنیانو په ګډون لږ تر لږه ۳۲ کسان چې ډېری یې په سیخ او بریښ یا سینه بغل ناروغۍ اخته وو، مړه شوي دي.

روغتیایي کارکونکي هم په سیمه کې د کولرا د احتمالي ناروغۍ خبرداری ورکړی.

په نیپال کې زلزله ځپلو ته د مرستو په وېش کې د سیاسي لاسوهنې ادعاوې شوې دي.

تر دې وړاندې هم نیپال په ۲۰۱۵ کال کې له یوې ویجاړونکې زلزلې سره مخامخ شوی و، چې شاوخوا ۹ زره کسان یې مړه کړي او میلیونونه یې بې کوره کړي وو.