د امریکا د ملي امنیت پخواني سلاکار له افغانستان انټرنېشنل سره په مرکه کې ویلي: «کاش امریکا هیڅکله هم له بګرام پوځي اډې نه وای وتلې.» جان بولټن له افغانستانه د امریکايي او ناټو ځواکونو د وتلو پرېکړه یوه «ویجاړوونکې تېروتنه» بللې ده، چې ور سره طالبان پر دغه هېواد بیا واکمن شول.
بولټن د امریکا د پخواني ولسمشر ډونالډ ټرمپ د ملي امنیت سلاکار و. د هغه په باور، له افغانستان څخه د امريکا په وتلو سره به د سيمې هېوادونه لکه ايران، چين او روسيه هڅه وکړي، چې له دغه وضعيت ګټه پورته کړي.
د امریکا د حکومت دغه پخواني چارواکي ویلي چې له طالبانو سره د ډونالډ ټرمپ خبرې یوه «تیروتنه» وه او جوبایډن دا «تیروتنه» تکرار کړه.
بولټن له طالبانو سره د بګرام پوځي اډې په اړه د معاملې په تړاو د ټرمپ وروستیو څرګندونو ته په اشارې سره ویلي، ټرمپ پوهېږي چې له طالبانو سره په مذاکراتو کې یې تېروتنه کړې او اوس اندېښمن دی.
بولټن هیله څرګنده کړه چې په افغانستان کې به د مقاومت ځواکونه خپلو موخو ته ورسېږي او یو مشروع حکومت به جوړ کړي، چې امریکا وکولای شي بګرام ته د ستنېدو شرایط وڅېړي.
د امریکا د حکومت دغه پخواني چارواکي زیاته کړه چې د افغانستان د وضعیت د بدلیدو یوازینۍ لاره د طالبانو د رژیم بدلول او په افغانستان کې د یوه مسوول نظام رامنځ ته کول دي.
جان بولټن له افغانستان انټرنېشنل سره په مرکه کې ویلي، چې پر طالبانو باور کول "خطرناک" دي او تر هغه چې نړیوال ترهګر افغانستان ته تللی شي، طالبان به د امریکا او د امریکا د ملګرو هیوادونو لپاره یو ګواښ وي.
د هغه په وينا، افراطيت د طالبانو د ایډیولوژی برخه ده او دغه ډله د "ترهګرو لپاره د جنت" په برابرولو سره افغانستان او نړۍ ګواښي.
هغه ټینګار وکړ چې دی هیله من دی چې امریکا به طالبان په رسمیت ونه پیژني، ځکه چې د ده په وینا طالبانو له افغانستان او امریکا سره له خپلو ژمنو سرغړونه کړې او د طالبانو په رسمیت پیژندل یوه بله «تیروتنه» ده.
جان بولټن افغانستان ته د امریکا د راتګ د احتمال په اړه وویل، دی هیله من دی چې جمهوري غوښتونکي په راتلونکو ولسمشریزو ټاکنو کې د یوه مسوول نوماند په درلودلو له طالبانو سره شوې هوکړې له پامه وغورځوي او په افغانستان کې د طالبانو پر وړاندې مقاومت ځواکونه په رسمیت وپیژني.
بولټن طالبانو ته د امریکا له خوا د نغدي کڅوړو د استولو په اړه هم وویل چې دا بشري مرستي دي او که د طالبانو لاس ته ورسیږي دا ډېر ناسم کار دی.
هغه څرګنده کړه چې د امریکا حکومت پوهیږي چې له افغانستان څخه په وتلو سره یې څه ګناه کړې او امریکا باید داسې څه ونه کړي چې طالبان ور سره پیاوړي او دوام سبب یې شي.
ښاغلي بولټن زیاته کړه چې له طالبانو سره هر ډول مرسته به دغه ډله لا پیاوړې کړي.
بګرام هوايي اډه د شاوخوا شلو کلونو لپاره په افغانستان کې د ترهګرۍ ضد جګړه کې د امریکايي ځواکونو تر ټولو مهمه او لویه اډه وه، چې په افغانستان کې د امریکا د حضور پر مهال ان تر یو لک امریکايي پوځیان هم پکې دیره وو.
دغه ستراتیژیکه اډه په ۱۹۸۰یمه لسیزه کې د پخواني شوروي اتحاد ځواکونو جوړه کړې وه او د ۲۰۰۱ کال له ډسمبر د ۲۰۲۱ کال تر جولای پورې د امریکا په مشرۍ د ایتلافي ځواکونو اصلي مرکز و.
افغانستان انټرنشنل ـ پښتو ته د دې کمېسون د اړوند مکتوب یوه کاپي رسېدلې چې پکې ولایتي کمېسونونو ته سپارښتنه شوې چې هغه تصدیق پاڼې چې مراحل یې نه دي تکمیل باید تر ټاکلې مودې پورې تکمیل شي.
د طالبانو امنیتي او تصفیي کمېسون په دغه مکتوب کې په ډاکه کړې ده چې په دې دوه اونیو کې چې کومې تصدیق پاڼې اجرا کیږي هغه به د مرکزي کېمسون ځانکړې کمېټې ته د وروستۍ تایید لپاره لېږل کیږي.
د دغه مکتوب کې دریمه ماده کې راغلي: « که ثابته شي چې د تصدیق پاڼې اخیستونکی مجاهد نه دی، تایدوونکی ګروپ مشر یا ډلګۍ مشر او د تصدیق پاڼې اخیستونکی به د مجازات وړ وي او حق د شکایت نه لري.»
د طالبانو په واکمنېدو سره بیا بیا د دې ډلې مشر له خپلو چارواکو بیا بیا غوښتي چې له خپلو لیکو نور کسان وباسي.
طالب مشران وخت په وخت په دا ډول تایید پاڼو سره نه یوازې له مختلفو ادارو پخواني ولسي او پوځي کارمنان باسي، بلکې د دې ډلې د مختلفو ولایتونو غړو هم پرې نیوکې کړې دي.
له دې وړاندې د میدان وردګو یو شمېر طالبانو نیوکه کړې وه، چې د طالبانو امنیتي او تصفیوي کېمسیون د کندهاري طالبانو په کنټرول کې دی.
دوی ویلي و چې دغه کندهارۍ ډله د نورو ولایتونو او په ځانګړي توکه د میدان وردګو د طالبانو د غړیتوب فورمې نه تاییدوي.
دوی ادعا کړې وه، چې د تصفیې کمېسیون د ملا فاضل او ملا قیوم ذاکر اړوند د طالبانو تصفیه وکړي، چې دواړو یې په خپلو وسلوالو ډلو کې پر طالبانو سربېره نور کسان هم ځای پر ځای کړي دي.
د میدان وردګو یو شمېر طالبانو په ټولنیزو شبکو کې پر کندهاري طالبانو دا نیوکه هم کړې وه، چې جګړه دوی کړې او اوس ټولې مهمې دندې د کندهاري طالبانو په لاس کې دي.
د طالبانو د بیا ځلي واکمنۍ څخه دوه کالو څخه زیاته موده تېریږي خو تروسه پورې دې ډلې خپل غړي نه دي تایید کړي.
