د اټومي انرژۍ نړۍوالې ادارې په ایران کې د بډایه شویو یورانیمو د تولید د زیاتوالي اعلان وکړ

ښاغلي برکات دغه خبر پر خپلې ایکس ټولنیزې پاڼه خپور کړی او لیکلي یې دي، چې په دې غونډه کې د ملګرو ملتونو د ځانګړي همغږي کوونکي وروستي راپور ته د کتنې ترڅنګ په افغانستان کې وروستیو طبیعي پېښو ترڅنګ له پاکستان او ایران څخه د افغان کډوالو جبري شړل او پر ښځو د لګول شویو بندیزیونو پر مسایلو خبرې وشوې.

داسې ښکاري چې د ملګرو ملتونو د امنیت شورا د ۲۶۷۹ پرېکړه لیک له مخې د افغانستان د وضعیت په اړه د سینیرلي اوغلو خپلواکه ارزونه د دغې غونډې اصلي موضوع ده.

دغه راپور چې د نومبر په لومړیو کې د ملګرو ملتونو د سرمنشي انتونیو ګوتریش له خوا امنیت شورا ته وړاندې شو، پراخ غبرګونونه یې درلودل.

سلطان برکات چې فلسطین تبار دی او په قطر کې د دوحې په انسټیټوټ کې د سیاست په برخه کې استاد دی، طالبانو ته له نېږدې کسانو څخه شمېرل کیږي.

امیر خان متقي قطر ته د خپل لومړي بهرني سفر په ترڅ کې له دغه مرکز څخه لیدنه کړې وه.

ښاغلی برکات د "بین الافغاني خبرو اترو" په چوکاټ کې د ۲۰۱۹ کال د می په ۲۹ په قطر کې د طالبانو له پلاوي سره د ۴۵ افغان سیاسي او مدني فعالانو د ناستې یو له ترتیب کوونکو څخه و.

منتقدین وايي، چې دا مرکز د طالبانو لپاره یوه لابيګر دفتر دی، چې غربي هېوادونه دې ته وهڅوي چې له دې ډلې سره اړیکي ونیسي.

نوموړې د طالبانو له بند څخه د پریسا ازاده د خوشې کېدو په هرکلي سره ټینګار کوي، چې منیژه صدیقي او ټول هغه کسان چې په خپل سر نیول شوي باید خوشې شي.

سمیرا حمیدي د دوشنبې په ورځ (د مرغومې ۴مه) پر خپله اېکس پاڼه کې لیکلي: "موږ باید د ټولو طالب مخالفینو د خلاصون غوښتنې ته دوام ورکړو؛ تر څو د دې ډلې له بند څخه خلاص شي".

نوموړې په ځانګړې توګه د منیژه صدیقي یادونه کړې، چې لا هم د طالبانو په بند کې دi.

د افغانستان د ښځو غورځنګ د مرغومې په څلورمه اعلان وکړ، چې د ښځو د حقونو فعاله پریسا ازاده له څلوېښتو ورځو وروسته د طالبانو له بنده خوشې شوه.

پریسا ازاده چې د افغان ښځو د عدالت او ازادۍ د غورځنګ غړې ده، د طالبانو استخباراتو د لړم په ۲۴ مه د کابل په لویدیځ دشت برچي کې نیولې وه.

د افغانستان د ښځو غورځنګ په دې وروستیو کې اعلان وکړ، چې طالبانو د دغه غورځنګ غړې او د بشري حقونو فعاله منیژه صدیقي د تلې په ۱۷مه نیولې وه.

د مېرمن صدیقي د روغتیايي وضعیت او د توقیف ځای په اړه تر اوسه کره معلومات نه شته.

نتنیاهو د دوشنبې په ورځ د غزې په شمال کې د اسراییل له پوځي اډې څخه د لیدنې پر مهال د جګړې د درولو لپاره د هېوادونو وړاندیزونه رد کړل.

فایننشل ټایمز راپور ورکړی، چې د حماس له خوا د برمته شویو بندیانو د بېرته ستنولو لپاره د اسراییل پر حکومت فشار زیات شوی دی.

یل کېږي، چې تر ۱۰۰ ډېر یرغمل اوس هم د حماس په لاس کې دي.

نتنیاهو هم د دوشنبې په ورځ په کنیست کې په یوه وینا کې وویل، چې اسراییل به د یرغمل شویو د خوشې کولو لپاره هر څه وکړي.

د راپورونو له مخې؛ ټاکل شوې د نتنیاهو نېږدې سلاکار رون ډېمر د سې شنبې په ورځ (جدي ۵مه) په واشنګټن کې د سپینې ماڼۍ او د امریکا د بهرنیو چارو وزارت له چارواکو سره د جګړې په اړه خبرې وکړي.

بنیامین نتنیاهو اعلان وکړ، چې " ترڅو چې بریالي نه شو تر هغه موږ ارام نه کېنو ."
​تر دا مهاله غزه کې د وژل شویو ملکي وګړو شمېر له شل زرو اوښتی دی.

په سیمه کې خپلواک خبریال لال وزیر افغانستان انټرنشنل ـ پښتو ته وويل چې چادونه د ملک عالم جان د سورلۍ په موټر شوې چې ټپیان یې په سیمه کې نږدې روغتون ته د درملنې لپاره لیږدول شوي.

هغه وايي، ملک عالم جان په ۲۰۰۷ میلادي کال کې په وزیرستان کې د مېشتو ازبک وسله والو په وړاندې د جګړې مشري هم کړې وه. او اوس د زلېخيل په نوم قبېلې د نهه کسیزې شورا غړی و.

دغه چاودنه د سوېلي وزیرستان له مرکز واڼه څخه لوېديځ لور ته په ۱۶ کیلو مترۍ کې د ملک عالم جان د کور خواته شوې.

تر اوسه پورې د دغه برید مسوولیت کومې وسله والې ډلې نه دی منلی.

د سرچینې په خبره څو ورځې وړاندې هم د ملک اسلم نور په نوم یو قومي مشر له خپلو دوو زامنو سره په یوه بمي چاودنه کې وژل شوی و.

خبریال لال وزیر وايي، ملک اسلم نور او ملک عالم جان دواړو قومي مشرانو په سیمه کې له ځايي حکومت او پوځ سره نږدې اړیکې لرلې.

ویل کیږي په دې وروستیو کې په وزیرستان کې یو ځل بیا د قومي مشرانو د په نښه کولو او وژلو پیښې زیاتې شوې او ځايي حکومت یې په امنیت ساتلو کې پاتې راغلی.

دا ناشونې ده، چې د څو میلیارده ډالرو فضایي بیړۍ بلې سیارې ته ولېږدول شي پرته له دې، چې یو څه کثافات هلته پاتې شي. د مریخ له سطحې اخیستل شوي عکسونه په دغه سیاره کې د ویجاړې شوې فضايي‌ بېړۍ پاتې شوني ښیي.

سره له دې چې د فضاء ننداره یوه زړه راښکونکې چاره ده؛ خو د مریخ پر سطح پرتې دغه ټوټې د هغه فضايي بېړۍ پاتې شونې دي، چې د ناسا هلیکوپټر یې مریخ ته رسولی چې د مریخ له بېلابېلو سیمو ځمکې ته عکسونه راولیږي.‌

د ناسا (NASA) د مریخ د ویجاړیدو مطالعه د Ingenuity د لینډینګ تجهیزاتو له خوا پرېښودل کېدی شي ساینس پوهانو سره مرسته وکړي، چې په نورو سیارو کې د فضايي بېړیو د ځمکې لپاره غوره لارې ومومي.

په هرصورت؛ دا د انسان سپړنې خورا ډېر لګښت هم په ګوته کوي او مهمه نه ده چې موږ څه وکړو ، هر کله چې موږ بلې سیارې ته ځو ، زموږ په شا کې به تل د کثافاتو ډنډ پاتې وي.

په مریخ کې د ویجاړې شوې بېړۍ دغه عکسونه کولی شي چې ساینسپوهانو سره مرسته وکړي، چې په فضايي ماموریتونو کې د داسې کثافاتو د نه پاتې کېدو لپاره نوې لارې چارې وګوري.‌

دغه عکسونه په همدې حال کې د بشر له خوا د کایناتو د سپړنې پر مهال د لویې بیې پرې کولو ته هم اشاره کوي او دا چې که مونږ هر څومره هڅه هم وکړو؛ خو بیا هم کله چې نورو سیارو ته ځو، نو هلته به د کثافاتو یو لویه ډېرۍ پرېږدو.

د فضاء د سفر لګښت لا د مخه خورا ډېر وو، د دې فضایی بېړیو جوړولو لپاره د اړتیا وړ توکو لګښت څخه د تیلو لګښت پورې چې دغه بېړۍ فضا ته رسوي.

مګر کله چې تاسو دا هم په پام کې ونیسئ، چې زموږ فضایي ماموریتونه په نورو سیارو کې څومره کثافات پرېږدي، نو دا به سخته وي چې څوک دغو کثافاتو وضعیت ته د حل لارې د پېدا کولو په اړه فکر ونه کړي او د لارو چارو د پېدا کولو په اړه غږ پورته نه کړي.‌

په دې اړه لا د مخه د پام وړ پرمختګ شوی دی. سره له دې چې په مریخ کې د ناسا ویجاړه شوې بېړۍ ښیي چې موږ هلته څومره کثافات پرېږدو؛ مګر د بیا کارېدونکو فضايي راکټونو رامنځته کېدل د ضایعاتو د اندازې کمولو کې مرسته کوي.

د بشر هر فضايي ماموریت په فضاء او نورو سیارو کې خورا ډېر کثافات پریږدي. هغه څه چې اوس یې مونږ باید وکړو دا دي، چې داسې یو لاره پېدا کړو چې مریخ ته لېږدونکې فضايي بېړۍ به له دې پرته چې هلته خورا ډېر کثافات پرېږدي، خپل ماموریت ترسره کړي.