د اسیان په نوم د سویل ختیځې اسیا ټولنې د بهرنیو چارو وزیرانود شنبې په ورځ د سویلي چین سمندرګي کې د زیاتیدونکي کړکیچ په اړه اندیښنه څرګنده کړه او ویې ویل، دغه چاره د سیمې سوله ګواښلی شي. دوی د ښکیلو غاړو ترمنځ د سوله ییزو خبرو غوښتنه وکړه.
د دې ډلې په اعلامیه کې راغلې: "موږ د سویلي چین سمندرګي کې وروستي پرمختګونه له نږدې څارو او اندیښمن یو چې ښایې په سیمه کې سوله، امنیت او ثبات زیانمن کړي."
دغه اعلامیه په داسې حال کې خپره شوې چې په دې وروستیو میاشتو کې چین او فلیپین پر یو بل د یو لړ سمندري بریدونو په اړه تورونه لګولي او مانیلا د خپلې کړنلارې د بدلون اړتیا ته اشاره کړې، ځکه ډیپلوماټیکې هلې ځلې پایله نه ده ورکړې.
چین د فلیپین تورونه "درواغجن" بللي او ویلي یې دي چې د فلیپین له "تحرکاتو او ځورونو" به سترګې پټې نه کړي.
چین ادعا کوي چې د سویلي چین سمندر ډیری برخه د دوی ملکیت دی، دغه ساحه د چین له سویلي قلمروه تر ۱۵ سوو کیلومتره پورې سمندري سیمه رانغاړي خو په عین حال کې کومه سیمه چې چین یې د ملکیت ادعا کوي د برونای، اندونیزیا، مالیزیا، فیلیپین او ویتنام ځانګړې اقتصادي سیمې هم رانغاړي.
د اسیان د بهرنیو چارو وزیرانو او چین په سویلي چین سمندرګي کې د کړنلارې د جوړولو لپاره پر سر له ۲۰۰۲ کال راهیسې کار پیل کړی خو لا تر اوسه د دغې ستونزې د هواري په برخه کې یې د پام وړ پرمختګ نه دی کړی.
