په غزه کې د وژل شویو فلسطینیانو شمېر له ۲۱ زرو څخه واوښت

د راپور له مخې؛ د اکټوبر مياشتې له اومې نېټې د پيل شوي جګړې د شروع څخه د تهران له ملاتړه برخمنې وسله والې ډلې هره ورځ په منځني ختيځ کې لږ تر لږ يو وسله وال بريد ترسره کوي.

واشنګټن پوسټ زياته کړې، چې که څه هم د جوړښت او فکر له مخې دغه ډلې توپير سره لري او بريدونه یې تصادفي دي؛ خو د سپاه پاسداران د پخواني قوماندان قاسم سلیماني له وژل کېدو وروسته د ایران د محاسبه شويو ستراتيژيو په پايله کې دغه ډلې جوړې شوي دي.

د ایران د نيابتي ډلو درېیو غړو له واشنګټن پوسټ سره په مرکه کې ويلي، چې د دې ډلو ترمنځ همغږي لوړې کچې ته رسېدلې ده.

د دوی په وينا؛ د اسلامي جمهوریت د متحدو ډلو استازي په منظمه توګه له یو بل سره ليدنې، مشورې او همکاري کوي.

د دوی د معلوماتو له مخې؛ چې دغه غونډې اکثره مهال د لبنان په پلازمېنه بېروت کې تر سره کېږي؛ خو همېشه نه وي.

واشنګټن پوسټ ليکلي، چې له مخامخ جګړې او شخړو څخه څخه لېري پاتې کېدل به د ایران پلان لا کمزوری کړي.

خو د تهران نيابتي ډلې باور لري، چې د دوی بريدونه به د امريکا او اسراييل د ګټو په مخنيوي کې نتيجه ورکړې او په سيمه کې به ناامني تر اوسني حالت زياته نه شي.

د اوکراین هوايي ځواکونو ویلي، د بې پیلوټه الوتکو بریدونو په داسې حال کې بېلابېلې سیمې په نښه کړي، چې روسیې پر خارکیف، خرسون او زاپوریژهیا سیمو باندې توغندي هم توغولي دي.

د اوکراین پوځ ویلي، چې د دوی هوايي دفاعي سیسټم په ټولو سیمو کې کار کړی او ۸۷ بې پیلوټه الوتکې یې نسکورې کړې دي.

د هوایي ځواک په اعلامیه راغلی: "د روسیې هوایي برید د دفاعي ځواکونو د ګرځنده اور وژونکو ډلو، جنګي الوتکو او د هوایي ځواک د الوتکو ضد توغندیو سیسټمونو له خوا خنثا شو دی."

په خارکیف سیمه کې د الوتکو ضد څلور لایزري توغندي، درې د رادار ضد توغندي او یو د روسیې کروز توغندی په خرسون او زاپوریزیا سیمو کې لګیدلي دي.

اوکرایني چارواکي وايي، روسیه په قصدي توګه د استوګنې سیمې په نښه کوي.

د اودیسا والي اولیګ کیپر پر تلیګرام خپور کړي پیغام کې لیکلي: "پر نیمه شپه، دښمن په قصدي توګه د اودیسا په سیمه کې پر استوګنو سیمو د بې پیلوټه لوتکو بریدونه وکړل، چېرې چې خلکو په خپلو کورونو کې له خپلو کورنیو سره نوی کال نمانځه."

د نوموړي په وینا؛ په دې بریدونو کې یو ۱۵ کلن ماشوم وژل شوی او بل ژوبل شوی دی.‌ په برید کې لږ تر لږه ۳ لوړ پوړي ودانۍ، ۳ شخصي کورونه او د کرنې ودانۍ زیانمنې شوې دي.

د فدراسیون په کلني رپوټ کې راغلي، چې د دغو ژورنالستانو او رسنیو د کارکوونکو ۶۸٪ په غزه کې د حماس او اسراییل د جګړې په لړ کې وژل شوي دي.

د دغه فدراسیون مشر انتوني بیلینګر ویلي،‌ چې په ډېری مواردو کې خبریالان په قصدي توګه ځکه وژل شوي، چې په جګړو کې ښکیلې غاړې هڅه کوي چې په سیمه کې روان وضعیت پټ کړي تر څو خلک ترې خبر نه شي.

د ژورنالستانو د نړۍوال فدراسیون په وینا؛ یوازې په غزه کې ۷۵ فلسطیني، څلور اسراییلي او درې لبناني ژورنالستان وژل شوي. په همدې حال کې په سوریه کې هم د روان کال په جریان کې د رسنیو درې کارکوونکي وژل شوي دي.

د فدراسیون په راپور کې ویل شوي، چې په اسیا کې په ټوله کې ۱۲ خبریان وژل شوي چې له دې ډلې په هند کې درې خبریالان، په افغانستان کې دوه، په فلیپین کې دوه،‌ په بنګلدیش کې دوه، په پاکستان کې دوه او په چین کې یو خبریال وژل شوی دی.

په شمالي او سویلي امریکا کې لس خبریالان، په افریقا کې اته او په اروپا کې درې خبریالان د خپلو دندو د ترسره کولو پر مهال وژل شوي دي.‌

د خبریالانو نړۍوال فدراسیون د نړۍ پر حکومتونو غږ کړی، چې د خبریالانو د خوندیتوب او خپلواکۍ د ساتنې لپاره په چټکۍ سره یو نړۍوال پابند کنوانسیون تصویب کړي.

په افغانستان کې د ملګرو ملتونو د بشري مرستو د همغږۍ دفتر په خپل نوي راپور کې لیکلي، چې د ۲۰۲۳ کال په مارچ میاشت کې چې په افغانستان کې تر ۱۷ میلیونو ډېر خلک د خوراکي توکو له کمښت سره مخ وو، د بېړنیو حالاتو د مخنیوي مرکزي صندوق له دغه هېواد سره ۱۸ میلیونه ډالره مرسته وکړه.

په راپور کې دا هم راغلي چې د روان کال له پیله تر پایه د افغانستان د بشري مرستو له صندوق څخه ۱۳۵ میلیونه ډالره د بشري مرستو د ملاتړ لپاره لګول شوي دي.

راپور زیاتوي، چې له دې مرستو سره په بادغیس، دایکنډي، غور او ارزګان ولایتونو کې ۳۹۰ زره کسانو نغدي او غیرې نغدي مرستې ترلاسه کړې دي.

د دغه راپور له مخې؛ د مرکزي بېړني غبرګون د وجهي صندوق له مرستې وروسته په افغانستان کې د خوراکي توکو د خوندیتوب په اړه لید یو څه ښه شوی او د ۲۰۲۳ کال له نومبر څخه د ۲۰۲۴ کال د مارچ تر منځ د سختې لوږې سره د مخامخ شویو کسانو شمېر له ۱۸.۳ میلیونو څخه ۱۵.۸ میلیونو ته راټیټ شوی دی.

راپور وايي؛ افغانستان د سپټمبر په میاشت کې د ژمي په را رسېدو سره د مرکزي بېړني غبرګون له وجهي صندوق څخه ۲۰ میلیونه ډالر ترلاسه کړل، چې ډېری پروګرامونه د بودیجې د سخت کمښت له امله ګډوډ شوي دي.

د ملګرو ملتونو اړوند دغه سازمان په خپل راپور کې زیاته کړې، چې د ۲۰۲۳ کال د اکټوبر په میاشت کې د هرات د خونړۍ زلزلې په لومړۍ ورځ د دغه ولایت له خلکو سره د مرستې لپاره پنځه میلیونه ډالره ځانګړي شوې وې.

د ملګرو ملتونو د بشري مرستو د همغږۍ دفتر په خپل راپور کې لیکلي، چې تر اوسه له ۲۴۲ زره ډېرو زلزله ځپلو سره نغدي او غیرې نغدي مرستې شوي دي.

په دغه راپور کې ویل شوي، چې د ۲۰۲۳ کال د نومبر له لومړۍ نېټې له پاکستان څخه د افغان کډوالو داېستلو له پیل وروسته د ملګرو ملتونو د بېړني غبرګون مرکزي صندوق په پولو کې د دغو کډوالو د ستونزو د هواري لپاره لس میلیونه ډالره مرسته وکړه.

ملګرو ملتونو په دې وروستیو کې اعلان وکړ، چې افغانستان په نړۍ کې یو له خورا پیچلي بشري بېړني حالت سره مخ دی او په دغه هېواد کې له ۲۴ میلیونو څخه زیات وګړي بشري مرستو ته اړتیا لري.

یوې جاپاني رسنۍ خبر ورکړی، چې د جاپان د سمندر په اوږدو کې د شاوخوا یو متر په لوړوالي څونامي د ساحل ځینې برخې اغیزمنې کړې دي.

د این ایچ کې تلویزیوني چینل په خپل راپور کې ویلي ښايي د څونامي یوه لویه څپه رامنځته شي.

په ورته وخت کې د جاپان د هوا پېژندنې ادارې د ایشیکاوا، نیګاتا او تویاما ساحلي ولایتونو ته د څونامي خبرداری ورکړی دی.

په خبرداري کې راغلي دي چې ښايي په دغو سیمو کې د څونامي څپې تر دریو مترو پورې ورسېږي.