طالبانو په ډایکنډي کې نجونو ته دیني مدرسه جوړه کړې، خو خبر سره یې د هلکانو انځور خپور کړی

نوموړي دوغارون، چې د افغانستان د هرات ولایت له اسلام کلا بندر سره په څنګ کې پروت دی، د دواړو هېوادونو تر ټولو مهم اقتصادي مرکز وباله.

دغه ایراني چارواکي دا روښانه نه کړه، چې له "هدفي هیوادونو" یې مطلب څه دی.

ایراني رسنیو خبر ورکړی، چې عبدالله سهرابي نن د تایباد له ولسوال سره په کتنه کې د ایران او افغانستان د اړیکو پر پراختیا ټینګار وکړ.

سهرابي غواړي په لویو اقتصادي پروژو د ډیر تمرکز غوښتنه کړې، ځکه د هغه په ​​باور دا پروژې به د کارموندنې بهیر او د ایران اقتصاد پیاوړی کړي.

دغه ایرانی چارواکی وایی، چې د افغانستان د اړتیا وړ توکو لویه برخه کې د دوغارون له لارې صادریږی او د دې پولې اقتصادی پیاوړتیا به د سرحدي کورنیو د اقتصادي ثبات لپاره یو ګام وي.

دوغارون پوله له تایباد ښار څخه ۱۸ کیلومتره لرې او له اسلام کلا سره پر پوله پرته ده او د ایران له پنځو سترو اقتصادي پولو څخه یوه ده.

پر دې لار افغانستان ته د ایران پر خپلو صادراتو سربېره د افغان سوداګرو ځینې هغه مالونه چې د خلیجي هېوادونو له لارې د بندر عباس ګمرک ته لېږدول کېږي بیا د دوغارون له لارې ټرانزېټ کېږي.

له هغه وروسته چې طالبانو د افغانستان واک تر لاسه کړ، که څه هم هېڅ هېواد دغه ډله په رسمیت نه پېژني، خو د سیمې هېوادونو له دغې ډلې سره خپلې اقتصادي او سیاسي اړیکې پراخې کړې دي.

طالب چارواکو په وار وار له ایراني پانګوالو غوښتي، چې په افغانستان کې پانګونه وکړي.
​

جانان سايق نن رسنيو ته په لېږلې ويډيو پيغام کې ويلي: « په تېرو لسو ورځو کې د باران، واورې، سېلابونو او سړې هوا له امله ۲۰ کسان مړه او ۱۴ نور ټپيان شوي دي. یوازې په تېرو دوو ورځو کې ۴ کسان مړه شوي او ۹ کسان ټپيان شوي دي.»

نوموړي وايي، د کابل، بلخ، ننګرهار، کندهار، هرات، بدخشان، هلمند، غور، لغمان، ارزګان، زابل، پکتيا، پکتیکا، خوست او سمنګان په ګډون په شلو ولایتونو کې ورښتونه شوي.

د طالبانو پېښو ته د رسېدو وزارت ویاند جانان سايق زياتوي، چې د وروستيو ورښتونو له امله ۴۵۲ کورونه ویجاړ شوي او ۵۲۵۳ څاروي هم مړې شوي دي.

د وروستيو ورښتونو له امله په ډېرو ولایتونو کې لوي لارې هم بندې شوي او د طالبانو په خبره، چې د خلګو د ژغورلو چارې لا هم روانې دي.

د طالبانو دغه وزارت په راتلوونکو ورځو کې هم د زيات اورښت، باران، واورې او سېلابونو د پېښدو وړاندوینه کړې او خلکو ته يې د ځان ساتنې سپارښتنې کړې دي.

د نوموړي په خبره، د مدني او سیاسي حقونو نړیوال میثاق شپږمې او اومې مادې له مخې د خلکو په مخ کې اعدام د نړیوالو حقونو هیڅ معیار سره برابر نه دی او دغه ډول اعدام سپکوونکی او د انساني حیثیت خلاف بولي.

طالبانو تېره دوشنبه په جوزجان کې یو کس په یوه لوبغالي کې اعدام کړ. تر هغه پنځه ورځې مخکې یې هم دوه کسان د غزني ښار په یوه لوبغالي قصاص کړل.

د طالبانو دغه اعدام باندې پر نورو بشري حقونو ادارو سربېره ملګرو ملتونو او د بښنې نړیوال سازمان هم نیوکه وکړه.

په غزني کې د طالبانو تر اعدام وروسته په همغه ورځ د افغانستان لپاره د ملګرو ملتونو ځانګړي دفتر یا یوناما وویل، چې ملګري ملتونه د اعدام د مجازاتو مخالف دي.

یوناما په خپل اېکس کې له طالبانو غوښتي چې ژر تر ژره د اعدام مجازات لغوه کړي.

تر یوناما یوه ورځ وروسته د بښنې نړیوال سازمان هم پر طالبانو غږ وکړ چې سملاسي د اعدام سزا بنده او ټول اعدامونه لغوه کړي.

دې سازمان اعدام د نړیوالو قوانیو خلاف او نه زغمېدونکی بللی دی، خو طالبان وايي، چې دا هرڅه د اسلامي شریعت په چوکاټ کې او د نورو خلکو د عبرت لپاره کوي.

د باختر اژانس د ننني د راپور پر بنسټ عزني ته تللیو بهرنیو ګرځندویانو کې چې ښځې هم شاملې دي، د غزني تاریخي ځایونو او د طبیعي منظرو لیدنه یې کړې ده.

په غزني کې د طالبانو د ډلې د اطلاعاتو او کلتور ریيس ملا حميدالله نثار ویلي، چې په هېواد کې د سرتاسري امنیت ټینګښت د ګرځندويي کلتور د غوړېدو سبب شوی دی.

دوی وايي پرون هم د انګلستان، استرالیا، هندوستان او امریکا ۶ ګرځندویان غزني ته رسېدلي دي.

طالبان په داسې حال کې د بهرنیو ګرځندویانو د زیاتېدو خبره کوي، چې د جرمني په کډون یو شمیر بهرنیو هیوادونو له خپلو اتباعو غوښتي، چې د امنیتي ستونزو له دې دغه هیواد ته سفر نه کوي.

د راپورونو پر اساس د طالبانو یو شمیر بهرني وګړي، چې افغانستان ته تللی وو، د نامعلومو دلایلو له امله زنداني کړي دي.

د ټولیز امنیت تړون سازمان د ۲۰۲۱ کال له اګسټ مياشتي راهیسې چې طالبانو د افغانستان واک تر لاسه کړ پولې ته څېرمه څو پوځي تمرینونه کړي دي.

د تاجکستان د بهرنیو چارو وزارت نن لیکلي، چې د ټولیز امنیت تړون د غړو هېوادونو د وزارتونو او څانګو د استازو غونډه د کب له ۸مې تر ۱۱مې په مسکو کې جوړه شوه.

د دغه راپور له مخې،«په دې غونډه کې غړو هېوادونو د دې سازمان د غړو پلانونه او پرېکړې نهايي کړې او د اسنادو يوه بسته يې د دې سازمان دايمي شورا ته د بيا کتنې لپاره وړاندې کړه، چې د نهايي تصويب په اړه يې پرېکړه وکړي.»

د تاجکستان د بهرنیو چارو وزیر سراج الدین مهرالدین سږکال د سلواغې په مياشت کې وویل، هېواد یې تمه لري، چې د پولو د پیاوړتیا پروګرام به په ۲۰۲۴ کال کې تصویب شي.

د ښاغلي مهرالدین په وینا، ټاکل شوې وه، چې دغه پروګرام په ۲۰۲۳ کال کې تصویب شوی وای؛ خو د تخنیکي دلایلو له امله تر ۲۰۲۴ کال پورې وځنډول شو.