د ښځو نړۍواله ورځ؛ کاناډا کې د افغانستان د موسیقۍ د بلبلې مېرمن قمرګل یاد غونډه جوړه شوه
د ښځو نړۍوالې ورځې په مناسبت د افغانستان د موسیقۍ د بلبلې مېرمن قمرګل یاد غونډه د کاناډا په ټورنټو ښار کې د افغان ټولنو له خوا جوړه شوه.
د ښځو نړۍوالې ورځې په مناسبت د افغانستان د موسیقۍ د بلبلې مېرمن قمرګل یاد غونډه د کاناډا په ټورنټو ښار کې د افغان ټولنو له خوا جوړه شوه.
د مېرمن قمرګل یاد غونډه کې چې د مارچ په اوومه (د کب ۱۷مه) جوړه شوې وه، د دې سندرغاړې د هنر په شمول د ژوند په ټولو اړخونو خبرې وشوې. ځینو ځوانو سندرغاړو یې سندرې بیاځلې وویلې.
ایمیل زاخیل چې د مېرمن قمر ګل زوی او د دې یاد غونډې یو جوړنکو دی وایي: «د انټریو ایالت له افغان ټولنو سره مو یو ځای د مارچ د اتمې په مناسبت د مېرمن قمرګل لپاره یاد غونډه جوړه کړه. لازمه وه چې د یوې داسې هنرمندې مېرمنې یاده وشي چې په ډېر زړورتوب یې د موسیقۍ هنر شروع کړی و او د افغانستان د موسیقۍ لپاره یې ډېر خدمت او قربانۍ ورکړې وې.»
مېرمن قمرګل د ننګرهار ولایت له یوه کوچني کلي، شګې، خپل هنر پیل کړ، د غږ خواږه یې دومره ډېر وو چې دا غږ تر ننګرهاره محدود پاتې نه شو. د هغې ښکلي غږ د افغانستان ګوټ ګوټ او ان هم ژبو ګاونډيو هیوادونو ته ورسید.
مېرمن قمرګل د ژوند په اړه د کابل پوهنتون پخواني استاد پوهاند لعل پاچا ازمون د «بلبله» په نوم کتاب لیکلی. په دې کتاب کې د مېرمن قمرګل د ژوند، هنر او مبارزې بیلابیلې برخې راخیستل شوي دي.
پوهاند ازمون وایي: «مېرمن قمرګل ته د وخت حاکمانو د هغې د هنر د لمانځنې په موخه د "بلبلې" لقب ورکړی و.»
د مېرمن قمرګل په یاد غونډه کې د استاد شاه ولي افغان، استاد شادکام، مېرمن هنګامه، استاد شمس الدین مسرور په ګډون د افغانستان دیریو هنرمندانو ګډون کړی و چې د مېرمن قمرګل په اړه یې خپلې خاطرې هم له نورو ګډونوالو سره شریکې کړې.
د افغانستان د موسیقۍ دغه بلبله د ۲۰۲۲ میلادي کال د ډسمبر میاشتې په نهمه نېټه د سرطان ناروغۍ له امله خپل ژوند له لاسه ورکړ.
مېرمن قمرګل شپږ لسیزې د افغانستان د موسیقۍ لپاره سندرې وویلې او نه شتون به یې ښايي د تل لپاره د هغې د مینه ترمنځ احساس شي.
طالبانو د ساکښو پر انځورولو بندیز لګولی او هم یې له کندهار په تلوېزون کې د ساکښو پر ویډیو او انځور ښودل بند کړي او دا لړۍ نورو ولایتونو ته هم غځوي.
په کابل کې انځورګره رينا اتل وايي واک ته د طالبانو په رسېدو د دې هنر ښوونيز مرکزونه، فعاليتونه او نندارتونه بند شوي او تر ډېره د ساکښ رسامۍ ته اجازه نشته.
هغه وايي:« طالبان چې راغلي زموږ د ښکلو هنرونو ټولنه او فعالیتونه بند شوي دي، موږ ته ويل شوي، چې د انسانانو تصویرونه به نه رسموئ.»
په کندهار او هرات کې هم انځورګرې له ورته اندېښنو سره مخ دي.
د دوی په خبره په کمه موده کې يې فعاليت، د هنر د مينه والو شمېر او پرمختګ په بې ساري ډول ډېر شو، خو د طالبانو واکمنېدو سره یې د هنر ارزښت او عايد دواړه کم شوي دي.
د کندهار اوسېدونکې زینب وايي: «موږ د پرمختګ په لور روان و، روزنیز مرکزونه وو، د انځورونو لپاره بازار و او ډېر ارزښت يې درلود؛ خو اوس هيڅ هم نشته.»
خو دغه انځورګرې ناهیلې نه دي او وايي خپل هنر به په دې تمه پاللي، چې يو مهال به ارزښت پيدا کوي او بيا به یې مينه وال زياتيږي.
ډېر هغه عکسونه، چې دې انځورګرو افغانستان انټرنشنل- پښتو ته لېږلي د افغان مېرمنو د کړاو ډک ژوند، نرواکه ټولنه، سمسور چاپيريال او ځيني تحميل شوي ناسم کلتورنه پکې انځور شوي دي.
د معلوماتو له مخي، په کابل، کندهار او هرات کې د ښکلو هنرونو له بېلابېلو ټولنو سره تر ۱۰۰ زياتو انځورګرو کار کاوه، چې اوس يې زيات له خپلو کورنو دغه هنر پالي.
د طالبانو مشر هبت الله اخونزاده د يو شفاهي امر له مخيټولو دولتي ادارو ته امر کړی، چې انځور او ويډيو دي نه اخلي او يوازي دي په ليکلې او غږيږه بڼه خپل راپورنه شريکوي.
طالبانو په خپله لومړنۍ پنځه کلنه واکمنۍ کې پر انځور اخیستلو بندیز لګولی و او دغه کار یې له اسلام سره په ټکر کې بللی و.
دغې ډلې په دویم ځل واک ته تر رسېدو وړاندې په دوحه کې د مذاکراتو پر مهال ژمنه کړې وه، چې دوی له پخوا بدل شوي او دا ځل به یې چارې او بندیزونه د پخوا په څېر نه وي.
خو طالبانو په واکمنېدو سره که څه هم په لومړیو کې خپل پخواني قیودات پلي نه کړل، اما ګام په ګام د هغه پخوانۍ واکمنۍ پر لور روان دي.