مسکا سنګر نیازۍ
د افغانستان انټرنشنل - پښتو خبریاله
د افغانستان انټرنشنل - پښتو خبریاله

جلا کېدل (بېلتون) د ژوند له تر ټولو سختو احساساتي تجربو څخه کېدای شي؛ داسې تجربه چې انسان له درد، غم، ژړا، کړاو ان په ځان شک او بېباورۍ سره مخ کوي. بېلتون یوازې د یوې اړیکې پای نهوي؛ دا د زړه یوه داسې ټوټه له ځان سره وړي چې کله مو د ژوند ټوله برخه وه، ناڅاپه ګورې چې نشته.

د افغانستان د یو شمېر سیاسي ګوندونو او جریانونو د ګډ دریځ له اعلان وروسته، پر نوي جوړ شوي اېتلاف پراخ غبرګونونه راپورته شوي دي. ځینې سیاسي څېرې او شنونکي وايي، چې دغه اېتلاف د واقعي اتحاد پر ځای یوازې په نوم همغږی دی او عملي پایله نهشي لرلی.

نن د ډسمبر ۱۰مه د بشري حقونو د نړۍوالې اعلامیې د تصویب له ۷۷مې کلیزې سره برابره ده. که څه هم دا ورځ په ټوله نړۍ کې په پراخه کچه نمانځل کېږي، خو په افغانستان کې بیا د بشري حقونو وضعیت د اندېښنې وړ دی.

د خوست او پکتیا خلکو د افغانستان د ۱۷ کلنو د فوټسال ملي لوبډلې د اتلانو هرکلی په بېساري مینې او احساس وکړ. د دغو ولایتونو زرګونه اوسېدونکي د خپلو اتلانو د لیدو لپاره راوتلي وو او د هغوی د لاسته راوړنو نمانځنه یې وکړه.

نن د غبرګولي ۸مه (د مې ۲۹مه) د پښتو ژبې نړیواله ورځ ده. دغه ورځ له ۲۰۱۰ کال راهیسې، هر کال د غبرګولي پر اتمه نمانځل کېږي، خو په افغانستان کې د طالبانو تر واکمنېدو وروسته ددې ورځې نمانځلو ته توجه کمه شوې ده.

څه باندې سل ورځې کېږي چې د طالبانو د بهرنیو چارو مرستیال وزیر عباس ستانکزی، د نجونو د زدهکړو پر بندیز له نیوکې وروسته له هېواده وتلی او لاهم بېرته نه دی راستون شوی. نه طالبانو د هغه د پخلا کولو هڅه کړې او نه هم د ستانکزي غیابت ته جدي غبرګون ښودل شوی دی.

د مئ ۳مه په نړۍ کې د رسنیو د ازادۍ ورځ ده، چې هر کال د ملګرو ملتونو لهخوا نمانځل کېږي. دا ورځ په ۱۹۹۳م کال کې د یونسکو د عمومي کنفرانس د یوې پرېکړې په ترڅ کې رسماً اعلان شوه، چې موخه یې په نړۍ کې د بیان ازادۍ ته درناوی، د رسنیو ارزښت ته پام او د خبریالانو د امنیت ملاتړ دی.

کله مو له ځان سره دا فکر یا مو حس کړې چې قلباً خوشاله نه یاست یا هم ذهن او زړه مو دومره نارامه دی چې تل په پرېښانیو او خپګان کې یې؟ یا کله چې سهار له خوبه پاڅې دا حس کوئ چې «بیا سهار شو، بیا تکراري د ژوند چارې او ستومانه زه.»

په نړۍ کې چېرې چې اوبه کمېږي، هلته سیاستونه ژور بحران لورې ځي. د هند او پاکستان ترمنځ د ۱۹۶۰ کال "سند طاس تړون" د اوبو د وېش یو تاریخي سند دی، خو اوس داسې ښکاري چې د دغه تړون اوبه هم خړې شوې دي.

که تاسو د خیانت قرباني شوي یاست، نو بې له شکه چې د سختو احساساتي کړاوونو سره به مخ یاست. حتما به مو دا پوښتنې ذهن ته راځي، چې ما څه تېروتنه کړې؟ ماسره یې ولې خیانت وکړ؟ زما مینه کې څه کمی و؟ یا هم په ما کې څه کمی و؟ دا دردونکې پوښتنې پای نه لري، خو رښتیا هم، خلک ولې خیانت کوي؟
