د افغانستان انټرنشنل - پښتو خبریاله
د ټېکنالوژۍ پرمختګ زموږ د ژوند ځيني برخې اغېزمنې کړي، له اړیکو تر زده کړو، تفریحي فعالیتونو او ان خوب پورې. که څه هم سمارټ مبایلونو زموږ لپاره ګڼې اسانتیاوې رامنځته کړي، خو د دې وسایلو بې درکه کارونه زموږ د ذهني، فزیکي او رواني روغتیا لپاره یوه پټه، خو جدي ستونزه ګرځېدلې ده.
د خوب نشتوالی؛ یوه نړۍواله اندېښنه
خوب د انسان لپاره د تر ټولو مهمو فزیکي اړتیاو څخه ګڼل کېږي.
دا نه یوازې د بدن د راحتۍ سبب کېږي، بلکې ذهن ته فرصت ورکوي چې د ورځې د فشارونو او ستړیاو نه ځان خلاص کړي؛ خو څېړنې ښيي چې زیاتره خلک د ټېکنالوژۍ، په ځانګړې توګه د سمارټ مبایلونو له امله، پر وخت او کافي خوب نه کوي.
د ناروې څېړنه؛ د خطر زنګ
د ناروې د عامې روغتیا انسټیټوټ په یوې نوې څېړنه کې دا موندلې، چې د سمارټ فون د کارونې له امله د بېخوبۍ کچه ورځ تر بلې لوړېږي.
په څېړنه کې د ۱۸ نه تر ۲۸ کلونو پورې عمر لرونکي له ۴۵ زرو زیات کسان شامل وو، چې د هغوی د سکرین فعالیتونه او د خوب کیفیت څېړل شوی دی.
د څېړنې پایلې ښيي، کله چې یو تن د خوب وړاندې هر ساعت ځیرک موبایل کاروي؛ نو د بېخوبۍ خطر یې ۵۹ سلنه ډېرېږي او د خوب اوسط وخت یې شاوخوا ۲۴ دقیقې راکمېږي.
که څه هم تر دې وړاندې ډېرې څېړنې یوازې د ټولنیزو رسنیو کارونه د خوب د خرابوالي اصلي لامل بللی و؛ خو د ناروې دغه څېړنه ښيي چې د سکرین هر ډول کارونې لکه د فلمونو یا ټلویزیون کتل، ویډیويي لوبې، پوډکاسټونه یا حتا د سکرین پر مخ مطالعه د خوب پر کیفیت بد اغېز کوي.
د خوب د کمښت پایلې؛ له خپګانه تر فلج پورې
د خوب نشتوالی یوازې د ستړیا سبب نه کېږي؛ بلکې ګڼې نورې روغتیايي ستونزې هم رامنځته کوي.
څېړونکي وايي، د خوب کمښت د لوړ فشار، شکر، چاغښت، ژور خپګان، د زړه حملې او فلج خطر زیاتوي.
په اوږدمهاله ډول دا یو داسې وضعیت رامنځته کوي، چې انسان ته د نورو ناروغیو لپاره زمینه برابروي.
حل لار څه ده؟
ځیرکو موبایلونو زموږ ژوند ته اسانتیاوې راوړي، خو که د ځانګړي نظم پرته وکارول شي؛ نو نه یوازې ذهن او بدن ته تاوان رسوي، بلکې زموږ ټول ژوند له بحرانه سره مخ کولی شي.
د خوب مخکې له ټېکنالوژۍ ځان جلا کول، یوازې یو عادت نه، بلکې یوه اړتیا ده.
زموږ ذهن او بدن دواړه د ارام لپاره اړتیا لري، راځئ چې دا اړتیا تعریف او ومنو.
پنځه کلن رونین په تاریخ کې د ماینموندونکي موږک په توګه د ګينېس نړۍوال ریکاډ ترلاسه کړی دی.
هغه ۱۰۹ وژونکي ځمکني ماینونه او ۱۵ نور چاودېدونکي شبکې موندلي دي.
رونین د «ماګاوا» په نوم د موږک ځای نیولی چې هغه بیا د خپل پنځه کلن خدمت په بهیر کې ۷۱ ځکمني ماینونه او ۳۸ چاودېدونکي توکي موندلي وو.
د یادونې ده چې ماګاوا په ۲۰۲۱ کال کې له تقاعد وروسته د ماینونو په موندلو کې د خپلو هڅو په پار د سرو زرو مډال ترلاسه کړی و او په همدې کال کې ومړ.
کمبوډیا لا هم د ۱۹۶۰ او ۱۹۹۸ کلونو ترمنځ د تېرو کورنیو جګړو د پاتې شونو چاودېدونکو توکو له امله د ګواښ تر کرښې لاندې هېواد بلل کېږي.
د معلوماتو پر بنسټ، له ۱۹۷۹ کال راپدېخوا شاوخوا ۲۰ زره کسان د ماینونو او پخوانیو پوځي تجهیزاتو د چاودنو له امله مړه شوي، خو د ټپیانو کچه بیا تر دې دوه برابر لوړه ده.
رونین ښايي د دوو کلونو یا تر دې ډېرې مودې لپاره د انسانونو د ژوند ژغورنې په موخه خپل کار ته دوام ورکړي.