د افغانستان لپاره د ملګرو ملتو مرستندویه اداره وايي، دغه هېواد کې د جګړې ناچاود توکي او ماینونه لا هم د افغان ټولنې لپاره ګواښ دي. یوناما زیاتوي، د ملګرو ملتو د مین پاکۍ موسسه او د هلو ټرسټ په څېر نور بنسټونه له استوګنیزو سیمو او ښوونځیو د ماینونو پاکولو سره د خلکو ژوند ژغوري.
یوناما نن د هلو ټرسټ موسسې د یوه ټیم لیډر شرف الدین ویډیو خپره کړې چې پکې وايي، د افغانستان هره برخه کې دا مهمات تیت پرک پراته دي.
نوموړی زیاتوي چې د خپل څلور کلن کار ډېره بوږنوونکې پېښه یې هم د کابل په سروبي ولسوالۍ کې پر ماین د یوه کوچي د دوو ماشومانو «زوی او لور» د ټپي کېدو خاطره ده.
تېره یکشنبه هم په غزني او هرات کې د ناچاود توکو له امله ۱۱ ماشومان ووژل شول.
یونیسف یا د ملګرو ملتونو ماشوم ملاتړې ادارې د ۲۰۲۳ په اګسټ کې وویل، د افغان جګړې د ناچاودو مهماتو ۸۵ سلنه قربانیان ماشومان دي.
یونیسف هغه مهال وویل، په دې برخه کې افغان ماشومان روزي چې دا ناچاود توکي وپېژني، ترې لرې اوسي او ځان ترې وساتي.
د افغانستان په مختلفو ولایتونو کې د لاس بم او ماین د چاودنو له امله نږدې هره ورځ افغانانو ته مرګ ژوبله اوړي، چې اکثریت یې ماشومان دي.
د تېرو څلورو لسیزو په جګړو کې ښکېلو لورو د مقابل لوري د ماتولو او ډېرې مرګ ژوبلې لپاره ماینونه ښخ کړي دي.
د پکتیا حوزوي روغتون یو شمیر ډاکترانو افغانستان انټرنشنل ـ پښتو ته وویل، چې د عامې روغتیا رییس ملا خیر محمد منصور له عامې روغتیا وزارت پرته په خپلسر د روغتون مسلکي پرسونل له دندو لرې کړي او د هغوی پر ځای یې خپل نژدې کسان چې هیڅ طبی زدکړې هم نه لري په دندو ګمارلي دی.
ډاکتران وايي د پکتیا د عامې روغتیا رییس یې په میاشتو میاشتو معاشونه ځنډوي او پر وخت اړوند مرستندویه روغتیايي موسسو ته د معاشونو د لېږد مرحله سرته نه رسوي.
ځینې ډاکټرانو د طالب چارواکو د ناسم چلند له امله له خپلو دندو هم لاس پر سر شوي دي.
افغانستان انټرنشنل ـ پښتو د پکتیا حوزوي روغتون د دغو ډاکترانو لېست ترلاسه کړی دی، چې د طالبانو د عامې روغتیا رییس د ناسم چلند له امله یې استعفاوې کړې دي.
د نارینه متخصص ډاکترانو په ډله کې رحمن الله ځدراڼ، نقیب الله عارف ، محمد ګل محمدي او جهاد ګل رضوان استعفاوې کړې دي.
په ډاکټرو کې چې د پکتیا حوزوي روغتون نسايي ولادي واټ کې په کار بوختې وې، لیمه نورزۍ، شکریه ګل دسته استعفاوې کړې دي.
د راپورونو پر بنسټ د ډاکټرو له استعفا وروسته اوس مهال په نسايي ولادي واټ کې ډاکتران کار کوی.
سرچینې وايي ټول ډاکتران دې ته تیار دي چې استعفاوې ورکړي، خو ځیني د عامې روغتیا رییس ځینې په مرګ ګواښلي او د له استعفا ور کولو په زور منع شوي دي.
یو شمیر ډاکتران وايي، له دوی سره د پکتیا د عامې روغتیا رییس خیر محمد منصور چلند نظامي دی.
د معلوماتو له مخې ملا خیر محمد منصور هیڅ طبي زدکړې نه لري او اوس د پکتیا په شپې ښوونځي کې د دولسم ټولکي زدکوونکی دی.
د پکتیا د عامې روغتیا ریاست اداري سرچینو افغانستان انټرشنل ـ پښتو ته یو نوملړ سپارلی دی، چې ددغه ریاست رییس په وخت کې هیڅ کوم خالي پوسټ اعلان ته نه دی تللی؛ بلکې په ټولو خالي پوسټونو کې یې خپلوان په بېلابیلو ځایونو په لوړو معاشونو ګمارلي دي.
د ځاځي اریوب روغتون اداري مدیر علي ګل د پکتیا د عامې روغتیا رییس ورور دی، په همدغه روغتون کې یې خورې حبیب او بل وراره یې منان په بېلالو طبي پوستونو کې مقرار کړي دي او په دغه ولایت کې د روغتون واکیسناتور او د سرویلانس کرونا سمپل انتقالونکی یې وروڼه دي چې په لوړو معاشونو یې په دندو ګمارلي دي.
په پکتیا کې یو شمیر ځايي طبي موسسې چې له نړیوالو څخه په طبی برخه کې مرستې ترلاسه کوي او دوی بیا د طالبانو د سرپرستۍ لاندې ډاکترانو او نورو طبي پرسونل ته معاشونه ورکوي، وايي چې د پکتیا لپاره د طالبانو د عامې روغتیا رییس خیر محمد منصور له زیاتو فرمایشي ګمارنو ستړی شوي دي.
د امنیتي ګواښونو له امله نشو کولی، چې ددغو طبي موسسو نومانونه ډاکه کړو.
دوی زیاتوي ډاکترو ورته د طالبانو له روغتیا رییس شکایتونه کړي او وايي، چې په اخلاقي فساد کې ککړ دی.
افغانستان انټرنشنل ـ پښتو د پکتیا د عامې روغتیا ریاست له اداري مسوولینو سره په حوزوي روغتونو کې د ډاکترانو د کاربندیز په اړه معلومات وغوښتل، هغوي کار بندیز تایید کړ؛ خو زیاته یې کړه چې په دې اړه د طالبانو د عامې روغتیا وزارت څخه پلاوی پکتیا ته راغلی دی، ترڅ د دغې ستونزې په اړه له ډاکترانو سره خبرې وکړي.
د پکتیا حوزوي روغتون کې سرچینې وايي د کاربندیز له امله ناروغان له سختو ستونزو سره لاس او ګرېوان دي.
د پکتیا د عامې روغتیا په چوکاټ کې په مرکز ګردیز کې حوزوي روغتون شاخوا ۳۰۰ روغتیايي پرسونل لري، چې د تېر جمهوریت پرمهال دغه روغتون په عصري او مجهز ډول جوړ شوی دی.
دغه روغتون کې پرمختتلي طبي وسایل هم شته دي، چې د پکتیا ترڅنګ شاخوا ولایتونو پکتیکا او خوست څخه هم ورته ناروغان د تداوي لپاره راوړل کیږي.
