طالبان: وروستيو سېلابونو کې ۶۶ کسان مړه او ۳۶ ټپيان شول

د طالبانو د رسنیزو شکایتونو او سرغړونو کمېسون وايي، دغو دوو ادارو ته بیا بیا خبرداری ور کړل شوی و، خو اصول یې مراعت نه کړل، ځکه یې خپرونې بندې شوې.

د طالبانو دا ګام له هغه یوه ورځ وروسته دی چې پرون بریا تلوېزون خپل یوټیوب چینل کې د اسلامي ګوند د مشر ګلبدین حکمتیار د تېر اختر د لیدنو ویډو خپره کړه.

د ښاغلي حکمتیار له دې ویډیو د افغانستان انټرنشنل په ګډون مختلفو رسنیو خبرونه جوړ کړل.

له دې خبر څو ساعته وروسته طالبانو پر ګلبدین حکمتیار له نورو خلکو سره د لیدنو بندیز هم ولګاوه.

د طالبانو عدلیې وزارت تېره اونۍ د سیاسي ګوندونو پر فعالیت هم د بندیز بیا خبرداری ور کړ.

د عدلیې وزیر په یوه غونډه کې په ځانګړي ډول د حکمتیار یادونه وکړه او ویې ویل، «حزب حزب یادوي، خو په دې نه پوهېږي چې حزب یادول جرم دی.»

د طالبانو واکمنۍ کې پر رسنیو محدودیت

د طالبانو واکمنېدو سره پر ازادو رسنیو او د بیان پر ازادۍ د محدودیتونو زیاتېدو سره په تېرو دوه نیمو کلونو کې ډېرې رسنۍ وتړل شوې.

د خبریالانو او د رسنیز ډګر د وضعیت په اړه د خبریالانو د ملاتړ سازمان په خپل وروستي راپور کې لیکلي، د جمهوریت د وخت له ټولو ۲۴۸ټلویزیونونو اوس‌ ۶۸ټلویزیوني شبکې، له ۴۳۸ راډیوګانو ۲۱۱ راډیوګانې، له ۹۱ ورځپاڼو ۱۱ چاپي ورځپاڼې پاتې دي او شاوخوا ۶۰۰ښځینه خبريالانې اوس‌مهال پر دندو بوختې دي.

دې ادارې دا هم ویلي چې د افغانستان په ۱۹ ولایتونو کې دمګړۍ هیڅ خبریاله یا ښځینه کارکوونکې په رسنیزو چارو بوخته نه ده.

د فوټسال اسیا ملتونو جام په سيالیو کې افغانستان په ډي ګروپ کې له ایران، کوېټ او بحرين سره لوبي کوي او خپله لومړۍ سیالي یې د اپريل په ۱۸مه نېټه له ایران سره ده.

د افغانستان فوټبال فدراسیون نن پر خپله فېسبوک پاڼه د مجيد مرتضا ابرودي په روزنه د فوټسال ملي لوبډلې ۱۴ لوبغاړي اعلان کړه.

فدراسيون په دې لوبغاړو کې محمدجواد صفري، علي رضا جعفري، علي احمد محسني، مهدي نوروزی، علي جعفري، میثم فیضي، رضا محسن پور، مهران غلامي، امید قنبري، اکبر کاظمي، محمد مرادي، فرزاد محمودي، حسین محمدي او صیاد مجتبا غوره کړي دي.

د طالبانو باخبره سرچینو د افغانستان انټرنشنل ـ پښتو خبریال عبدالحق عمري سره په دې هکله د ملا هبت الله په مشرۍ د طالبانو د یوې غونډې جزیات شریک کړي دی.

د ملا هبت الله مشرۍ دا غونډه د کندهار په ولایت مقام کې د طالبانو په منځ کې د مغرضانه او خپلسرو اقداماتو د مخنیوي په هکله جوړه شوې وه.

د ترلاسه شوو معلوماتو پر بنسټ په دې غونډه کې په دوحه کې د طالبانو سیاسي دفتر کې د طالبانو د دفاع وزارت او استخباراتو لوی ریاست مسوولینو د ناستو او د بهرنیو هېوادونو له استازو سره د لیدنو یادونه او د مخنوي پرېکړې یې شوې ده.

لومړۍ پرېکړه دا شوې ده، چې په دوحه کې د طالبانو سیاسي دفتر په خپلسر له بهرنيو استازو سره نشي لیدلی.

دوهمه پرېکړه دا چې په دوحه کې د ورته غونډو لپاره د طالبانو سیاسي دفتر غړي او په کابل کې طالب چاروکي کې هلته د سفر او لیدنو جربات څو ورځې مخکې د طالبانو د مشر دفتر ته ورسوي.

په پرېکړه کې زیاته شوې چې د مشر دفتر کوم هدایت نه وي کړی، نو طالب چارواکي دې په دې تړاو دې هیڅ اقدام نه کوي، ځکه چې دا نه یوازې «د امیر له حکم سرغړونه ده بلکې په ښګاره ډول دوښمن ته د اسلامي امارت په سپیڅلي صف کې د درز او اختلاف پيدا کولو ته لاره پرانیځي.»

په دې ناسته کې ویل شوي چې «د دوښمن موخه یوازې دا نه ده چې د طالبانو مشران د داعش په واسطه په نښه کړي بلکې د دوښمن ځانکړې هڅه داده، چې د طالبانو په صف کې د اختلافانو پیدا کولو له لارې ځان ځای کړي او پر څو ډلو تر وېشلو وروسته خپل هدف ته ځانونه ورسوي.»

سرچینو افغانستان انټرنشنل ـ پښتو ته وویل، چې له دې غونډې وروسته د ملا هبت الله دفتر یو حکم په دوحه کې د طالبانو سیاسي دفتر ته لېږلی دی.

افغانستان انټرنشنل ـ پښتو د دې مکتوب یوه کاپي له خپلو سرچینو ترلاسه کړې ده.

د ځانګړي استازي مخالفت

په دغه حکم کې په دوحه کې د ملګرو ملتونو په مشرۍ د امریکا متحده ایالاتو له استازو سره د طالب چارواکو د لیدونو یادونه شوې ده او لیکل شوی چې د طالبانو له پرلپسې غوښتونو سره تر اوسه په ملګرو ملتونو کې د افغانستان څوکۍ دوی ته نه ده سپارل شوې او د ځانګړي استازي د ټاکلو لپاره هڅې کوي چې دا اقدام په هېڅ صورت طالبانو د منلو نه دی.

په دوحه کې د طالبانو سیاسي دفتر ته د ملا هبت الله د لېږلي حکم په کې اخر کې د سیاسي دفتر له ټولو غړو غوښتنه شوې، چې د حکم پر منلو او عملي کولو کې موکلف دي.

د طالبانو مشر ملا هبت الله په داسې حال کې دا اقدام کوي چې له دې وړاندې د طالبانو دفاع وزارت سرپرست ملا یعقوب مجاهد،د طالبانو د بهرنیو چارو وزیر امیر خان متقي او د استخباراتو لوی رییس عبدالوثیق ترڅنګ ځینې طالب چارواکي دوحې تګ او راتګ لري.

طالبانو ځینې مشران چې په دوحه کې د طالبانو د سیاسي دفتر غړي دي اوس د دغې ډلې په حکومت کې وزیران دي، کورنۍ په دوحه کې اوسیږي.

اوس پوښتنه دا ده چې له دې حکم وروسته به ملا هبت الله د هغو طالب مشرانو د لیدنو مخه ونیسي چې په دوحه کې مېشت دي او په پټه د بهرنیو هېوادونو له استازو سره لیدنې کوي؟

په ننګرهار ولایت کې د طالبانو د اطلاعات او کلتور ریاست د اطلاعاتو امر صدیق الله قریشي وايي، د تورخم دروازه د پاکستان له لوري د هغو ناروغانو لپاره د دوشنبې په ورځ د (وري ۲۷مه) وتړل شوه چې د پاکستان ویزه نه لري.

د طالبانو تر واک لاندې باختر اژانس د خبر له مخې پاکستاني چارواکو په ننګرهار کې د طالبانو ځايي مسولینو ته خبر ورکړی چې، پر تورخم دروازه هغه ناروغانو ته اجازه نه ورکوي چې پاکستان ته د تګ لپاره قانوني اسناد نه لري.
خو په سیمه کې ځايي خبریال فرهاد شینواري افغانستان انټرنشنل پښتو ته وویل، چې لا هم د سختو ناروغانو له پاره دغه دروازه پرانیستې ده؛ خو هغه ناروغان چې روغتیايي حالت یې د اندېښنې وړ نه وي د هغو لپاره دغه دروازه له پرون راهیسې تړل شوې ده.
بل خوا په تورخم کې د ناروغانو د انتقال کمیسیون هم له ناروغانو غوښتي، چې تر راتلونکې خبرتیا دې یاد کمېسیون ته مراجعه نه کوي.

دا په داسې حال کې ده، چې تر دې وړاندې دغه لاره د څو میاشتو لپاره د هغه موټر چلوونکو پر مخ هم تړل شوې وه، چې ویزې یې نه لرلې؛ خو د پاکستان او طالبانو تر منځ د موټر چلوونکو لپاره د تګ راتګ لپاره د ځانکړو کارټونو د جوړېدو پرېکړه شوې، چې لا هم دغه کارټونه هغوی ته نه دي ورکړل شوي؛ خو تر اوسه هغوی ته د تګ راتګ په برخه کې ستونزې نه دي راولاړې شوي.

د دغې ادارې ویاند قیصر اپریدي افغانستان انټرنشنل پښتو ته وویل، چې دوی د پاکستاني چارواکو سره د هغو افغان کډوالو ستونزې شریکې کړې چې دا مهال دوی په افغانستان کې د بېرته ستنېدو پر مهال ورسره مخامخېدای شي.
له هغه مهاله چې د پاکستان حکومت هغو افغان کډوالو ته چې د کډوالۍ (اې سي سي) کارټونه لري د اپرېل تر پنځلسمې وخت ټاکلی، ورسره ګڼ افغانان اندېښمن دي او وايي چې که چېرته د مخکیني پړاو په څېر دوی اېستل کېږي؛ نو دوی به د سترو ننګونو او ستونزو سره مخامخ شي.
په اسلام اباد کې افغان کډوال محمد نعیم افغانستان انټرنشنل ته وویل، چې نوموړی د شپاړسو کالو را په دې خوا په راولپنډۍ کې اوسېږي او دلته کاروبار کوي.

هغه وايي: همدا اوس زما ټول ماشومان دلته په زده‌کړو بوخت دي، ټولې لوڼې مې ښوونځیو او پوهنځیو ته ځي که موږ ستنول کېږو؛ نو د دوی برخلیک ته حیران یم چې څه به کېږي، هلته خو د دوی لپاره د زده‌کړو اسانتیاوې هم نه شته.
عزت الله یو بل افغان دی چې وايي دلته یې په تېرو شلو کالو کې یې ځانته ژوند جوړ کړی؛ که چېرته هغه په زوره ستنول کېږي د هغه ټول ژوند ورسره زیانمنېږي.

هغه وړاندې وايي: حکومت ته په کار دا دي، چې په دې برخه کې خلکو ته کافي وخت ورکړي؛ تر څو هغوی د خپل ژوند ټولې چارې راغونډې کړي او خپل حسابونه کتابونه راټول کړي. داسې خو نه کېږي، چې په یوه ورځ یا یوه میاشت کې درته ووايي چې ته ووځه دا چې ستا دلته ټول کاروبار او ژوند خوندي دی هغه به څنګه کېږي؟
زرغونه یوه بله افغان کډواله ده، چې په اسلام اباد کې ژوند کوي هغه په دې برخه کې د پړې ګوته په افغانستان کې اوسنیو واکمنانو ته نیسي.

هغه زیاتوي: که دوی په رښتیني توګه ځانونه د افغانستان واکداران بولي؛ نو باید د ډیپلوماټیکو لارو چارو دې د پاکستاني چارواکو سره د خپلو خلکو د برخلیک په اړه خبرې اترې وکړي، واکمني خو دا نه ده چې یوازې څوکۍ ونیسه او د واک پر ګدۍ تکیه شه نور د خلکو له غمه بې‌غمه اوسه.
له تېرې ورځې را په دې خوا داسې رپوټونه خپاره شوه، چې ګواکې د پاکستان حکومت غواړي سر له ننه د (اپرېل په ۱۶مه) افغان کډوال په زوره له پاکستانه وباسي؛ خو په پېښور کې ازاد خبریال رفعت الله ورکزی وايي، چې دا مهال په خیبر پښتونخوا کې د افغان کډوالو د اېستلو په اړه کوم ځانګړی راپور نه شته او د بلوچستان په صوبه کې هم سیمه‌ییزو چارواکو ویلي، چې تر دې مهاله یې داسې کومه پرېکړه نه ده کړې.
داسې راپورونه هم شته، چې په دې وروستیو کې افغانستان ته د پاکستانی پلاوي په ورتګ کې د دواړو غاړو تر منځ داسې پرېکړه شوې چې دمګړۍ دې د افغان کډوالو په ستنولو کې پاکستانی لوری له بېړې کار نه اخلي او په دې برخه کې دې یو څه نرمښت راولي.