د روسیې د پوځ د لوی درستیز مرستیال د مالي فساد په تور ونیول شو

ښاغلي اردوغان وویل، چې د افغانستان په شمال کې د سیلابونو له امله یو بشري ناورین رامنځته شوی دی.

د ترکیې د مهربانۍ د نړیوالې جایزې اوومه جشنواره د چهارشنبې په ورځ په انقره کې جوړه شوه.

په دې مراسمو کې رجب طیب اردوغان په افغانستان کې د سېلابونو له امله رامنځ ته شوي بحران، د غزې وضعیت، د سوډان او یو شمېر نورو هېوادونو کړکېچ ته اشاره وکړه.

د ترکیې ولسمشر وویل: "په افغانستان کې له سیلابونو وروسته زموږ تر ۴۰۰ زیات خویندې او وروڼه مړه او د هېواد په شمال کې ستر بشري ناورین رامنځ ته شوی دی.”

ښاغلي اردوغان ټینګار وکړ چې هېواد یې له سېلاب وروسته افغانستان ته د بشري مرستو لېږل پیل کړي او له افغان ولس سره به مرستو ته دوام ورکړي.

هغه له افغانستان سره د ترکیې وروستیو مرستو ته په اشارې سره وویل: “په دې سختو ورځو کې له خپلو افغان وروڼو او خویندو سره مرسته کول خپله دنده ګڼو.”

په افغانستان کې له سیلابونو وروسته ترکیې دغه هېواد ته شاوخوا ۲۴ټنه هوايي مرستې واستولې.

د چهار شنبې په ورځ د ترکیې د بیړنیو حالاتو ادارې اعلان وکړ چې د افغانستان خلکو ته د دغه هیواد د «مهربانۍ اورګاډي» لیږلی چې له ۴۳ واګونونو جوړ دی او له ۶۰۰ټنو څخه ډیرې مرستې په کې بار دي.

دې ورځپاڼې لیکلي: «د دې پېښې په اړه چې یوه دسیسه ده دومره ګونګوسې شته دي چې د ټولو ذهنونه یې بوخت کړي دي.»

د اسلامي جمهوري ورځپاڼې د پنجشنبې په ورځ (د غبرګولي دریېمه) په یوه مطلب کې چې د «مسامحه جایزه نه ده» تر سرلیک لاندې د ایران د وسله والو ځواکونو د لوی درستیز وروستي حکم ته اشاره کړې، چې یوه ډله یې د رییسي د الوتکې د نسکوریدو په اړه د څیړنو لپاره ټاکلې ده.

د لیکوال په اند، د داسې یوې ډلې جوړېدلو د «بهرنیو دسیسو» احتمال زیات کړی دی.

دغې ډلې تر اوسه د خپلو څېړنو پایلې نه دي اعلان کړي، خو د اسلامي جمهوري ورځپاڼې ویلي، بې له شکه زموږ د هېواد د وسله والو ځواکونو د لوی درستیز د څېړنې د ډلې له خوا خپور شوی راپور به رسمیت ولري او د استناد وړ به وي.

لیکوال وايي، یو له هغو ټکو څخه چې د ابراهیم رییسي او د هغه د ملګرود د چورلکې د غورځېدو د دسیسې احتمال په ګوته کوي، د پېښې ځای دی.

د اسلامی جمهوري ورځپاڼې د اذربایجان په جمهوریت کې د اسراییل نفوذ ته په اشارې سره لیکلي: «دغه پېښه اذاربایجان سره زموږ د هېواد پولې ته نږدې شوې چېرې چې صهیونیست رژیم ډېری استخباراتي، مخابراتي او نظامي امکانات له منځه وړي دي.

تر دې مخکې یوه اسراییلي چارواکي رویټرز خبري اژانس ته ویلي و، چې د ابراهیم رییسي د هلیکوپټرې په نسکورېدلو کې اسراییل لاس نه لري.

د اسلامي جمهوري ورځپاڼې د ليکوال په باور د ايران له سرحدي سيمې تبريز ته د ستنيدو له درېيو چورلکو څخه يوازې د ابراهيم ریيسي د چورلکې نسکورېدل، د هوا د حالاتو عوامل سره د پېښې اړیکه ردوي او د دسیسې احتمال پیاوړی کوي.

دغې ورځپاڼې د تخنيکي کارپوهانو په حواله د يوې فرضيې په توګه ليکلي، چې لومړۍ چورلکه په هوا کې چاودنه کړې او بيا لوېدلې ده. لیکوال وايي، چې په دې فرضیه کې کیدلې شي پېښه د د بهرنیو او یا هم داخلي مداخلو له امله رامنځته شوی وي.

ورځپاڼې وړاندیز کړی، چې د چورلکې د رادار له کاره لویدل یا هک کیدل، له دسېسې او بهرنیو عواملو سره تړاو لري.

له دې هرڅه سره د اسلامي جمهوري ورځپاڼې دغې موضوع ته د ایرانی چارواکو نه پاملرنه هم د ابراهیم رییسي د چورلکې د نسکورېدو په اړه دسیسې پورې تړلې ده.

ورځپاڼه وايي، دغې پېښې وښوده چې د ابراهیم رییسي د سفر پلان جوړونکو بنسټیزه کمزورتیا درلوده او د امنیت برخې ته یې ډېر پام نه و کړی.

د اسلامي جمهوري ورځپاڼې د ایران د موقعیت موندنې کمزورتیا یو له نورو عواملو څخه یاده کړی او لیکلي یې دي «زموږ موقعیت موندنه کمزورې ده او که د ولسمشر د چورلکې پېښه د دسیسې له امله رامنځته شوې وي، دغه کمزورتیا هم د پېښې د رامنځته کیدو سبب شوې ده.»

همدا راز د اسلامي جمهوري ورځپاڼې ټینګار کړی، چې د ایران حکومت د «بهرنیو دسیسو» په وړاندې د امنیت په برابرولو کې خورا کمزوری دی.

لیکوال وايي: «د پلان د کمزورتیا اصلاح، د موقعیت موندنې د اسانتیاوو تازه کول او د ملي امنیت ټینګول باید د نظام د چارواکو د اجنډا په سر کې وي او په دې برخه کې هېڅ ډول مسامحه جایز نه ده.»

د سیمه ییزو چارواکو په وینا، د موسمي بارانونه کچه سږکال په کیرالا کې ۱۸٪ لوړه شوې ده.

د سیلابونو له امله په کوزیکوډ هوایی ډګر کې الوتنې هم له ځڼډ او خڼډ سره مخامخ شوې دي.

د کیرالا ایالت د ناورین د مدیریت ادارې په وینا ، یو ۷۰ کلن سړی پرون په کاساراګوډ ولسوالۍ کې د تندر له امله مړ شوی.

بل خوا په پالکاډ سیمه کې دوو ورورڼو له اوبو ډک کان کې د ښکته کیدو له امله خپل ژوند له لاسه ورکړی دی.

د کیرالایوه چارواکي ویلي، څلور کسان په اډوکي او پټانمتیتا ولسوالیو کې په اوبو کې لهډوبیدو وروسته مړه شوي دي.

د هواپوهنې ځايي ادارې نن په درېیو ولسوالیو کې د سخت باران خبرداری ورکړی دی.

پر کیرالا سربیره د هند او پاکستان ډیری برخه د تودوخې څپې سره مخامخ ده.

د هند پلازمینې نوي ډیلي د دې اونۍ په پیل کې د ښوونځیو د تړلو امر کړی.

د تودوخې درجه تر ډېره په مۍ میاشت کې خپل اوج ته رسېږي، خو د هند د هواپوهنې ادارې سږ کال په شمال لوېدیځو سیمو کې په دې میاشت کې د دوو تر دریو ورځو پر ځای له اوو تر لسو ورځو د ګرمې څپې وړاندوینه کړې ده.

دا هم ویل شوي، چې له دې پېښې وروسته لسګونه کسان سیمه ییزو روغتیايي مرکزونو ته لېږدول شوي دي.

د نیوو لیون ایالت والي سامویل ګارسیا له خلکو غوښتي چې د خرابې هوا، تالندې او برېښنا له امله په خپلو کورونو کې پاتې شي.

د مکسیکو د جمهوري ریاست په ټاکنو کې د ښاریانو ګوند نوماند، خورخا الواریز ماینز، په ټولنیزو شبکو کې د دې پېښې لامل چټک باد بللی.

هغه روغتون ته د لېږدولو پر مهال وويل، چې روغتيايي حالت يې «ښه» دى، خو په پېښه کې د هغه ملګري ټپيان شوي دي. ښاغلي ماینز وویل چې اوس مهال یې خپل ټاکنیزې منډې ترړې ځنډولې دي.

په مکسیکو کې د ولسمشرۍ ټاکنې د راتلونکې میاشتې په دویمه نېټه ترسره کېږي.

د جمعیت علمای اسلام ګوند تېره ورځ ناوخته د (غبرګولي دویمه) په ایکس پاڼه د دغه ګوند د مشر مولانا فضل الرحمان یوه ویډیو خپره کړې چې هغه د پاکستان تحریک انصاف ګوند له ورغلي پلاوي سره د خبرو پر مهال رسنیو ته وايي، «څو ورځې وړاندې د پاکستان پوځ په هوايي برید کې په وزیرستان عام خلک ووژل، خپله یې ومنله او بښنه یې وغوښته، دا څنګه ړانده عملیات دي چې یو ځل ولسي بې ګناه خلک وژنه بیا بښنه غواړه؟ دا ډول کړنې موږ ته د منلو وړ نه دي، او نه نور داسې حالت منلی شو.»

د تحریک انصاف ګوند یو پلاوی تېره ورځ مولانا فضل الرحمان ته د ګوندونو تر منځ د سیاسي اختلافاتو د کمولو په موخه ورغلي و.

مولانا فضل الرحمان له رسنیو سره د خبرو پر مهال ويلي، چې په چمن، انګور اډه، غلام خان او نورو سیمو کې پاکستانی پوځ د خلکو کارو بار ور خراب کړی او بېرته یې هغوی ته د ګټې وټط بله لاره نه ده برابره کړې، او هغوی چې هلته پرلت وهلی همداسې یې بې ځوابه پریښي دي.

هغه په دغه ويډیو کې وايي، چې په ډیورنډ فرضي کرښه چې کله انګریزانو دغه کرښه راکاږله دوه وروڼه یې سره بېل کړل، ځکه دوی یوه ژبه، یو دود و دستور لري. د یوه ورور کور یوې خوا او د بل بلې خوا پاتې شو، هغه پاکستاني پوځ ته په اشارې ویلي، نو ته څنګه دوی سره بېلولی شې، «دا هڅې ډیرو نورو واکمنو هم وکړې خو دغه خلک یې سره بېل نه کړل.»

مولانا فضل الرحمان داسې مهال ډیورنډ فرضي کرښې ته د فرضي کرښې نوم اخلي چې پاکستانیو چارواکو په دې وروستیو کې د رسنیو له لارې دغه کرښه یوه «نړېواله پوله» بللې.

په پاکستان کې یو شمېر سیاسي کتونکي وایي له هغه مهاله چې مولانا فضل الرحمان او د هغه پلویانو په وروستیو ټاکنو کې ماتې وخوړه، نو ورسره هم مهاله مولانا فضل الرحمان هڅه کوي چې د بېلابېلو سیاسي ډلو سره په نږدې کېدو د پاکستان په حکومت کې ځان ته د پښو کېښودو ځای پیدا کړي.