په قرغزستان کې ۱۵ تنه د داعش د ملاتړ په تور ونیول شول

د قرغزستان چارواکو پرون وویل، چې ۱۵ تنه یې د داعش د ملاتړ په تور نیولي دي. د قرغزستان د ملي امنیت ادارې ویلي: د دغې ډلې یو مشر په افغانستان کې د داعش د خراسان څانګې تر څارنې لاندې کار کاوه.

د قرغزستان چارواکو پرون وویل، چې ۱۵ تنه یې د داعش د ملاتړ په تور نیولي دي. د قرغزستان د ملي امنیت ادارې ویلي: د دغې ډلې یو مشر په افغانستان کې د داعش د خراسان څانګې تر څارنې لاندې کار کاوه.
د قرغزستان ملي امنیت ویلي چې دغه سخت دریځه ډله چې په پټه یې د داعش ایډیالوژۍ ته وده ورکوله، وپیژندل شوه او ونیول شوه او د هغوی فعالیتونه بند شول.
د مسکو په څنډه کې د کنسرت پر یوه تالار له مرګوني برید وروسته چې مسوولیت یې داعش پر غاړه واخېست، د دغې ډلې د ورانکارو فعالیتونو په اړه د منځنۍ اسیا د هېوادونو اندېښنې زیاتې شوې دي.
په افغانستان کې د داعش د خراسان څانګې فعالیت له دغه هېواد سره پر پوله د منځنۍ اسیا د هېوادونو لپاره ډېرې اندېښنې پیدا کړې دي.
د منځنۍ اسیا هېوادونو د داعش او افراطي اسلامپالو ډلو پر وړاندې جګړه د خپلو امنیتي پلانونو په سر کې ځای کړې ده.
تر دې وړاندې د تاجکستان حکومت هم د افغانستان له پولو څخه هېواد ته د مذهبي سخت دریځو ډلو د ننوتو په اړه اندېښنه ښودلې وه او له افغانستان سره په پوله کې یې له روسي ځواکونو سره ګډ تمرینات ښودلي وو.
که څه هم د قرغزستان اکثریت نفوس مسلمانان دي، خو د دغه هېواد حکومت سیکولر ارزښتونو ته غاړه ایښې او جهادي فعالیتونه دروي.


نړیوال بانک په پنجاب صوبه کې د ماشومانو د زدکړو د ملاتړ لپاره پاکستان ته ۱۵۰ میلیون ډالره پور منظور کړ. نړیوال بانک وايي، پاکستان ته د دې پور ور کولو سره غواړي چې پنجاب صوبه کې له زدکړو بې برخې ماشومان لومړنیو ښوونځیو ته جذب شي.
تمه ده چې د دې پور پروژې سره پنځه میلیونه ماشومانو، ۷ زره سرښوونکو، یو لک ۶۵ زره ښوونکو او تر دریو زرو ډېرو روزونکو ته مخامخ ګټه ورسېږی.
په پاکستان کې نږدې ۲۶ میلیونه ماشومان له زدکړو بې برخې دي چې له دې شمېرې یوازې اوه میلیونه په پنجاب کې دي.
نړیوال بانک تېره اونۍ د داسو برېښنا بند د جوړولو لپاره پاکستان ته یو میلیارد ډالر پور تصویب کړ.
دا بانک وايي، چې داسو بند ځايي ټولنو ته ټولنیز او اقتصادي خدمتونه برابروي او په راتلونکي کې د نورې ابي انرژۍ د پروژو پراختیا ته لار برابروي.
د نړیوال بانک په اعلامیه کې راغلي، چې د داسو بند بشپړېدو سره به ۲۱۶۰ میګاواټه برېښنا تولید شي او په کم لګښت سره به دا اندازه ۴۳۲۰ میګاواټو ته زیاتېدلی شي.

امريکا ویلي، چې که د ایران اسلامي جمهوريت د ملګرو ملتونو د اټومي څار له ادارې سره همکاري ونه کړي؛ نو د خپلو متحدينو سره یو ځای به پر دغه هېواد لا زيات فشار راوړي.
تیره اونۍ د اټومي انرژۍ نړیوالې ادارې د یو پریکړه لیک په صادرولو سره د ملګروملتونو د اټومي انرژۍ د څارنې ادارې سره د تهران پر نه همکارۍ نیوکه وکړ.
دغې ادارې د پنجشنبې په ورځ (د غبوګولي۲۴مه) خبرداری ورکړ، چې ایران د خپلو اټومي وړتیاوو د پراخولو په حال کې دی.
دغې ادارې، غړو هېوادونو ته خبر ورکړی، چې ایران د نتنز او فردو د غني کولو په تاسیساتو کې نور کاسکیډونه ځای پر ځای کوي. کاسکیډ د سنټرفیوزونو او ماشینونو مجموعه ده، چې د یورانیمو د غني کولو په پروسه کې کارول کیږي.
د امریکا د بهرنیو چارو د وزارت ویاند متیس میلر ویلي، چې د ایران اسلامي جمهوریت باید پرته له ځنډه د ملګرو ملتونو د اټومي څارنې له ادارې سره په خپلو اټومي ژمنو عمل وکړي.
د امریکا د بهرنیو چارو د وزارت ویاند دا هم ومنله چې ایران غواړي خپل اټومي پروګرام ته "په داسې لارو چارو دوام ورکړي چې د اعتبار وړ سوله ایز هدف نه لري".
میلر همدا راز وویل: "که له اژانس سره د ایران نه همکاري دوام ولري، موږ چمتو یو چې له خپلو شریکانو او متحدینو سره په نږدې همغږۍ کې پر ایران فشارونه زیات کړو."
په ورته وخت کې، ایران د ملګرو ملتونو د اټومي څارنې ادارې سره د تهران د نه همکارۍ په اړه د اټومي انرژۍ د ادارې پریکړه لیک "مخکې له وخته او بې ځایه" بللی دی.

۵۰ کلن اوکرایني سرتیري "بیل" چې په تیاره کې د خپل ټوپک سره پټ و، وویل، چې هیله لري چې د هغه ډیری ځوان هیوادوال د روسیې د یرغل په وړاندې جګړه کې د سرتېرو په توګه برخه واخلي.
د اوکراین پوځ د یو لوی او ښه مجهز دښمن سره مخامخ دی، خو د هغه په څیر په زړو سرتیرو تکیه کوي ترڅو د روسیې د بې رحمه بریدونو په وړاندې د هیواد دفاع وکړي.
دغه سرتیری چې د اوکراین په ختیځ کې په یوه روزنیز کمپ کې زدکړې ترلاسه کولې وویل: "ځوان نسل باید پوه شي چې زموږ او دوی پرته بل څوک دا کار (د اوکراین دفاع) نه کوي."
د اوکراین پوځ تر فشار لاندې دی چې لا ډیر سرتیري د جګړې لیکو ته واستوي ځکه چې د ۲۷ میاشتنۍ جګړې د پای څرک لا هم نه لګي او اوس د جګړې د لومړیو میاشتو په پرتله لږ کسان په خپله خوښه د جګړې لیکو ته ځي.
چارواکو په دې وروستیو کې عسکر ۍ ته د جذب مقررات بدل کړي او پر شرایطو د برابرو کسانو عمر یې ۲۵ کلنۍ ته راټیټ کړی. تر ۶۰ کلنۍ پورې نارینه د عسکرۍ لپاره پر شرایطو برابر دي. یو شمېر اوکرایني چارواکي اټکل کوي چې د اوکرایني سرتېرو اوسط عمر له ۴۰ کلونو ډېر دی.
رویټرز خبري اژانس ته د دونڅک په سیمه کې د ۳۳ میخانیکي لوا د روزنې غونډې ته لاسرسی ورکړل شوی، چې د مسکو ځواکونه ورو ورو په څو سیمو کې پرمختګ کوي.
سرتیرو ته په مختلفو مهارتونو کې روزنه ور کول کیږي چې د خندق پاکولو څخه نیولې د لویو لاریو او درنو جنګي وسلو تر کارولو پورې. ځینې سرتیري په نوو دندو ګمارل شوي او ځینې نور نوي له پوځ سره یوځای شوي.
د لوا یو چارواکي وویل، چې ډیری هغه نارینه چې اوس مهال روزنه ترلاسه کوي د ۵۰ کلونو څخه ډیر عمر لري مګر دوی د ځوانو سرتیرو په پرتله ډیره انګیزه لري.
هغه وویل: "دوی پوهیږي چې ولې دلته دي: د خپلو ماشومانو او لمسیانو لپاره."

د زاهدان د اهل سنت امام د جمعې په ورځ - غبرګولي ۲۵ مه نېټه - د جمعې د لمانځه په خطبه کې وویل، چې د ایران په اسلامی جمهوریت کې سیاستونه نه بدلیږی او مختلف ارګانونه یو له بل سره همغږي نه دی. عبدالحمید اسماعیل زهي ټینګار وکړ، چې د ایران هیڅ ولسمشر په دې حالت کې هیڅ نه شي کولی.
مولوي عبدالحمید د ولسمشرۍ په ټاکنو کې د یوه مخکښ سني شخصیت پر نه نوم لیکنې نیوکه وکړه او ویې ویل، چې په تېرو ۴۵ کلونو کې د ایران د سني ټولنې پر وړاندې دا ډول تبعیضي عمل څو ځلې تکرار شوی دی.
په شپږمه ولسي جرګه کې د سنندج استازي جلال جلال زاده مخکې اعلان کړی و، چې غواړي د ۱۴۰۳ کال ولسمشریزو ټاکنو ته ځان کاندید کړي، خو د کورنیو چارو وزارت له نوم لیکنې منع کړ.
د زاهدان د اهل سنت والجماعت امام د جمعې په خطبو کې دې ته په اشارې سره چې په تېرو ٤٥ کلونو کې په ايران کې د ولسمشرۍ لپاره له نوم ليکنې وروسته ښځې معزول شوې دي، وويل، چې په دې موده کې ښځو ته يو ځل هم موقع نه ده ورکړې شوې. هر ځل به یې ویل، چې "کاندیدان باید سیاسي شخصیتونه وي."
هغه ټینګار وکړ: "د سیاسي سړي په اړه د نګهبان شورا تفسیر غلط دی".
ټاکل شوې ده، چې د ولسمشرۍ د څوارلسمې دورې ټاکنې د ١٤٠٣ کال د چنګاښ د مياشتې په اتمه نېټه ترسره شي. دغه ټاکنې له وخت مخکې او د ابراهيم ریيسي د چورلکې د غورځېدو وروسته د نوموړي د مړینې له امله ترسره کیږي.
د ولسمشرۍ د لومړيو ټاکنو په بهير کې ٨٠ کسانو ځانونه کانديد کړي وو.
د دغو کسانو له جملې څخه د ایران نګهبان شورا د شپږو کسانو نوم لیکنه منظور کړه. په دغه ډله کې سعید جلیلي، محمد باقر قالیباف، مسعود بشکیان، علیرضا زکاني، مصطفی پور محمدي او امیرحسین غازي زاده هاشمي شامل دي.

د تاجکستان خاور دولتي خبري اژانس خبر ورک وي، چې د دغه هېواد لوی څارنوال د پارلمان غړی او د ډیموکراټ ګوند پخوانی مشر سعید جعفر عثمان زاده سلب صلاحیت یا بې واکه کړی او نیولی دی. د تاجکستان لوی څارنوال وايي، عثمان زاده غوښتل په زور واک ترلاسه کړي.
د تاجکستان د دولتي رسنیو د راپور له مخې، د پارلمان دغه غړي په جلاوطنۍ کې د ممنوع الخروج سازمان «تاجکستان ملي پیمان» له مرستیال شرف الدین ګادیف سره د «په زور د واک نیولو» لپاره خبرې کړې دي.
د تاجکستان د لوی څارنوال دفتر وايي، داسې شواهد یې ترلاسه کړي، چې ښيي سعید عثمان زاده په ۱۴۰۰ میلادي کال کې له شرف الدین ګادیف سره د ټیلیفوني خبرو پر مهال په تاجکستان کې د واک د نیولو وړاندیز کړی و.
په همدې حال کې د تاجکستان حکومت وايي چې سعید جعفر عثمان زاده د تاجکستان دننه او بهر له ډېرو ډلو سره د خپل «جنایتکارانه پلان» لپاره تماسونه نیولي او ځینې یې د حکومت ضد فعالیتونو د تنظیمولو لپاره ګمارلي دي.
له بلې خوا د تاجکستان حکومت ادعا کړې، چې سعید عثمان زاده له یو شمېر نورو مخالفو څېرو سره په همغږۍ د دغه هېواد په ځینو برخو کې د سیاسي او ټولنیز ثبات د ګډوډولو او د پولیسو ودانۍ ته ننوتلو سره وسلې ترلاسه کړي او حکومت نسکور کړي.
د تاجکستان حکومت لا هم ادعا کوي، چې سعید عثمان زاده په تاجکستان کې د یوه بهرني هېواد له استازي څخه د حکومت د تخریبي پلان د عملي کولو لپاره لس میلیونه ډالره غوښتې وې.