فایق: د دوحې ناسته کې دې افغان مېرمنو ته بلنه ورکړل شي

اغلې وافق له نړۍوالې ټولنې وغوښتل، چې د ښځو حقونو ته د خپلو پرېکړو په لومړیتوب کې ځای ورکړي او اجازه ورنه کړي چې د ښځو پر وړاندې محدودیتونه عادي شي.

د افغانستان د سوداګرۍ او صنایعو خونې مشرې منیژه وافق د جمعې په ورځ (د چنګاښ لومړۍ) د ملګرو ملتونو د امنیت شورا په غونډه کې وویل، چې طالبان په افغانستان کې «جنسیتي تبعیض» پلي کوي.

د هغې په وینا، د طالبانو سیاستونه د دې لامل شوې، چې د ښځو د ځان وژنې کچه لوړه شي او پر نارينه وو له پخوا ډېرې تکیه شي.

تمه کیږي، چې د دوحې درېیمه غونډه د روانې میاشتې په پای کې جوړه شي او ویل کېږي چې په دې غونډه کې یوازې طالبان د افغانستان په استازیتوب بلل شوي او افغان مېرمنو ته په غوڼډه کې د ګډون بلنه نه ده ورکړل شوې. د ښځو د حقونو موضوع هم په اجندا کې شامله نه ده.

د بشري حقونو د څار ادارې اجراییوي مشر ې د ښځو د حقونو د موضوع د لرې کولو او دوحې غونډې ته د ښځو د نه بللو خبره «حیرانوونکې» وبلله.

د ملګرو ملتونو د امنیت شورا په غونډه کې د سویس استازې وویل، چې د دوحې دریمې غونډې ته باید د ښځو او مدنې ټولنو استازي وبلل شي.

همدا راز، د ملګرو ملتونو په امنیت شورا کې د جاپان استازي وویل،چې د دوحې په درېیمه غونډه کې باید د افغانستان د ټولو فعالانو او په ځانګړې توګه د ښځو غږ واورېدل شي.

ښاغلي شینو میتسوکو وویل، هېواد یې چمتو نه دی چې د طالبانو پر وړاندې د ښځو له حقونو سره جوړجاړی وکړي.

د ملګرو ملتونو د راپور له مخې، په خوست کې د پاکستان د برید له امله یو سړی وژل شوی او دوه نور ټپیان دي او په پکتیکا کې د دوو ښځو، دریو نجونو او دوو هلکانو په ګډون اووه ملکي وګړي وژل شوي دي.

له هغې ورځې وروسته په پکتيا ولايت کې د طالبانو او پاکستاني پوځيانو تر منځ وسله واله نښته وشوه، چې په نتيجه کې يې د دريو ماشومانو او يو سړي په ګډون څلور تنه ملکي افغانان ووژل شول او اووه تنه ملکي افغانان ټپيان شول.

طالب چارواکو د خبرپاڼې په خپرولو سره دغه بریدونه د افغانستان پر خاوره تېری بللی دی.

د پاکستان د بهرنیو چارو وزارت په یوه بیان کې ویلي، چې د بریدونو هدف هغه ترهګر وو، چې په پاکستان کې دننه د ګڼو ترهګریزو بریدونو مسوول دي.

ثمر خان خپل انسټاګرام کې هم لیکلي چې دغې څوکې ته ختل یې ارمان و.

د پاکستان د دولتي راډیو د خبر له مخې په پښتونخوا کې د پاکستاني نظامیانو په ملاتړ ثمر خان دا د پام وړ کارنامې ترسره کړې او په دې څوکه کې یې د پاکستان بیرغ په فخر سره پورته کړ.

ثمر خان د افریقا په کلیمانجارو کې د نړۍ پر دریم لوی کنګل د باسیکل ځغلولو له مخې هم لومړۍ ښځینه لوبغاړې ده

هغې په ۲۰۲۱ کې د ریډ بل هومر په نوم د واورې بورډینګ مسایقه کې هم لومړی مقام ترلاسه کړ.

دغه کسان په یوه سوله ییز لاریون کې راغونډ شوي وو، چې له طالبانو څخه د خپلو حقونو غوښتنه وکړي.

د طالبانو مشر هبت الله اخندزاده د ۱۴۰۳ هجري لمریز کال د وري په میاشت کې امر وکړ، چې د حکومت ټولو نظامي او ملکي ادارو ته دې د تقاعد معاش نه ورکول کیږي. دا فرمان په دې معنا دی، چې په افغانستان کې به هیڅ دولتي کارکوونکی تقاعد نه لري.

افغانستان په نړۍ کې یوازینی هېواد دی، چې ملکي مامورین یې تقاعد نه لري.

د ملګرو ملتونو د راپور له مخې، د طالبانو مشر په دغه فرمان کې د هغو ۱۷۰ زره متقاعدینو یادونه نه ده کړې، چې حکومت یې د کار د کلونو په ترڅ کې د تقاعد په نوم د هغوی د معاش یوه برخه کمه کړې وه.

د ملګرو ملتونو دغه مرستندویه سازمان په یوه راپور کې لیکلي، چې په اپریل میاشت کې د سختو بارانونو له امله د سېلاب ځپلو سیمو اوسېدونکو خپل هر څه له لاسه ورکړي دي.

یونېسف زیاتوي، چې د خوړو او د څښاک د پاکو اوبو نشتوالی هغه څه دي، چې ماشومان ناروغوي او بیا دغه ډېری ناروغان روغتیايي مرکزونو ته لاسرسی نه لري.

افغانستان د اقلیم د بدلون د اغېز په وړاندې اووم ډیر زیان منونکی هېواد دی، په داسې حال کې چې دا هېواد په نړۍ کې د ککړتیا تر ټولو ټیټه کچه لري.

ملګري ملتونه وايي، د افغانستان ۸۰ سلنه وګړي په کرڼې متکي دي، خو پرله پسې طبیعي پېښې د کورنیو په تېره بیا په کلیوالو سیمو کې پر تغذیه مستقیمه اغېزه لري.
یونېسف په خپل راپور کې وايي، چې د وروستیو څو کلونو له زلزلې او وچکالۍ وروسته ویجاړوونکو سېلابونو په افغانستان کې د خوراکي توکو د سرچینو له منځه تللو ګواښ رامنځ ته کړی دي.

د یونېسف په وینا په تیرو څو اونیو کې د افغانستان په لویدیځو او شمالي ولایتونو کې د ناڅاپه سېلابونو له امله څه باندې ۷۵۰۰ کورونه ویجاړ شوي او ۵۰۰۰ کورنۍ بې ځایه شوي دي.
همدارنګه د ماشومانو د ساتنې د دې موسسې د راپور له مخې، په بغلان کې وروستیو سېلابونو ۳۰۰۰ کورونه نړولی او ۲۲۰ نور یې ټپیان کړی او ۱۵۰ تنه یې وژلي دي.