طالبان: افغانستان سره د روسیې د دوامدارو اړیکو پاللو په اړه د سرګي لاوروف د خبرو هرکلی کوو

ټاکل شوې دغه غونډه د دوشنبې په ورځ د اتریش په پلازمېنه کې جوړه شي. د غوڼډې د جوړونکو په وینا، د طالبانو ۷۰ سیاسي مخالفین به په دې غوڼډه کې برخه واخلي.

د مقاومت جبهې د یکشنبې په ورځ په خپله خبرپاڼه کې لیکلي، چې د ویانا د غونډې موخه د افغانستان د راتلونکي لپاره د لارې نقشې جوړول دي.

د ویانا دریمه ناسته په ۱۴۰۲ کال کې د اتریش په پلازمینه کې په ورته موخې جوړه شوې وه.

تر دې مخکې سرچینو افغانستان انټرنشنل ته ویلي و، چې د احمد مسعود تر څنګ به د ویانا په څلورمه ناسته کې د ازادۍ جبهې، جمعیت، حرکت او اسلامي وحدت ګوندونو غړي هم ګډون وکړي.

د تیرو غونډو په څیر، دا ځل هم د سیاسي او نظامي جریانونو تر څنګ د تېر حکومت غړي، د پوهنتونونو استادان، مدني فعالان او د رسنیو استازي هم رابلل شوي دي.

د ګډونوالو په لومړني نوملړ کې د مقاومت د جبهې مشر احمد مسعود، د بهرنیو چارو د پخوانی وزیر رنګین دادفر سپنتا، د افغانستان د ملي امنیت د پخواني مشر رحمت الله نبیل او د بشري حقونو د کمیسیون د پخوانۍ مشرې سیما سمر نومونه شامل دي.

دا لا څرګنده نه ده، چې دې غونډې ته به له نورو افغان سیاسي ګوندونو او پوځي خوځښتونو څخه څوک راځي که نه.

د مشهد صنفونو ادارې په دې وروستیو کې ویلي چې افغانان د امام رضا د زیارت په درې کیلومترۍ کې له کار کولو بند دي.

په ورته وخت کې غلام رضا اشرفي ویلي چې په ۱۴۰۲ کال کې د بهرنیو وګړو د لټون ۲۶۰ ګډې ګزمې په سوېلي خراسان کې د اړوندو اجرایوي ارګانونو په همکارۍ ترسره شوې دي.

د ایران د بازار خبري اژانس د راپور له مخې، د سوېلي خراسان د کار او ټولنیزو چارو لوی مدیر ویلي؛ چې د روان کال له پیل راهیسې د افغانانو د ناقانونه کار د هرې ورځې جریمې اندازه شاوخوا ۲۰۰ ډالره ده.

د ایران په نورو ولایتونو کې هم د افغانانو پر کار د ایران له لوري د بندیزونو لګول دوام لري.

ایرنا خبري اژانس د شنبې په ورځ د (چنګاښ دویمه) راپور ورکړی چې د ایران په مشهد ښار کې د صنفونو د څارنې مدیر محسن صیادي ویلي، چې د (امام رضا) د زیارت په درې کیلومترۍ کې د افغانانو کار کول بند دي.

محسن صیادي ویلی دي؛ چې په مشهد ښار کې د ۳۱ هغو سوداګریزو اتحادیو په اړه د سرغړونې قضیې ثبتې شوې چې افغانانو ته یې کار ورکړی وو.

د خراسان رضوي ولایت د وګړو د ثبت ادارې د شمېرو له مخې، له تهران وروسته چې د بهرنیو کډوالو تر ټولو زیات شمېر لري، په مشهد کې همڅه د پاسه ۴۰۰ زره بهرني وګړي چې قانوني اسناد لري او کابو ۳۰۰ زره هغه بهرني وګړي اوسیږي چې هیڅ قانوني اسناد نه لري.

خو دغه شمېرې تر اوسه پورې د کوم سازمان له لورې نه دي تایید شوې.

تردې وړاندې د کرمانشاه ولایت د بهرنیو وګړو او کډوالو چارو لوی ریاست د ایران په ۱۶ ولایتونو کې د افغان کډوالو پر تګ راتګ، اوسېدو او کار کولو بندیز لګولی و.

ختیځ اذربایجان، لوېدیځ اذربایجان، اردبیل، زنجان، کردستان، کرمانشاه، ایلام، لرستان، چهارمحل او بختیاري، کوهګیلویه، بویر احمد، ګیلان، مازندران، سیستان، بلوچستان، هرمزګان او همدان هغه ولایتونه دي چې د افغانانو اوسېدل او کار کول په کې بند دي.

د طالبانو د کډوالو او ستنېدونکو چارو وزارت د یکشنبې په ورځ د (چنګاښ درېیمه) په اېکس پاڼه لیکلي، چې تېره ورځ ۱۶۹ افغان کډوال د کندهار د سپین بولدک او د ننګرهار د تورخم له لارو د پاکستان حکومت له لوري په زور افغانستان ته ستانه کړل شوي.

د کډوالو وزارت د کندهار د سپین بولدک سرحدي امریت له قوله لیکلي، چې ۱۷ کورنۍ چې د غړو شمېر یې ۹۳ تنو رسیږي له همدې لارې هېواد ته راستانه شول.

دغه وزارت وایي،‌ په زور راستنو شویو تازه کډوالو کې ۱۲ تنه هغه افغانان هم شامل دي چې د پاکستان په بېلابېلو بندخونو کې بندیان وو.

همدارنګه د کډوالو وزارت د تورخم د سرحدي امری‍ت له قوله لیکلي، چې ۱۳ کورنۍ چې د غړو شمېر یې ۶۴ تنه وو، د تورخم له لارې راستنې شوې.

طالبان وايي، تازه راستانه شوي کډوال یې د مرستو ترلاسه کولو په موخه د ملګرو ملتونو د کډوالۍ عالي کمیشنرۍ او د کډوالۍ نړېوال سازمان ته ورپيژندلي دي.

دا په داسې حال کې ده چې پاکستاني رسنیو راپور ورکړی چې د روانې جون میاشتې تر ۲۱ مې نېټې له پاکستانه د ټولو ستنو شویو افغانانو شمیر شپږ لکه او ۲۰ زره او ۹۸۱ تنو رسېدلی او دا لړۍ لا هم روانه ده.

د راپورونو له مخې، د دغه پروګرام له لارې د منل شویو افغانانو شمېر د زیاتو امنیتي پلټنو له امله کم شوی دی.

جرمني رسنیو د دغه هېواد د کورنیو چارو وزارت د ویاند له خولې لیکلي، جرمني پلان لري چې له خطر سره د مخ افغانانو د منلو له پروګرام سره په میاشت کې ۱۰۰۰ افغانان دغه هېواد ته ولېږدوي.

د همدې راپورونو له مخې، دغه پروګرام د ۱۴۰۱ لمریز کال د تلې په میاشت کې پیل شو او د تېر کال په تله میاشت کې یوازې ۱۳ افغانان د دغه هېواد د کورنیو چارو په وزارت ثبت شوي.

له ګواښ سره مخ د افغانانو د منلو په پروګرام کې هغه کسان شامل دي چې د طالبانو له خوا د شکنجې او ځورولو له خطر سره مخامخ دي، او یا د پخوانیو دندو لکه عدالت غوښتنې، زده کړو او یا سیاست له امله د طالبانو له لوري له لوړ خطر سره مخ دي.

جرمني ته له ګواښ سره مخ د افغانانو د منلو خبرې په داسې حال کې راپورته شوې چې په دغه هېواد کې د جرمونو په تور د یو شمېر افغان کډوالو د زیاتوالي په اړه اندېښنې زیاتې شوې دي.

د جرمني د کورنیو چارو وزیرې نانسي فایزر په دې وروستیو کې وویل: «موږ د دې ډاډ ترلاسه کولو لپاره سخت کار کوو چې خطرناک اسلامپال او توندلاري جنایتکاران افغانستان ته بیرته واستوو.»

دغه څرګندونې د جرمني په ځينو ښارونو کې د افغان کډوالو له خوا د دغه هېواد پر وګړو او پوليسو تر بريدونو وروسته وشوې.

د طالبانو مالیې وزارت تېره ورځ ناوخته د (چنګاښ دویمه) په ایکس پاڼه لیکلي چې د کابل ښار بګرامیو ولسوالۍ اړوند د نساجي فابریکې مخامخ یې هغه کورونه نړولي چې د دوی خبره په «۳۲۵ جریبه لاندې شوې ځمکې په ناقانونه ډول جوړ شوي وو.»

طالبانو د چا له نوم اخیستو پرته لیکلي چې دغه ځمکه د ځينو زورواکو له لوري لاندې شوې وه او بیا خلکو پرې کورونه جوړ کړي وو، خو دا یې نه دي ویلي چې دغه ځمکه د زورواکو له لوري خلکو ته څنګه په واک کې ورکړل شوې وه.

واک ته د طالبانو له رسیدو وروسته په افغانستان کې داسې کومه خپلواک اداره نشته چې د طالبانو له لوري ترسره شوې او کېدوونکي چارې و ارزوي.

دوه اوونۍ وړاندې طالبانو ویلي وو، چې د کابل ښار د میرویس، سید جمال الدین او ځاځي ښارګوټو د هستوګنې ځمکې تر راګرځولو وروسته تثبیتې شوې او څښتنان یې کولای شي د ودانیو جوړولو چارې پرې پیل کړي.

د طالبانو د عدلیې وزارت اړوند د لاندې شویو ځمکو د راګرځولو کمیسیون د روان کال د غوايي په میاشت کې ویلي و، چې په یو نیم کال کې یې څه باندې دوه نیم میلیونه جریبه لاندې شوې ځمکې بېرته ترلاسه کړې دي.

په افغانستان کې د طالبانو له واکمنۍ وروسته، دغه ډلې د ځمکو د غصب د مخنیوي لپاره یو کمیسیون جوړ کړی.

طالبان وايي؛ دوی مسووليت لري، چې دغه ځمکې تصفيه او د ځمکو سیسټم تنظیم کړي.