واشنګټن پوسټ: د اقلیم بدلون به په افغانستان کې د کوکنارو کښت بیا زیات کړي

په کندهار کې د طالبانو امنيتي مسولينو په خبرتیا کې ويلي، چې د کرېکټ د لمانځلو لپاره دې څوک سړکونو ته نه وځي او زیاتوي، که څوک د دې خوښيو په لمانځلو کې د پټاکيو او ډزو کولو پر مهال ونیول شي له جدي چلند سره به مخ شي.

د دې ولایت د طالبانو د امنیت امر شاه اغا هم د حوزو امرينو ته په يوه ږغيز پيغام کې له هغوی غوښتي، چې په بازارانونو، هوټلونو او چوکونو کې دي د خلګو د را ټولېدو مخه ونيسي.

هغه د حوزو له مسولينو غوښتي: « د عامو خلکو سره ځني مجاهدين هم غواړي بازارو ته را ووځي، د ټولو حوزو د امرينو توجه غواړم، که هر چا ټکان وکړه باید ونیول شي او هیڅوک باید را ونه وځي ځکه نظم خرابوي.»

د دې ولایت د طالبانو قومندانۍ او استخباراتو ادارې وايي، چې په ښار کې د کرېکټ د خوښي پر لمانځلو بنديز يې د امنيت د ټیګښت لپاره دی.

خو په هلمند کې د طالبانو د اطلاعاتو او فرهنګ ريیس حافظ راشد هلمندي پر اېکس پاڼه په يوه خبرتيا کې له خلکو غوښتي، چې د لښکرګاه ایوب خان مېنه کې د کرېکټ د بريا خوښۍ په سم ډول ولمانځي.

نوموړي له خلکو غوښتي، چې نورو خلکو ته دې هم مزاحمتونه نه جوړوي.

افغانستان نن د کرېکټ نړيوال شل اوره جام سياليو کې بنګلدېش مات کړ او په لومړي ځل يې نېمه پايلوبې ته لاره پيدا کړه.

د افغان لوبډلې دا بريا ډېرو افغانانو په افغانستان کې او بهر لمانځلې ده.

په خوست ولایت کې په سلګونه د کرېکټ مينه وال سړکونو ته راوتلي او دا بريايې ولمانځله. خو وروسته طالبان لیدل کېږي چې په اوبو شیندلو سره د دوی د تیت پرک کولو هڅه کوي.

د ننګرهار په مرکز جلال اباد ښار کې هم سلګونو خلکو د کرېکټ بری ولمانځه، خو هلته د طالبانو د مخالفت کوم راپور نه دی ور کړل شوی.

د طالبانو د کورنیو چارو وزارت ویاند عبدالمتین قانع که څه هم د دې نیول شویو هوویت نه دی ډاګیز کړی، خو وايي، د یوه ځوان د وحشیانه شکنجې په تور یې شپږ کسان نیولی او څلور تر تعفیب لاندې دي

نوموړی وايي، د دې پېښې له عاملینو سره به جدي او قانوني چلند وشي.

طالبان وايي، دغه ځوان د "شخصي دښمنۍ" له امله د دغې پېښې د عاملینو په کور کې شکنجه شوی دی.

د طالبانو د کورنیو چارو وزارت ویاند ټینګار کړی چې په دې برخه کې د پولیسو پلټنې دوام لري.

که څه هم د طالبانو په خبرپاڼه کې د دغه تنکي ځوان د شکنجه کولو د عاملینو هویت نه دی په ډاګه شوی، خو افغانستان انټرنشنل ـ پښتو ته رارسېدلو معلوماتو له مخې د فاریاب بلچراغ ولسوالۍ طالبانو امنیه قومندانۍ د ټولي قومندان قاري بلال اکا د ګل محمد په نوم ځوان له یوې جلۍ سره د تیلفوني خبرو په تور نیولی وو، چې له نیولو وروسته سخت فزیکي شکنجه او جامې یې ترې اېستلې او بیا یې ویډیو ترې کړې ده.

د طالبانو د کورنیو چارو وزارت په فاریاب کې د دې ډلې د یوه غړي قاري بلال اکا نیول کېدل نه تایید کړي او نه یې هم رد کړي دي.

که څه طالبان ادعا کوي چې عدلي او قضايي ادارې یې د اسلامي شرعیت له مخې پرېکړې کوي خو په تېرو دوه نیمو کلونو کې تر اوسه طالبانو خپل غړي چې په ورته جرایمو کې تورن دي محاکمه کړي نه دي او نه یې هم د عامو افغانانو په څېر ښکاره سزا ورکړې.

د ایران تسنیم خبري اژانس د خبر له مخې، احمد رضا رادان له نشه يي توکو سره د مبارزې د نړيوالي ورځي په مناسبت په کنفرانس کې وويل، چې ایران د دې کښت د مخنيو لپاره قربانۍ ورکړې او په دې مبارزه کې مخکښ دی.

هغه زياتوي، چې «په افغانستان کې د امريکایانو په شتون کې د نشه یي توکو د کښت زياتوالی د نړۍ د ځوانانو د تباهۍ پېلامه وه.»

نوموړي د خپلو خبرو په دوام زياته کړه: «په حقیقت کې د کښت زیاتوالي ته د ټرانزیټ او مصرف زیاتوالي لپاره لېوالتیا زیاته شوه او په دې برخه کې یې ځوانان او هېوادونه ښکېل کړل؛ دا یوازې په درواغو او رواني عملیاتو سره د نړۍ د خلکو ذهنونه له حقیقت څخه بل لوري ته اړول.»

نوموړی وایي، چې د نشه یي توکو سره د مبارزې سره سره ایران لا هم د بنديزونو سره مخ دی او ممکن دا بنديزونه دغه مبارزه له نېمګړیتاو سره مخ کړي.

هغه وايي: « د دې نیمګړتیاوو تر ټولو زیات زیان د هغو کسانو له خوا ليدل کيږي، چې په ناپوهۍ سره یې موږ بایکاټ کړي يو او په حقیقت کې یې ځانونه د ستونزو سره مخ کړي دي.»

خو د طالبانو د کورنيو چارو وزارت ویاند عبدالمتين قانع پرون ويلي، چې لنشه يي توکي یو نړیوال ګواښ دی او له دې پدېدې سره مبارزه د هېوادونو او نړیوالو سازمانونو ګډو هڅو ته اړتيا لري.

قانع ويلي و، چې واک ته د دوی د رسېدو سره سم يې د نشه يي توکو کښتونه له منځه وړي.

ښاغلي متقي زیاته کړه: «دا بریا د ټولو افغانانو د خوشالۍ لامل شوه او د لوبو په برخه کې ستاسو زیار اېستل ددې لامل کیږي، چې ځوانان له غلطو لارو را وګرځي.»
د طالبانو د بهرنیو چارو وزیر له راشد خان سره په دغو خبرو کې نوموړي ته په نورو لوبو کې هم د بریا هیله وکړه.
له دې سره، د کرېکټ ملي لوبډلې مشر راشد خان بیا له ښاغلي متقي سره په خبرو کې د دوی د ملاتړ او هڅونې مننه وکړه او زیاته یې کړه، چې هڅه کوي د وطن نوم نور هم لوړ کړي.
راشد خان وایي: «په راتلونکې لوبه کې به هم ښه وځلېږو.»

تر دې وړاندې پر طالب مشرانو نیوکې وې، چې د افغان لوبډلې د لوبو د ګټلو ته بې تفاوته دي او هیڅ کوم غبرګون نه ښيي.
د افغانستان دواړو پخوانیو ولسمشرانو هم د بنګله دېش پر وړاندې د افغانستان د بریا او نړیوال جام ته د افغان لوبډلې د ورتګ مبارکي ورکړې ده.

د اسټرالیا او بنګله دېش په مقابل کې د افغانستان د کرېکټ لوبډلې وروستۍ بریاوې د میلیونو افغانانو د خوشالۍ لامل ګرځیدلې دي او د هېواد په بېلابېلو سیمو کې زرګونه خلک واټونو ته راوتلي او دا تاریخي بریا لمانځي.
سره له دې چې د طالبانو له خوا په هېواد کې هر ډول ساز او سرود بند دی؛ خو دغو افغانانو له ساز پرته پر واټونو نڅا وکړه او خپله خوشالي یې ولمانځله.

د افغانستان پخواني ولسمشر اشرف غني په اېکس پاڼه لیکلي:« د شل اوریز نړۍوال جام نیمه پایلوبې ته د رسېدو لپاره د افغان اتلانو د پام وړ لاسته راوړنې د ستایلو وړ دي.»
نوموړي د افغانستان د کرېکټ ملي لوبغاړو ته ویلي:« ستاسو زحمت زموږ د ملت لپاره ستر تاریخي وياړ دی. په راتلونکي پړاو کې ستاسو د لا د نورو بریالیتوبونو په هیله.»
ورته مهال پخواني ولسمشر حامد کرزي هم په اېکس پاڼه لیکلي:‏« د ⁧‫بنګله دېشه‬⁩ د لوبې په ګټلو سره ⁧‫افغانستان‬⁩ د لومړي ځل لپاره د کرېکټ نړۍوال جام سیالیو نیمه پایلوبې ته لار وموندله. د هېواد د کرېکټ د ملي لوبډلې د دې بریا په اړه د زړه له کومې ټولو هېوادوالو په تېره بیا د کرېکټ ملي لوبډلې ګرانو لوبغاړو ته مبارکي وایم او د دوي د لا ډېرو کامیابیو هیله کوم.»
دا رنګه نن په خوست، جلال اباد او د هېواد په بېلابېلو ښارونو کې لسګونه زره خلک په ټکنده غرمه کې چې په ډېرو دغو ښارونو کې د تودوخې درجه تر څلوېښتو درجو لوړه وه واټونو او لارو کوڅو ته راوتي وو او د خپلې ملي لوبډلې د دغه بریالیتوب نمانځنه یې کوله.

100%

که څه هم چې د طالبانو په واکمنۍ کې په هر ډول ساز او سرود سخت بندیز لګېدلی؛ خو دغو افغانانو بې ډوله نڅاوې کولې او چک چکې یې هم وهلې.

که څه هم طالبانو تر اوسه په رسمي توګه د دغې تاریخي بریا مبارکي نه ده ورکړې؛ خو په اسلام اباد کې د دغې ډلې د پخوانۍ واکمنۍ پخواني سفیر ملا عبدالسلام ضغیف په خپله اېکس پاڼه د دغه بریالیتوب مبارکي ویلې ده.